2023_CBS_05642 - Ondertekening van de Eurocities oproep tot actie voor duurzame cultuur ('call to action on sustainable culture') - Goedkeuring

Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 56 § 1

Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 2

Op het Eurocities cultural forum van september 2022 in Rijsel is de 'call to action on sustainable culture' gelanceerd, deze lancering is gevolgd door de oprichting van een nieuwe Taskforce binnen de schoot van Eurocities - de Taskforce on sustainable culture. Deze groep staat open voor medewerkers vanuit zowel het cultural als het environment forum. In de loop van 2023 is deze nieuwe Taskforce van start gegaan, waarbij de call to action als tekst gevalideerd is en waar de nodige toelichting over de werking van de nieuwe Taskforce is gegeven.

De Eurocities oproep tot actie voor duurzame cultuur ('call to action on sustainable culture') bestaat uit 2 pijlers:

• ecologische transitie op vlak van cultuur: hierbij worden initiatieven genomen om de werking van culturele organisaties meer duurzaam te maken. Voorbeelden van initiatieven die we nu al nemen in Gent binnen deze pijler:
  • Subsidieovereenkomst met GKO: deze jaarlijkse subsidie dient te worden aangewend voor de verderzetting door vzw Gents Kunstenoverleg van de werking ‘Greentrack’. De Gentse cultuursector heeft een blijvende actieve rol in het verduurzamen van haar eigen praktijk en in het uitdragen van de goede voorbeelden. Dit moeten ze realiseren door nabijheid bij de leden voor hun vragen rond energiebeheersing, een duurzame en klimaatvriendelijke bedrijfsvoering, een duurzaam aanbod voor hun bezoekers, enz. Verder ook door via activiteiten een positieve impact te realiseren op de omgeving (via bijv. groenblauwe parels, bieden van stilte plekken, kiezen voor hernieuwbare energietechnieken). Dit wordt gerealiseerd via de (nieuwe) samenwerkingen binnen de sector en erbuiten.
  • Aanbod gratis energiecoaching: cultuurorganisaties worden aangespoord gebruik te maken van de gratis energiescans die Stad Gent aanbiedt. Met de rapporten uit deze energiescans kunnen de cultuurorganisaties enerzijds zelf aan de slag om energiebesparende maatregelen in hun panden door te voeren. Anderzijds bevatten deze rapporten voldoende info om subsidieaanvragen bij de Vlaamse sectorale investeringssubsidies aan cultuur- en jeugdinfrastructuur met bovenlokaal belang te stofferen.
  • Energiepremies: cultuurorganisaties worden aangespoord om gebruik te maken van de energiepremies voor energiebesparende maatregelen van Stad Gent. Zo helpt de Stad de financiering van energiebesparende maatregelen.
  • Herbruikbare beker op de Gentse Feesten: de organisatoren die tijdens de Gentse Feesten in de feestkernen samenwerken aan een systeem voor herbruikbare bekers, krijgen een subsidie. De Stad Gent wil de samenwerking tussen de feestkernen van de Gentse feesten stimuleren en de klantvriendelijkheid en het gebruiksgemak van het systeem voor herbruikbare bekers verhogen.
• inclusie in en door cultuur: hierbij worden initiatieven genomen om de maatschappij inclusiever te maken door iedereen kansen te geven om deel te nemen aan culturele activiteiten in het bijzonder, en daardoor deel te nemen aan het leven in de stad. Voorbeelden van initiatieven die we nu al nemen in Gent binnen deze pijler:
  • Culturele wijkprogrammatie zorgt voor aanbod op maat van diverse Gentse buurten: In Gent is er een groot cultuuraanbod. Het stadbestuur wil zoveel mogelijk mensen hieraan laten participeren. Daarom is er niet alleen cultuur in het centrum van de stad, maar investeert Gent ook extra middelen in de werking en programmatie gericht op gemeenschapsvorming en sociale cohesie in de presentatieplekken in de wijken en deelgemeenten zelf. Dit wijkaanbod is afgestemd op de buurt en op diverse doelgroepen en is zeer laagdrempelig. Voorbeelden van activiteiten zijn o.a. tentoonstellingen, muziekoptredens, theatervoorstellingen, comedy, lezingen, buurtfestival, erfgoedactiviteiten etc. Het stadsbestuur voorziet momenteel budget voor 9 culturele vzw's die instaan voor die wijkprogrammatie. Deze vzw’s zijn lokaal verankerd en bestaan