2025_CBS_07384 - Heraanleg Vroonstalledries - ontwerpplannen en aanvraag erfgoedpremie - Goedkeuring

Het Decreet Lokaal Bestuur van 22 december 2017, artikel 56, §3,1°

Het Decreet Lokaal Bestuur van 22 december 2017, artikel 2.

De Vroonstalledries is een beschermd landschap. Om hierin beheer- en inrichtingsmaatregelen te kunnen uitvoeren, zonder hiervoor telkens toelating aan te vragen aan de Vlaamse overheid, is in 2022 een erfgoedbeheerplan opgemaakt door de Dienst Stadsarcheologie en Monumentenzorg en de Groendienst.

Diverse lokale verenigingen en burgers werden betrokken tijdens 2 participatiemomenten (15 november 2021 en 16 mei 2022). Zij gaven suggesties of opmerkingen die werden verwerkt.

In het erfgoedbeheerplan zijn vanuit een beheervisie concrete doelstellingen beschreven voor zowel de Dries, de kerk en de begraafplaats. Samen vormen zij de ‘Genius Locus’.  Het schepencollege heeft op 29 september 2022 kennis genomen van ‘Het Erfgoedbeheerplan voor het cultuurhistorisch landschap ‘Vroonstalledries’.

Het erfgoedbeheerplan is in 2023 door het Vlaams Agentschap Onroerend Erfgoed vastgesteld en geldig voor een periode van 24 jaar.

Het voorliggende inrichtingsplan kadert binnen de doelstellingen van het erfgoedbeheerplan.

Voor de uitvoering van deze maatregelen kan bij het Vlaams Agentschap Onroerend Erfgoed een erfgoedpremie van 60% van de kosten worden verkregen. Hiervoor wordt een aanvraag ingediend.

Het inrichtingsplan werd vastgesteld op het IKZ van 30 januari 2025.

Parkeren

In het erfgoedbeheerplan is over parkeren in het beschermd landschap het volgende opgenomen (zie figuur 1):

1. Opheffen of aanpassen van de parkeerplaatsen aan de noordkant (zijde Woestijngoedlaan)
2. Herwaarderen van kermisplein aan oostkant (zijde Sint-Sebastiaanstraat)
3. Oneigenlijk parkeren aan de zuid- en westkant van de dries onmogelijk maken.

Figuur 1. Maatregelen in functie van parkeren

A. Op IKZ is afgesproken om de schuine parkeerplaatsen aan de noordelijke zijde van de Vroonstalledries (zijde Woestijngoedlaan) om te vormen naar langsparkeren. Dit om volgende redenen: 

1. De bezettingsgraad van deze parking is laag. Dit blijkt uit parkeertellingen van het Mobiliteitsbedrijf (zie bijlage 6: verkeerstellingen)
2. Uit boomtechnisch onderzoek blijkt dat i.f.v. veteranenbomen behoud bestaande parking gewenst is of het omzichtig en boomwortelsparend volledig opheffen van parking (gedeeltelijk ontharden om zo volwaardig langsparkeren te realiseren is funest voor aanwezige boomwortels).
3. Vanuit verkeersveiligheid is langsparkeren veiliger dan schuin parkeren o.a. vanwege de aanpalende fietssuggestiestrook.

Door de omvorming van schuin parkeren naar langsparkeren verdwijnen er 19 parkeerplaatsen (van 42 naar 23).

B. De stadsdiensten hebben op IKZ van 30 januari 2025 geadviseerd om de parking aan de oostelijke zijde van Vroonstalledries (zijde Sint-Sebastiaanstraat) te behouden om volgende redenen:

1. Hoge parkeerdruk o.a. door gebruik van bezoekers aan de aanpalende handelaren.
2. Géén plannen op korte termijn voor heraanleg wegenis (en riolering)
3. Verharding is wenselijk voor de inplanting van de jaarlijkse kermis.

In functie van het realiseren van een veilige oversteek van wandelaars vanuit de straat Vroonstalledries (zijde Sint-Sebastiaanstraat) naar de Dries (wijkpark) (zie detailplan 3) worden een 4-tal parkeerplaatsen, gelegen in het beschermd landschap, opgeheven (van 50 naar 46).

C.Het  oneigenlijk parkeren in de berm, wordt tegen gegaan of onmogelijk gemaakt om volgende redenen:

• Funest voor de ontwikkeling van de bomen
• Voldoende langsparkeerplaatsen langs voetpad Vroonstalledries en Kerkuilenstraat aanwezig.

