Het besluit van de Europese Commissie van 6/6/2012 waarbij voor België, in het kader van het Europees Terugkeerfonds, het jaarprogramma 2012 en de medefinanciering voor 2012 worden goedgekeurd.
Het Gemeentedecreet van 15/7/2005, artikel 42, §1.
In 2010 nam de Stad Gent deel aan het project “Awareness Raising and Capacity Building of stakeholders regarding Assisted Voluntary Return an Reintegration in Gent, Liège and Brussels through the Development of Innovative Information Tools". Dit project vormde de uitbouw van het reguliere REAB-programma dat in 1984 in het leven geroepen werd en wordt gefinancierd door het Europees Terugkeerfonds. REAB staat voor Return and Emigration of Asylumseekers ex Belgium, hierna "Programma (voor) Vrijwillige Terugkeer" genoemd.
Met dit project beoogde de Stad Gent het Programma voor Vrijwillige Terugkeer bekend te maken bij zoveel mogelijk mensen die in contact komen met potentiële kandidaten voor vrijwillige terugkeer, en bij de migranten zelf. Met haar besluit van 27/8/2009 verbond het stadsbestuur zich ertoe om voor dit project in 2010 een referentiepersoon aan te stellen, een aanspreek- en kenniscentrum over vrijwillige terugkeer op te richten in Gent, en de sociale en administratieve diensten die in contact komen met potentiële kandidaten voor vrijwillige terugkeer in kaart te brengen, te informeren en te sensibiliseren over de modaliteiten van vrijwillige terugkeer.
In 2010 stelde Fedasil vast dat het aantal asielzoekers in België - en dus ook het aantal potentiële kandidaten vrijwillige terugkeer - opnieuw snel toenam. Op 8/10/2012 schreef de Dienst Vreemdelingenzaken/Fedasil daarom opnieuw een projectoproep uit, waarop de Stad Gent intekende met het “Project Vrijwillige terugkeer – uitbouw van een kennis- en aanspreekpunt Vrijwillige Terugkeer in Gent", dat door het Europees Terugkeerfonds op 23/10/2010 werd aanvaard en op 17/3/2011 door het college van burgemeester en schepenen goedgekeurd. Dit project liep van 1/4/2011 tot en met 31/12/2011.
Op 12/7/2011 lanceerde de Dienst Vreemdelingenzaken/Fedasil een derde oproep voor projecten in het kader van het Europees Terugkeerfonds, waarop Stad Gent voor de derde keer een project (met de naam "Vrijwillige terugkeer – regionale uitbreiding – structurele verankering – opvang van ingeschrevenen voor het programma Vrijwillige Terugkeer") indiende. Die keer met de bedoeling: 1.de scoop van het project te verruimen en regionaal uit te breiden (op verzoek van de Dienst Vreemdelingenzaken), 2.vrijwillige terugkeer structureel te verankeren binnen de Stad (met de oprichting van een Stedelijk Overlegplatform Vrijwillige Terugkeer en 3.dakloze door Fedasil doorverwezen migranten die al een terugkeercontract ondertekenden, tijdelijk op te vangen tot hun daadwerkelijke terugreis. Op 1/9/2011 keurde het college van burgemeester en schepenen de indiening van het project goed. Het project had een looptijd van september 2011 tot en met 31/12/12.
Op 28/9/2012 verscheen in het Staatsblad opnieuw een oproep tot indienen van projecten voor subsidie door het Europees Terugkeerfonds. De Dienst Asiel- en Vluchtelingenbeleid vroeg daarop een nieuw projectvoorstel te mogen indienen, dat door het College op 21/10/2012 werd goedgekeurd.
Dit project wordt uitgevoerd in samenwerking met de Dienst Vreemdelingenzaken, als verantwoordelijke autoriteit voor het Europees Terugkeerfonds in België, en met Fedasil.