grotendeels uit Gentenaars die zelf in de buurt wonen. Zij houden de vinger aan de pols, werken op maat van de buurt, betrekken andere buurtbewoners actief in de ontwikkeling van de programmatie en verlagen zo de drempel voor andere medebuurtbewoners om actief deel te nemen. Naast financiële ondersteuning faciliteert de stad ook inhoudelijke ondersteuning voor deze wijkprogrammatoren, door coaching en de ondersteuning van een lerend netwerk, waarbij de programmatoren leren van elkaar en andere Gentse culturele spelers. Als laatste biedt de stad ook logistieke ondersteuning en stelt locaties ter beschikking aan de culturele wijkprogrammatoren. Dit alles om de drempel voor cultuur in de wijken zo laag mogelijk te maken en houden. 
  • Diverse subsidies ondersteunen een breed en divers cultuurlandschap dat drempelverlagend, co-creatief en gemeenschapsvormend werkt en inzet op diversiteit: Via verschillende subsidiereglementen geeft de Stad Gent financiële impulsen aan een  breed en divers cultuurlandschap van grote, middelgrote en kleine cultuurorganisaties, (jong) opkomend talent, gevestigde namen en individuele kunstenaars en makers. Het gaat o.a. om de volgende subsidiekanalen die o.a. volgende voorbeelden van drempelverlagende initiatieven mogelijk maken: 
    • Grotere organisaties die in hun werking inzetten op participatieve creatie en sociaal-artistieke praktijken met een gemeenschapsvormende rol en inzet op vlak van diversiteit worden ondersteund via subsidieovereenkomsten. Bv. De vzw Bij’ De Vieze Gasten bevindt zich in de Brugse Poort.
    • Via het reglement projectsubsidies kunst, cultuur en cultureel erfgoed worden talrijke culturele projecten ondersteund die inspelen op sociale  inclusie, stedelijke diversiteit en ede cultuurcompetentie van deelnemers en publiek bevorderen. Bv. Het ‘Festival van de Gelijkheid’ van de organisatie Curieus, de theatervoorstellingen van vzw Celestial Mekaniks: theaterprojecten met anderstalige nieuwkomers. 
    • Het reglement amateurkunsten en het reglement voor erfgoedverenigingen zorgen voor een brede en actieve cultuurparticipatie voor iedereen. Zo zijn er de werking van sociaal-culturele verenigingen, verschillende amateurgezelschappen, film- en fotoclubs, koren etc. die de sociale cohesie bevorderen. Samen cultuur maken brengt mensen bij elkaar, draagt bij tot zelfontplooiing en bevordert de sociale cohesie in de stad.
  • Integraal toegankelijke cultuur met o.a. een actieplan integrale toegankelijkheid en toegankelijke events op de Gentse Feesten: Gent werkt aan een toegankelijke stad waar iedereen toegang heeft tot gebouwen, publieke ruimte, communicatie en dienstverlening. Daarom ondertekende het stadsbestuur eind 2019 samen met de Stedelijke Seniorenraad, de Adviesraad voor personen met een beperking en het Agentschap Toegankelijk Vlaanderen het Charter Integrale Toegankelijkheid. Hierop volgde de opmaak van het actieplan Integrale Toegankelijkheid 2020-2022 waarop recent een vervolg kwam voor de werkingsjaren 2023-2025. In dat actieplan is er ook specifiek aandacht voor het toegankelijk maken van cultuur. Cultuur Gent heeft de voorbije jaren heel wat expertise op het vlak van toegankelijkheid opgebouwd, zowel in haar eigen aanbod als via haar partners. Voor haar eigen activiteiten biedt Cultuur Gent standaard ondersteunend materiaal aan, zoals toegankelijk sanitair, of voorziet ze in aanpassingen op vraag van de gebruiker, zoals een tolk gebarentaal. In enkele van de zalen van Cultuur Gent is er een vaste ringleiding aanwezig. Daarnaast investeert de Stad Gent al verschillende jaren in 10 verschillende activiteiten tijdens de Gentse Feesten om deze integraal toegankelijk te maken. Die 10 activiteiten worden uitgerust met een ringleiding, audiobeschrijving, een schrijftolk, een tolk Vlaamse Gebarentaal en zijn volledig rolstoeltoegankelijk. Stad Gent doet dit in samenwerking met haar eigen toegankelijkheidsambtenaren, ervaringsdeskundigen en pleinorganisatoren. Vanaf de voorbereidingen tot na de feestelijke tiendaagse worden zij betrokken en wordt er nagedacht over welke aanpassingen nodig zijn om het jaarlijkse festival toegankelijk te maken. 

