Omzendbrief van de procureur-generaal bij het Hof van Beroep te Gent n° 11/2017 van 13 oktober 2017 betreffende de deelname van het Openbaar Ministerie aan de bestuurlijke handhaving van criminaliteit en onveiligheidsfenomenen.
Omzendbrief van het parket van de procureur des Konings Oost-Vlaanderen n° OBOV201810 van 4 september 2018 betreffende het model protocolakkoord bestuurlijke handhaving (herziene versie d.d. 20 januari 2020).
Decreet over het lokaal bestuur, artikel 40, § 1.
De aanpak van onveiligheidsfenomenen, waaronder zowel overlast, gemeenrechtelijke als georganiseerde criminaliteit moet worden verstaan, vraagt een geïntegreerde en integrale aanpak. Niet elke inbreuk wordt immers idealiter gerechtelijk of strafrechtelijk afgehandeld: bestuurlijke maatregelen, die kunnen kaderen in het al dan niet verlenen of onttrekken van vergunningen of machtigingen, het sluiten van bedrijven of handelszaken, het opleggen van bestuurlijke boetes, etc. ressorteren in bepaalde gevallen meer en vlugger tot een gewenst effect. Naast de noodzakelijke strafrechtelijke weg is er met andere woorden ook nood aan een bestuurlijke aanpak door middel van een zogenaamd bestuurlijk handhavingsrecht. De noodzaak aan een adequate bestuurlijke handhaving is opgenomen zowel in de Kadernota Integrale Veiligheid (2016 - 2019) als in het Nationaal Veiligheidsplan (2016 - 2019) en is ook één van de aandachtspunten / prioriteiten in het Zonaal Veiligheidsplan 2020 – 2025.
Met de omzendbrief van de procureur-generaal bij het Hof van Beroep te Gent n° 11/2017 van 13 oktober 2017 betreffende de deelname van het Openbaar Ministerie aan de bestuurlijke handhaving van criminaliteit en onveiligheidsfenomenen werd een kader gecreëerd voor bestuurlijke handhaving, zowel van georganiseerde criminaliteit als van overlast en gewone, niet-georganiseerde criminaliteit (samengevat als “onveiligheidsfenomenen”).
Informatiedeling, -doorstroming en -uitwisseling wordt daarbij als cruciaal gezien voor een georganiseerde overheid die een antwoord wil bieden op die “onveiligheidsfenomenen”. Een performante bestuurlijke handhaving staat of valt met een even performante informatiepositie van de bestuurlijke overheden. Het voorwerp van de omzendbrief is dan ook de informatie-uitwisseling tussen de gerechtelijke overheden (met name het openbaar ministerie) en de bestuurlijke overheid (in de eerste plaatse de lokale bestuurlijke overheid, zijnde de burgemeester). De bedoeling is immers dat (mede) aan de hand van gerechtelijke informatie het bestuur een deugdelijke administratieve sanctie (vb. een administratieve geldboete of de administratieve sluiting van een instelling), een bestuurlijke politiemaatregel (bv. een tijdelijk plaatsverbod) dan wel een gewone administratieve beslissing (bv. de uitsluiting van deelname aan een openbare aanbesteding) kan nemen.
De omzendbrief bevat een overzicht met de belangrijkste wetsartikelen die een rechtsbasis vormen voor de informatieoverdracht vanuit het openbaar ministerie naar de bestuurlijke overheid (bij gebrek aan een coherent juridisch kader).
Ter operationalisering van die noodzakelijke informatiehuishouding, - uitwisseling en -doorstroming, werd met de omzendbrief eveneens het “protocolakkoord bestuurlijke handhaving criminaliteit en onveiligheid” geïntroduceerd. Dat protocolakkoord, dat wordt gesloten tussen het openbaar ministerie, de lokale bestuurlijke overheid en de lokale politie, moet inzicht bieden in de domeinen en materies waarin de bestuurlijke overheid absoluut nood heeft aan gerechtelijke gegevens om aan bestuurlijke handhaving te kunnen doen en volgens welke modaliteiten aan bestuurlijke handhaving zal worden gedaan. Op die manier zijn alle partners in de veiligheidsketen voorbereid en kunnen zij zich daarop organiseren.
De omzendbrief bevat ook een kader voor de concrete informatie-uitwisseling, die in het protocolakkoord dan verder op operationeel niveau dient te worden uitgewerkt.
In uitvoering van voormelde omzendbrief van de procureur-generaal, werd voor het gerechtelijk arrondissement Oost-Vlaanderen met de omzendbrief van het parket van de procureur des Konings Oost-Vlaanderen n° OBOV201810 van 4 september 2018 (herzien op 20 januari 2020) een model van protocolakkoord uitgewerkt. Het model regelt de verdere concrete uitwisseling van informatie die noodzakelijk is met het oog op de goede handhaving van de openbare orde, het voorkomen van het plegen van misdrijven en meer in het algemeen de integrale en geïntegreerde aanpak van criminaliteit en onveiligheid.
Dit model werd in nauw overleg tussen alle betrokken actoren geleidelijk bijgewerkt en aangepast aan de concrete lokale noden en omstandigheden maar ook aan de reeds bestaande afspraken en werkwijzen inzake de bestuurlijke handhaving zoals die in onze stad al enige tijd werden toegepast. Het Protocolakkoord dat thans voorligt, is het eindresultaat van dat proces.
Het uitwisselen van informatie is noodzakelijk met het oog op de goede handhaving van de openbare orde, het voorkomen van het plegen van misdrijven en meer in het algemeen de integrale en geïntegreerde aanpak van criminaliteit en onveiligheid.
Het Protocolakkoord in bijlage bevat het engagement van de betrokken partners (gerechtelijke overheid, lokaal bestuur en politie) om binnen hun mogelijkheden maximale inspanningen te leveren om, binnen het voorhanden zijnde juridisch kader, op de meest ruime wijze informatie uit te wisselen in functie van de strafrechtelijke en/of bestuurlijke handhaving, bepaalt de wijze waarop informatie kan worden uitgewisseld en duidt de aanspreekpunten (of SPOC's) aan bij elk van de partners.
Keurt goed het "Protocolakkoord bestuurlijke handhaving criminaliteit en onveiligheid" zoals gevoegd in bijlage bij dit besluit.