 Fietsen

In het erfgoedbeheerplan zijn geen uitspraken gedaan over het al dan niet verbieden van fietsers doorheen/in Vroonstalledries.  Er zijn volgens de Groendienst conform de doelstellingen van het erfgoedbeheerplan 3 argumenten om fietsen doorheen de Dries op te heffen:

1. Duurzaam behoud van monumentale beschermde dreefstructuren
2. Gemengd gebruik van paden door wandelaar en fietser is voor gebruiker zelf onwenselijk door verschil in snelheid en leidt tot onrust voor beiden gebruikers. Dit in combinatie met de toename (nieuwe woonontwikkelingen) en diversiteit (elektrisch, pedelec, elektrische steps) aan fietsers ten opzichte van de plaatsing van de borden in de jaren ’80.
3. Een veilige alternatieve fietsroute rondom het park en of andere maatregelen in de omgeving van de Dries.  

Het duurzaam behoud en herstel van monumentale dreefstructuren is een van de belangrijke doelstellingen. Als maatregel is in het erfgoedbeheerplan opgenomen om de paden en de toegangen ernaar toe te versmallen. Zo worden de boomwortels van de monumentale dreefstructuren beter beschermd. De paden zijn in de huidige situatie gaandeweg verbreed tot ca. 2,5 - 3,0 m. Er wordt oneigenlijk gebruik van gemaakt door (dienst-) voertuigen. In het inrichtingsplan zijn conform het erfgoedbeheerplan de paden versmald naar 1,5 m.  Vanwege goede bereikbaarheid voor periodiek onderhoud en bereikbaarheid zijn er twee uitzonderingen gemaakt (zie figuur 2; rood gearceerd):

1. Noord- zuidelijke hoofddreef aan de voorzijde van de Sint-Catherinakerk. Dit pad blijft 2,5m breed en wordt aangelegd met platienes.
2. West-oostelijke pad ten noorden van de Sint-Catherinakerk. Dit pad blijft 2,20m breed en wordt aangelegd in gebonden halfverharding.

Figuur 2:  de rood gearceerde paden betreffen onderhoudspaden doorheen Vroonstalledries

Een tweede argument om fietsen doorheen/in Vroonstalledries niet meer toe te laten is dat het gemengd gebruik van fietsers en wandelaars niet veilig en comfortabel is. Door het verschil in snelheid ontstaan er conflicten en worden de gebruikers in de berm geduwd, waardoor de paden breder worden.  De sterke toename van fietssnelheden (elektrische fietsen & speedpedelecs) alsook het aantal fietsers leidt dit tot een onbalans en onveilige situaties en conflicten met wandelaars (woonzorgcentrum Liberteyt in de buurt).

Tot slot zijn er in de omgeving alternatieven en is het fietsen doorheen de Dries niet nodig. De fietsroute die momenteel wordt gebruikt is het ‘Delhaizepad’: hierbij fietst men vanuit de Delhaize gelegen aan de Botestraat dwars doorheen de Dries over een oneigenlijk gecreëerd olifanten(fiets)pad om dan aan de zuidoostelijke zijde uit te komen aan de Winkelstraat en daar naar onderliggende buurten/wijken te gaan (o.a. nieuwbouwwijk Silicose). Dit brede ‘olifantenpad’ brengt door zijn veelvuldig gebruik schade toe aan de wortels van de bomen.

In de ochtend en middag wordt de Vroonstalledries gebruikt door schoolgaande kinderen en ouders op de fiets van de Regenboog en GVB Mariavreugde die dit een veiligere route vinden dan de omringende straten waar alleen op fietssuggestiestroken gefietst kan worden. Er zijn rondom de Dries mogelijkheden om fietsveilige alternatief in te richten. Een van de mogelijkheden (maar volgens het Mobiliteitsbedrijf zijn er ook nog andere) om deze doelstelling te bereiken is de inrichting van een fietsstraat.

In het kader van het ontwerpproces voor heraanleg van openbaar domein en groen, is er na overleg met de diverse diensten een voorontwerp en ontwerp opgemaakt en worden de plannen voor goedkeuring voorgelegd.

Na goedkeuring door het college zal de aanvraag erfgoedpremie door de projectleider worden ingediend bij het Agentschap Onroerend Erfgoed namens de stad Gent, conform het subdelegatiebesluit van 30 maart 2017.