Terug
Gepubliceerd op 18/01/2021

2021_GRMW_00119 - Samenwerkingsovereenkomst 2021-2025 betreffende het project Transitie naar fossielvrije wijken met als pilootwijken Muide-Meulestede + Mariakerke - Goedkeuring

commissie milieu, personeel en FM (MPF)
di 19/01/2021 - 19:00 Digitale zitting

Samenstelling

Bevoegde schepen

Tine Heyse
2021_GRMW_00119 - Samenwerkingsovereenkomst 2021-2025 betreffende het project Transitie naar fossielvrije wijken met als pilootwijken Muide-Meulestede + Mariakerke - Goedkeuring 2021_GRMW_00119 - Samenwerkingsovereenkomst 2021-2025 betreffende het project Transitie naar fossielvrije wijken met als pilootwijken Muide-Meulestede + Mariakerke - Goedkeuring

Motivering

Gekoppelde besluiten

Op basis van welke regels (rechtsgronden) wordt deze beslissing genomen?

Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 2.

Voorgestelde uitgaven

€ 400.000,00

Regelgeving waaruit blijkt dat het orgaan bevoegd is

Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 40, § 1.

Wat gaat aan deze beslissing vooraf?

De Stad Gent sloot op 17 december 2018 een samenwerkingsovereenkomst (SWO) af met de UGent in het kader van “Muide-Meulestede en Mariakerke (MM+M) fossielvrij”. Deze overeenkomst loopt af op 31 december 2020. Het doel van deze aflopende overeenkomst was om een nieuwe manier van samenwerken te zoeken tussen Stad Gent en UGent in het kader van de grote uitdaging om Gent tegen 2050 klimaatneutraal te maken. Concreet werd er gewerkt op de uitdaging om de wijken Muide-Meulestede en Mariakerke te laten evolueren naar fossielvrije wijken. Elke partij investeerde daarbij in dit gemeenschappelijk project: de Stad financierde UGent onderzoek binnen dit kader. De UGent zette voor een gelijkaardig bedrag in-kind bijkomend personeel in (onderzoekers), bewaakte de vakgroepoverschrijdende en cross sectorale werking en legde de link naar studenten, opdrachten, onderzoekssubsidies, e.d.m. 

Voor deze opdracht kon UGent voortbouwen op een technische studie die naging wat een fossielvrije wijk concreet kan zijn, uitgevoerd door het ingenieursbureau Sweco. Sweco maakte een analyse van het huidige energieverbruik in de wijk en berekende drie scenario’s om dat verbruik te realiseren met hernieuwbare energiebronnen (2020_CVB_12403). 

UGent leverde wetenschappelijk inzichten aan rond stakeholders en transitiemanagement. UGent onderzocht  de psychologische drempels die mensen tegenhouden om hun woning klaar te stomen voor een gasloze toekomst. Dit onderzoekswerk werd intussen ter kennisname voorgelegd aan het college (2020_CVB_12408).

De samenwerking tussen Stad Gent en betrokken onderzoeksgroepen binnen UGent in het kader van de Samenwerkingsovereenkomst werd positief ervaren en heeft een enorme meerwaarde voor zowel de Stad Gent (de Stad als Living Lab, wetenschappelijke onderbouwing van inzichten, nieuwe invalshoeken, …) als de UGent (link tussen theorie en kennis, impactcreatie van onderzoek, openen nieuwe onderzoekpistes, stimuleren interdisciplinaire aanpak, …).

Waarom wordt deze beslissing genomen?

Beide partijen wensen op eenzelfde manier verder te werken rond de uitdaging van fossielvrije wijken. Dit geeft aanleiding tot onderliggende samenwerkingsovereenkomst rond hetzelfde thema maar met oog voor opschaling naar alle wijken vertrekkende vanuit een aanpak voor de pilootwijken Muide-Meulestede en Mariakerke fossielvrij. 

Het thema fossielvrije wijken staat ook hoog op de Europese agenda. Europa heeft in september 2020 een verstrenging van de doelstellingen voor 2030 van 40 % naar 55 % CO2-reductie voorgesteld en de ambitie om klimaatneutraal te zijn in 2050 herbevestigd. In het kader daarvan zullen ook de Europese subsidieprogramma’s op deze lijn worden hervormd.

Stad Gent heeft voor deze legislatuur haar strategie vorm gegeven in het nieuwe Gents Klimaatplan 2020-2025, dat past in een traject tot 2050 (klimaatneutraliteit).
Er zijn veel thema’s opgenomen in het klimaatplan. De huidige samenwerkingsovereenkomst met UGent focust op het thema energie en op het fossielvrij maken van de bebouwde omgeving. Dit blijft zo.

De draagwijdte van deze overeenkomst is gekoppeld aan de onderzoeksactiviteiten van de hierna volgende onderzoekers en het wetenschappelijk personeel dat verbonden is aan hun laboratorium, die allen lid zijn van het consortium Energhentic binnen UGent: Prof. dr. Arnold Janssens, Prof. dr. Jelle Laverge, Prof. dr. Nathan Van Den Bossche, Prof. dr. Marijke Steeman, Prof. dr. Michel De Paepe, Prof. dr. Lieven Vandevelde, Prof. dr. Jan Desmet, Prof. dr. Liselot Hudders, Prof. dr. Veroline Cauberghe, Prof. dr. Johan Albrecht.  

