2023_GR_00925 - Subsidieovereenkomst van derdebetaler voor tussenkomst in een jaarabonnement van De Lijn voor 1 ouder van 0-11 jarige kinderen zonder wettig verblijf die wonen in Gent - Goedkeuring

Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 2.

Mensen zonder wettig verblijf vallen uit de boot in het aanbod van sociale tarieven van De Lijn. Zij kunnen immers bij de aanvraag van een abonnement geen geldig rijksregisternummer voorleggen. Zij hebben zo enkel toegang tot de duurste opties van het openbaar vervoer.

Gezinnen in een kwetsbare situatie zijn vaker aangewezen op openbaar vervoer. Zij verhuizen geregeld (gemiddeld om de 2 jaar) en dat betekent dat zij vaak geen school hebben in de buurt. Daarnaast zijn ze ook dikwijls te laat bij bijvoorbeeld inschrijvingsperiodes ‘Meld Je Aan’ waardoor men ook hier weer een school in de buurt misloopt. Daarnaast vormt de kost van mobiliteit in kansarme gezinnen vaker een knelpunt voor het regelmatig schoollopen.

Kinderen t.e.m. 14 jaar krijgen een gratis Buzzy Pazz van de Stad Gent. Ouders moeten echter betalen als ze hun (jonge) kind willen begeleiden naar school. Om dit te bekostigen ontbreken de financiële middelen in deze gezinnen vaker en dit kan ervoor zorgen dat kinderen niet naar school gaan (link met spijbelen en minder kleuterparticipatie), boetes zich opstapelen of (vrijwilligers)organisaties bijspringen. De Lijn biedt 4 sociale tarieven: het jaarabonnement 'Vervoersgarantie' (VG) aan 46 euro voor mensen met leefloon, het jaarabonnement 'Verzoeker' aan 46 euro voor verzoekers om internationale bescherming (asielzoekers), het jaarabonnement 'inkomensgarantie voor ouderen' aan 46 euro voor kansarme +65-jarigen en het jaarabonnement 'Verhoogde tegemoetkoming' (VT) aan 56 euro voor rechthebbenden op een verhoogde tegemoetkoming.

Voor kinderen en jongeren t.e.m. 14 jaar zonder wettig verblijf is reeds een uitzondering gemaakt in Gent: zij worden geholpen op school door brugfiguren -of daar waar een school geen brugfiguur heeft, door andere schoolmedewerkers-, om een aanvraag tot de gratis Buzzy Pazz te doen. De Lijn ontwikkelde hiervoor een online aanvraagsysteem.

Jonge kinderen op weg naar zorg of school hebben echter begeleiding nodig in het nemen van de bus of tram. Voor gezinnen zonder wettig verblijf is de kost daarvoor financieel onmogelijk (lees: ticket 2,5 euro per rit of tienrittenkaarten voor volwassenen). Vanuit maatschappelijk oogpunt is het onlogisch dat deze mensen geen recht hebben op een sociaal tarief van De Lijn. Akkoord rond een rechtvaardig sociaal tarief bij De Lijn inclusief voor volwassenen zonder wettig verblijf is gewenst. Echter, zolang dit uitblijft wenst de Stad Gent dit evenwicht met deze actie zelf te waarborgen. 

Dit doen we door een regeling mogelijk te maken met De Lijn voor 1 ouder van 0 tot 11-jarige kinderen zonder wettig verblijf gelijk aan die voor leefloners, verzoekers internationale bescherming en senioren met gewaarborgd inkomen. 

Hiertoe wordt voorgesteld om een subsidieovereenkomst van derdebetaler goed te keuren tussen de Stad Gent en De Lijn die ingaat op 1 december 2023 en eindigt op 30 november 2025. De overeenkomst is stilzwijgend verlengbaar voor telkens 1 jaar, behoudens opzegging door één van de partijen. Het bevat volgende bepalingen: 

• De Stad komt tussen in een jaarabonnement Omnipas (of Buzzy Pazz, i.g.v.  <25 jarige ouders) voor 1 ouder van 0-11 jarige kinderen zonder wettig verblijf die wonen in Gent;
• De ouder draagt zelf 46 euro bij aan het abonnement;
• De Stad komt in het resterende bedrag tussen, volgens de geldende tarieven van De Lijn, momenteel: 351 euro (of 215 euro, i.g.v. Buzzy Pazz) - 46 euro =  305 euro (of 169 euro) per abonnement;
• De Stad neemt ook de eenmalige kost voor de mobib-kaart van 5 euro op zich (bij verlies van de kaart door de gebruiker wordt niet opnieuw tussengekomen);
• De abonnementen kunnen enkel aangevraagd worden door de gerechtigde verantwoordelijken per school/inloopteam. Dit zijn de 2 types instanties die dit engagement opnemen aangezien ze een groot bereik hebben van deze doelgroep. Namelijk, enerzijds scholen (brugfiguur/ schoolmedewerker) voor de ouders van schoolgaande 3-11 jarige kinderen; en, anderzijds de 3 Gentse “inloopteams” (vzw De Sloep i-mens, Inloopteam Nieuw-Gent i-mens, vzw Wiegwijs) voor de ouders van 0-3 jarige kinderen. 
• De aanvraag gebeurt in het daartoe bestemde online aanvraagsysteem van De Lijn op eenzelfde manier als de aanvraag van gratis Buzzy Pazz voor de 6-14 jarige kinderen zonder wettig verblijf in Gent. 

Er wordt een tussenkomst  voorzien voor 425 ouders. Dit cijfer is een zo accuraat mogelijke inschatting. Het is onmogelijk om exacte cijfers te kennen van het aantal mensen zonder wettig verblijf in Gent. Velen blijven onder de radar. Dit cijfer '425' is gebaseerd op wat we wel weten van enerzijds de toekenning van medische kaarten (Bron: Staf Strategische en Financiële Beleidsondersteuning, Lokaal Sociaal Beleid) en anderzijds de lijsten van brugfiguren van opname van de gratis Buzzy Pazz door kinderen zonder wettig verblijf. Beide bronnen worden continu geüpdatet en de cijfers schommelen weinig over de jaren heen. Voor verdere details van deze berekening, zie de toelichting onder actie 11 van het actieplan vervoersarmoede 2021-2025 dat is goedgekeurd in de gemeenteraad van 30 januari 2023.

Met deze overeenkomst voorziet de Stad in een rechtvaardig vervoersaanbod en een gelijkekansenbeleid voor alle mensen in armoede zonder onderscheid tussen mensen in armoede met en zonder papieren (gelijk aan bijvoorbeeld de regeling van tussenkomst in schoolmaaltijden). 

Doel is om op een structurele manier de zorg- en onderwijskansen van jonge kinderen te vergroten, kansen te geven voor een duurzame toekomstoriëntering en risico op zwartrijden te vermijden (en daaraan gekoppeld enerzijds hoge schuldenlasten voor de gebruiker en anderzijds hoge incasso-en administratieve kosten voor De Lijn). 

De bedragen in deze tabel zijn incl. btw