Het structurele tekort aan studentenhuisvesting, de kwaliteit en betaalbaarheid van koten en het harmonieus samenleven tussen studenten en andere stadsbewoners zijn thema's die de laatste jaren - niet alleen in Gent - steeds meer onder de maatschappelijke en politieke aandacht komen. De uitdagingen op dit vlak vereisen doordachte, gecoördineerde beleidsinitiatieven vanuit verschillende domeinen en bestuursniveaus, alsook een goede samen- en wisselwerking met diverse partners en stakeholders. Er is ook nood aan meer en betere data om de situatie goed in beeld te krijgen en de impact van de huidige aanpak en nieuwe initiatieven te kunnen monitoren en evalueren.
De grootschalige studie over studentenhuisvesting in de Gentse woonstad (Mpiris-Leisman in opdracht van Stad Gent, 2021) leverde belangrijke inzichten op en vormde de basis voor de actienota die het college van burgemeester en schepenen op 28 april 2022 heeft goedgekeurd. Deze nota, vooral gericht op meer en betere studentenhuisvesting, kwam tot stand na een traject met alle betrokken diensten en een uitgebreide adviesronde. De brede dialoog rond studentenhuisvesting in Gent wordt verder gezet, met in het najaar van 2022 ook de eerste themacommissie van de gemeenteraad op verplaatsing over dit thema.
In mei 2022 vond er een strategisch overleg plaats tussen de Stad Gent en de Gentse hogeronderwijsinstellingen om de uitdagingen rond studentenhuisvesting te bespreken. Uit dit overleg vloeide o.m. een gezamenlijk engagement om ook nauwer samen te werken op het vlak van de nodige data om een doelmatig beleid te kunnen voeren.
Hiervoor is het essentieel om een zo volledig en actueel mogelijk beeld te hebben van het aantal (kot)studenten, de verhouding tussen vraag naar en aanbod van studentenhuisvesting in Gent, de typologie (kamers, studio’s, …), de geografische spreiding en de prijs van studentenhuisvesting (huur en kosten), en met de accommodatie gerelateerde mobiliteitskwesties. De bestaande gegevens hierover zijn heel versnipperd en onvolledig, wat het voeren van een adequaat beleid bemoeilijkt. De advertenties via de Kotenzoeker op de Kotatgent-website zijn niet representatief voor de volledige studentenhuisvestingsmarkt, en ook de data van de diensten voor studentenvoorzieningen bij de hogeronderwijsinstellingen geven slechts een fragmentair beeld. Zoals reeds vermeld leverde de studie over studentenhuisvesting in de Gentse woonstad (2021) mede op basis van een grootschalige bevraging van studenten wel belangrijke inzichten op, maar deze zijn door de voortdurende evoluties in dit domein snel gedateerd.
De dienst Wonen van de Stad Gent nam via de Kotatgent-samenwerking met de hogeronderwijsinstellingen verdere stappen om dit engagement door te vertalen in concrete afspraken. Vanuit een technische werkgroep werden de nodige voorbereidingen getroffen om de afspraken te implementeren, met daarnaast een traject om tot een breed gedragen en juridisch correcte overeenkomst te komen. Dit laatste krijgt nu vorm via een addendum bij het bestaande 'Samenwerkingsprotocol voor Studentenhuisvesting - vernieuwde versie 2014' tussen de Stad Gent, Universiteit Gent, Hogeschool Gent, Artveldehogeschool, Odisee (voorheen HUB-KAHO) en LUCA School of Arts.
Dit addendum werd reeds een eerste maal goedgekeurd in de gemeenteraad van 26 juni 2023. Op initiatief van UGent vroegen de hogeronderwijsinstellingen nadien nog een aanvulling, nl. een extra paragraaf in artikel 1 (inzagerecht verwerkingsactiviteiten en bijhorende processen bij Stad Gent) en oplijsting van de Gentse wijken in artikel 9 (aggregatieniveau data) waardoor het in zijn oorspronkelijke vorm niet door alle partijen kon worden onderschreven en dus niet in werking kon treden.
Om die reden heeft de gemeenteraad in zitting van oktober 2023 beslist het gemeenteraadsbesluit 2023_GR_00553 van 26 juni 2023 betreffende het Addendum ‘Afspraken rond data over studenten en studentenhuisvesting in Gent' bij het 'Samenwerkingsprotocol voor studentenhuisvesting Kotatgent (2014)' in te trekken.
De nieuwe afspraken tussen de Stad Gent en de hogeronderwijsinstellingen rond data over studenten en studentenhuisvesting in Gent worden onderdeel van de bestaande Kotatgent-samenwerking. Dit past volledig binnen het doel en de werking van Kotatgent, zoals bepaald door artikel 1 van voormeld protocol:
"Kotatgent heeft tot doel het adviseren van het huisvestingsbeleid voor studenten, het aanbieden van correcte en toegankelijke informatie aan studenten, onderwijspartners en aan verhuurders van studentenhuisvesting in Gent, het bevorderen van de integratie van de studenten in de woonstad, het online te huur aanbieden van studentenhuisvesting en aanbevelingen ten aanzien van duurzame en kwalitatieve studentenhuisvesting, en het faciliteren van de communicatie en informatieuitwisseling met en tussen de onderwijspartners op vlak van studentenhuisvesting. De uitwisseling van adviezen is een drierichtingscommunicatie: Hogeronderwijsinstellingen en hun studenten kunnen Stad Gent adviseren binnen de opmaak en opvolging van het studentenhuisvestingsbeleid, Stad Gent zal de andere partners informeren rond (wijzigingen in) (onderwerpen gerelateerd aan) het studentenhuisvestingsbeleid, partners informeren elkaar rond ervaringen en visies binnen het studentenhuisvestingsbeleid."
In het addendum maken de Stad Gent en de hogeronderwijsinstellingen afspraken over het delen van bepaalde data uit bestaande en nieuwe bronnen, met als centrale uitgangspunten dat
Het laatste impliceert dat het hier enkel over anonieme, geaggregeerde data kan gaan (aggregatieniveau: 25 Gentse wijken). Dit is ook afgestemd met en zal mee bewaakt worden door de betrokken functionarissen voor gegevensbescherming en ICT-verantwoordelijken.
Concreet gaat het over de volgende data:
Het addendum bevat verder ook afspraken over de statistische verwerking en analyse van de data (artikel 7) en de uitvoerende coördinatie, rapportering en evaluatie (artikel 8).
Met de goedkeuring en implementatie van de afspraken in dit addendum, kiezen de Stad Gent en de hogeronderwijsinstellingen ervoor om hun samenwerking binnen het Kotatgent-protocol verder te versterken en uit te bouwen, en wordt een belangrijke stap gezet naar een meer datagedreven studentenhuisvestingsbeleid en gerelateerd mobiliteitsbeleid in Gent.
Het addendum kreeg een gunstig advies van de Stedelijke Woonraad.
Keurt goed het addendum 'Afspraken rond data over studenten en studentenhuisvesting in Gent' bij het 'Samenwerkingsprotocol voor Studentenhuisvesting' tussen de Stad Gent, Universiteit Gent, Hogeschool Gent, Arteveldehogeschool, Odisee en LUCA School of Arts, zoals gevoegd in bijlage.