De doelstelling van deze samenwerking is het gezamenlijk opstellen van een concreet energietransitieplan voor de bebouwde omgeving in Stad Gent en het opstarten van projecten om dit plan te verbeteren en te beginnen uitrollen. Om dit te bereiken worden volgende stappen gedefinieerd:

  • een duidelijke richting definiëren: de opmaak en verfijning van de warmtezoneringskaart voor Gent waarbij UGent de kaart die door de Stad is gemaakt wetenschappelijk screent en inzichten aanvult .
  • van theorie naar implementatie: vertrekkende van het stappenplan voor de transitie van de pilootwijken Muide-Meulestede en Mariakerke naar een transitieplan voor Gent. Er wordt samen met diverse experten van UGent een Denktank gecreëerd waar zinvolle projecten, die uitvoering kunnen geven aan de objectieven in de warmtezoneringskaart, worden gedefinieerd en geprioriteerd.
    Het is het opzet om een aantal projecten in gang te zetten. Elk project dient een spectrum aan uitdagingen (technisch, economisch, sociaal, juridisch en communicatief) te omvatten en dient het potentieel te hebben om als hefboom te fungeren voor renovatie en innovatie in de rest van de stad. De Denktank van experts van de Stad en UGent legt jaarlijks een voorstel van beslissing voor aan de Stuurgroep. Welke projecten passen in het transitieplan en  een meerwaarde hebben voor zowel de Stad als UGent wordt bepaald door de Stuurgroep waarin de Stad en UGent zetelen. Beiden dienen te kunnen beslissen gezien dit een samenwerkingsovereenkomst is rond gemeenschappelijk onderzoek en projecten, en gezien beide partijen investeren.

De Stad voorziet budget voor een SPOC en voor projectwerking.  UGent stelt daartegenover eenzelfde bedrag in kind voor expertise-inbreng, deelname aan stuurgroepen, werkgroepen, ondersteunende taken, link met opdrachten voor studenten of doctorandi, onderzoeksmiddelen, ... .

De experten die werken aan een bepaald project vormen samen een Projectgroep. Eén project wordt al vastgelegd om in 2021 meteen van start te kunnen gaan: de werkgroep Leidraad. De adviseurs van de Energiecentrale van de Stad hebben nood aan een meer wetenschappelijk onderbouwde leidraad voor de prioritering van hun adviezen. Hierrond wordt een eerste projectgroep opgericht. 

Voor deze samenwerkingsovereenkomst wordt voorgesteld jaarlijks € 80.000 te voorzien, waarvan € 50.000 wordt ingezet op projectwerking en € 30.000 voor een single point of contact (SPOC). Naast de creatie van nieuwe onderzoeksopportuniteiten en uitwerken van projecten is het ook expliciet de bedoeling om opportuniteiten te onderzoeken rond toepassing van reeds beschikbare kennis. Om dat alles te verwezenlijken zal er bij UGent een SPOC aangeduid worden die de communicatie tussen de Stad en Universiteit coördineert. Deze coördinator, die het aanspreekpunt is voor de Stad, bewerkstelligt de interne betrokkenheid van diverse vakgroepen bij het traject en neemt zelf een reeks taken op. Hij/zij vormt een tandem met de Stad Gent-SPOC.

Deze UGent-SPOC heeft als belangrijkste taken:

  • Het coördineren van de UGent activiteiten in dit kader (inclusief de in-kind inbreng): betrekken van experten bij werkgroepen, probleemvraagstellingen, …
  • Het uitrollen van een gecoördineerde aanpak tov ad hoc vragen en opdrachten vanuit de Stad: studentenopdrachten, toegang data, …
  • Het zoeken naar extra middelen i.s.m. de Stad: onderzoeksmiddelen, Europese of Vlaamse subsidies, …
  • Indien van toepassing en binnen de expertise van de SPOC, het opnemen van een aantal taken uit de takenmand (zie verder), afhankelijk van zijn/haar profiel
  • Het organiseren van de stuurgroep i.s.m. de Stad Gent-SPOC.

Overzicht van de uitgaven

Dienst* LEE 
Budgetplaats  353420000 
Categorie*
Subsidiecode Niet_Relevant 


2021 80.000  
2022 80.000  
2023 80.000  
2024 80.000  
2025 80.000  
Later  
Totaal 400.000 

Verwachte ontvangsten

€ 0,00

Activiteit

AC35342 Uitwerken en uitvoeren van de verwarmingsrevolutie in de Gentse wijken

Besluit

De commissie milieu, personeel en fm (mpf) legt het volgende voor aan de gemeenteraad / raad voor maatschappelijk welzijn:

Artikel 1

Keurt goed de samenwerkingsovereenkomst met de Universiteit Gent, Sint-Pietersnieuwstraat 25, 9000 Gent, voor het project 'Transitie naar fossielvrije wijken met als pilootwijken Muide-Meulestede + Mariakerke' lopende van ondertekening tot 31/12/2025 en ter waarde van € 400.000, zoals gevoegd in bijlage.