2017_GR_00728 - Project Buurzame stroom : consortiumovereenkomst + subsidie-overeenkomsten met Energent en Samenlevingsopbouw Gent - Goedkeuring

Het Gemeentedecreet van 15 juli 2005, artikel 2.

Het Gemeentedecreet van 15 juli 2005, art. 42, §2.

Tijdens de thema-avond fenomenaal klimaatneutraal wonen in Dampoort Sint-Amandsberg in mei 2014 polste een buurtbewoner naar de mogelijkheid om een project te lanceren ter realisatie van een collectieve zonnepaneelinstallatie.  Deze vraag heeft de interesse gewekt van verschillende actoren en zo heeft zich een stuurgroep gevormd, die de krijtlijnen van het project Buurzame Stroom heeft uitgetekend. In de stuurgroep zetelen naast de Stad Gent vertegenwoordigers van Energent cvba, Samenlevingsopbouw Gent vzw, Universiteit Gent, Eandis cvba, Regent vzw (Energiecentrale), Ecopower cvba, Partago en een afvaardiging van lokale initiatieven en de buurt.

De bedoeling van het project “Buurzame Stroom” is om met de inwoners van de Stad Gent een proeftuin op te zetten rond collectieve PV op geschikte, maar on- en onderbenutte daken in een afgebakende zone in de wijk Sint-Amandsberg-Dampoort. Die zone is afgebakend op basis van het stroomgebied van 6 distributiecabines van EANDIS.

 Aan de ene kant krijgen particulieren, die niet over een geschikt dak beschikken, toch de mogelijkheid om te investeren in PV in hun buurt. Die PV worden geplaatst op geschikte daken, waarvan de eigenaars net niet de middelen of interesse hebben, onder wie kwetsbare gezinnen, om zelf de investering te doen. Op die manier kan iedereen mee profiteren van de zon.

 Een tweede belangrijk luik in het project is de verbruikers binnen het stromingsgebied van de wijkcabines te stimuleren om de energie die door die PV wordt opgewekt zo optimaal mogelijk te gebruiken. In uitvoering van het project worden de verbruikers geholpen om enerzijds hun eigen energieverbruik te reduceren (Demand Side Management) en anderzijds hun verbruik zo veel mogelijk af te stemmen op de momenten waarop de wijk de meeste zonne-energie produceert (Demand Response Management). Hiermee wordt voorkomen dat de toevoeging van veel PV in de buurt grote investeringen zou vergen bij de distributienetbeheerder.

 Het project laat de gebruikers dus toe om te participeren in het project door mee te investeren in lokale collectieve energieproductie via PV én om die lokaal opgewekte energie zelf te gebruiken. Dat creëert betrokkenheid en lokale verankering. Door energiebesparende maatregelen aan te bieden, zullen buurtbewoners, huishoudens zowel als bedrijven, worden gestimuleerd om hun verbruik te beperken. De projectpartners stellen zich tot doel de energiefactuur voor de wijk te reduceren en energiearmoede bij de bron aan te pakken door het oogsten van de beschikbare omgevingsenergie.

Ter voorbereiding heeft de Stad Gent een voorbereidend onderzoek laten uitvoeren door Ilanga (dd. 3 april 2015) houdende een eerste conscretisering van de krijtlijnen van het project en een conceptnota laten opstellen door bureau ZES (dd. 4 februari 2016) met betrekking tot een eerste uitwerking van de businesscase buurzame stroom.

Voormelde documenten hebben samen met de verslagen van de 17 vergaderingen van de stuurgroep de basis gevormd voor de opmaak van de consortiumovereenkomst waarin Eandis cvba, Ecopower cvba, Energent cvba, Regent vzw, Samenlevingsopbouw Gent vzw, Universiteit Gent en Stad Gent een samenwerking aangaan om een model te ontwikkelen en uit te testen waarbij het zonnepotentieel in de wijk Dampoort, Sint-Amandsberg maximaal wordt benut, op een inclusieve manier, met rechtvaardige verdeling van kosten en opbrengsten, zo veel mogelijk subsidie-onafhankelijk en zonder het elektriciteitsnet te moeten verzwaren.

In de Consortiumovereenkomst Buurzame Stroom, die hiermee aan de gemeenteraad wordt voorgelegd ter goedkeuring, worden de doelstellingen van het project formeel vastgelegd evenals de rechten en verplichtingen van de partijen projectpartners, de (financiële) bijdragen van de respectieve partijen in het bijzonder en de modaliteiten van samenwerking.