    
    

Vanuit Gent kiezen we volgende prioriteiten binnen elke pijler (minstens 1 per pijler):

• Pijler I: ecologische transitie op vlak van cultuur:
  • PRIORITY 5 - FACILITATING CONNECTIONS BETWEEN LOCAL CULTURAL STAKEHOLDERS:
    Door het ondersteunen van de werking ‘Greentrack’ binnen het GKO willen we de cultuurspelers met elkaar in contact brengen en laten samenwerken rond diverse duurzaamheidsthema’s. Dit is uitgewerkt in het jaaractieplan dat GKO hiervoor heeft opgesteld is samenspraak met dienst Milieu en Klimaat.
  • PRIORITY 6 - IMPROVING THE ENERGY EFFICIENCY OF CULTURAL BUILDINGS:
    Het aanbod van energiecoaching en energiepremies wordt blijvend bekendgemaakt aan de sector. Daarenboven wordt de cultuursector aangespoord om samen te werken rond hernieuwbare energie.
  • PRIORITY 7 - ASSESSING THE ENVIRONMENTAL FOOTPRINT OF CULTURAL EVENTS:
    We zetten in op kennisdeling rond duurzame evenementen in samenwerking met GKO. Zowel herbruikbare bekers, alternatieven voor dieselgeneratoren en duuurzame catering zijn hier heel specifieke voorbeelden van.
  • PRIORITY 10 - HAVING SPECIALISTS TO CARRY OUT PUBLIC POLICY OBJECTIVES ON SUSTAINABLE CULTURE:
    Binnen de dienst Milieu en Klimaat stellen we contactpersonen aan voor de verschillende acties die vanuit de Stad zelf of vanuit samenwerking met het GKO worden georganiseerd. Hiermee brengen we nodige kennis over diverse duurzaamheidsthema’s naar de sector en houden we vinger aan de pols voor bijkomende initiatieven.
• Pijler II: inclusie in en door cultuur:
  • PRIORITY 11 - PROVIDING ACCESS TO CULTURAL PROGRAMMES FOR ALL, ENSURING THAT BARRIERS TO ACCESS TO CULTURE ARE 

  ADDRESSED
  Participatie aan kunst en cultuur kent in Gent vele vormen, van deelname aan een creatieproces over kunst- en cultuureducatie, tot engagement in een sociaal-culturele, een erfgoed- of een amateurkunstenvereniging. Het stadsbestuur zet een brede waaier aan initiatieven op die deelname aan cultuur voor zoveel mensen faciliteren en drempels voor participatie weg werken.

Op 15 juni eerstkomend zal de burgemeester deze oproep tot actie ondertekenen tijdens de Brussels Urban Summit, georganiseerd door Eurocities.

Jaarlijks zullen vanuit deze prioriteiten voorbeelden worden bezorgd aan Eurocities, op basis waarvan een communicatie campagne zal worden opgezet waarbij alle ondertekenende lokale besturen in de kijker worden gezet. Dit alles vraagt geen nieuw engagement van de Stad Gent, biedt wel een mogelijkheid om de bestaande initiatieven die reeds lopen extra in de verf te zetten, ook op Europees niveau.