Meer in het bijzonder wordt in de consortiumovereenkomst het plan van aanpak van het project beschreven aan de hand van volgende 6 “werkpakketten” (hierna WP) waarin de rollen, de prestaties en bijdragen aan de verschillende partijen worden toebedeeld alsook de door de partijen te realiseren “deliverables”: (WP 0) Projectcoördinatie, (WP 1) Businesscase en processen, (WP 2) Buurtcommunicatie en community, (WP 3) Investeringen installaties, (WP 4) Monitoring en onderzoek, (WP 5) Aanbevelingen en rapportering. Het project zou van start gaan op 1 juli 2017 en duren tot 30 juni 2020.

Voor een gedetailleerde inhoudelijke beschrijving, wordt verwezen naar de consortiumovereenkomst die integraal deel uitmaakt van dit besluit.

Zoals blijkt uit onderstaande tabel, zal het project gefinancierd worden door de respectieve projectpartners deels met eigen middelen, deel met externe middelen.

De Stad Gent heeft voor het project ook middelen vrijgemaakt en meer in bijzonder 140.000 euro voor Energent cvba, 72.225 euro voor  Samenlevingsopbouw Gent vzw en 55.249 euro voor de Universiteit Gent.

Gezien de aard en de omvang van deze financiële tussenkomst, werd het aangewezen geacht het project te analyseren in het licht van de Europese staatssteunregels. Mede gelet op dit onderzoek, wordt ervoor geopteerd om:

1. aan Energent cvba een subsidie te geven van 140.000 euro door middel van de Subsidieovereenkomst tussen de Stad Gent en Energent cvba in het kader van het project Buurzame Stroom die hiermee ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de gemeenteraad.

   Deze middelen zijn toegelaten steun voor experimentele ontwikkeling in toepassing van artikel 25 van Verordening (EU) nr. 651/2014 van de Commissie van 17 juni 2014 waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag met de interne markt verenigbaar worden verklaard, (hierna “AGV” genoemd).   
   Op basis hoger vermeld financieringsoverzicht, dat ook in de Consortiumovereenkomst is opgenomen (tabel 7), en de in hoofde van de uitvoerder voorziene kosten van 245.000 euro, bedraagt de toegelaten steunintensiteit 60 %. De 140.000 euro vertegenwoordigt reeds 57,14 % daarvan.
   Dit werd uitdrukkelijk vermeld in de subsidieovereenkomst alsook een reeks cumuleringsregels op grond van artikel 8 van de AGV. Energent cvba zal deze randvoorwaarden in acht moeten nemen.
   De Stad staat in voor de elektronische kennisgeving (SANI) van de steunmaatregel aan de EU Commissie binnen de 20 werkdagen na de inwerkingtreding ervan (in toepassing van artikel 11, a) van de Algemene Groepsvrijstellingsverordening).
   Voor het overige wordt verwezen naar de subsidieovereenkomst zelf

2. aan Samenlevingsopbouw Gent vzw een subsidie te geven van 77.225 euro door middel van de Subsidieovereenkomst tussen de Stad Gent en Samenlevingsopbouw Gent vzw in het kader van het project Buurzame Stroom die hiermee ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de Gemeenteraad.
   De activiteit van Samenlevingsopbouw Gent vzw in het project Buurzame Stroom is van niet-economische aard, zodat zij niet ressorteert onder de staatsteunregels.
   Verder wordt verwezen naar de subsidieovereenkomst zelf.

3. met de Universiteit Gent een dienstverleningsovereenkomst af te sluiten met oog op de uitvoering van onderzoek in opdracht van de Stad Gent in het kader van het project Buurzame Stroom voor een globale prijs van 55.248,60 incl. 21% btw. Het betreft een dienstenopdracht inzake onderzoek en ontwikkeling die op grond van artikel 18, 4° van de Wet Overheidsopdrachten buiten het toepassingsgebied van de wet valt zodat de Stad gerechtigd is de opdracht rechtstreeks te geven aan de Universiteit Gent zonder de concurrentie te raadplegen. 
   Voor de goedkeuring van de dienstverleningsovereenkomst zullen echter de bevoegdheidsregels van overheidsopdrachten worden toegepast: aangezien de goedkeuring van de procedure en de voorwaarden van overheidsopdrachten, waarvan het gunningsbedrag de grens van 85.000 euro excl. btw niet overschrijdt, evenals de gunning behoren tot de bevoegdheid van het college van burgemeester en schepenen, zal deze dienstverleningsovereenkomst worden goedgekeurd in een apart collegebesluit. De dienstverleningsovereenkomst zal wel in bijlage worden gevoegd bij de consortiumovereenkomst.

Het Project Buurzame Stroom is een project experimentele ontwikkeling, dat zal leiden tot een nieuwe businesscase die ook in andere wijken kan toegepast worden.