Het voorziet volgende accenten:
1. De expertise die Gent ondertussen heeft opgebouwd, wordt gedeeld met andere lokale overheden. Concreet wordt het Stedelijk Overlegplatform Vrijwillige Terugkeer (SOVT) opengesteld voor andere centrumsteden. De bedoeling is om a. ervaring en expertise te delen, b. op gestructureerde wijze contacten tussen het stedelijk niveau met DVZ, Fedasil, IOM en Caritas te versterken en c. desgewenst de deelnemende centrumsteden te ondersteunen om gelijkaardige initiatieven te nemen.
2. Internationale uitwisseling van ervaring en best practices wordt nagestreefd. Immers: Stad Gent maakt al jaren deel uit van 2 Europese netwerken op stedelijk niveau: het Similar Cities Network en Eurocities dat in 2013 zijn jaarlijks congres houdt in Gent. De afdeling Internationale Samenwerking van Stad Gent bouwde de voorbije jaren een netwerk van contactpersonen binnen deze stedelijke netwerken uit. Met het Project Vrijwillige Terugkeer 2012 wil Stad Gent in het kader van het Eurocities congres in november 2013 een workshop organiseren met geïnteresseerde deelnemers om ervaring en expertise uit te wisselen over de aanpak van Vrijwillige Terugkeer in die steden.
3. Meer noodopvangplaatsen in "De Tussenverdieping". Gezien de toenemende vraag vanuit het werkterrein om noodopvang én het bewezen succes van het initiatief wordt voorgesteld om de beschikbare plaatsen voor dakloze intekenaars op het programma voor Vrijwillige Terugkeer op te trekken van de huidige 10 naar 15 plaatsen. De modaliteiten van toewijzing en noodopvang blijven grotendeels onveranderd: toewijzing van de plaatsen in De Tussenverdieping gebeurt in overleg tussen de REAB-partner (in Gent : de regionale Fedasil terugkeerconsulent) en Stad Gent. Dit voor zover de kandidaat-terugkeerder dakloos is en uitsluitend voor de duur van de voorbereiding van de terugreis, zolang de terugkeerintentie duidelijk aanwezig is. Streefdoel is de terugreis te realiseren binnen de 2 maanden, behoudens gevallen waarin het langer duurt om de reisdocumenten te verzamelen. De bewoners worden er opgevangen volgens het “bed-bad-brood-principe” en worden er intensief begeleid in de voorbereiding van de terugkeer, onder meer voor het verkrijgen van de benodigde reisdocumenten. Via het opvolgen van deze dossiers krijgt de projectverantwoordelijke ook een goed zicht op de praktijk van vrijwillige terugkeer.
4. Regionale uitbreiding van het info-aanbod. Uit reacties op informatiesessies, vormingen en naar aanleiding van individuele vragen van hulpverleners aan de projectverantwoordelijke blijkt dat er nood is aan heel praktische informatie over voorwaarden, aanbod en verloop van een vrijwillig terugkeertraject. De projectverantwoordelijke staat in voor het aanbod van deze infosessies en vormingen op maat, en dit zowel voor professionele hulpverleners, vrijwilligersorganisaties als de doelgroep van het programma vrijwillige terugkeer, en zowel binnen als buiten Gent.
5. Kennisverwerving en expertise uitbouwen inzake de praktijk van de Vrijwillige Terugkeer. Door een nauwere samenwerking met de meest nabije REAB-partner (de Fedasil terugkeerconsulent in Gent) wordt nieuwe kennis en ervaring toegevoegd aan het info- en expertisecentrum Vrijwillige Terugkeer van de Stad Gent. Hierdoor groeit inzicht in de behandeling van terugkeerdossiers, van intekening tot logistiek.
Het project sluit aan bij de voortrekkersrol die Gent opneemt als kennisstad (in het bijzonder rond dit thema vrijwillige terugkeer) en deelt actief deze kennis met andere actoren in de regio.
Ook komt het project tegemoet aan lokale noden zoals de reële opvangnood en vraag naar begeleiding bij terugkeer van dakloze mensen in Gent. Er wordt sociale en administratieve ondersteuning geboden aan migranten die kiezen voor vrijwillige terugkeer zodat zij hun intentie kunnen realiseren.
Met het project wordt tevens, in samenwerking met de Dienst Bevolking en de Stedelijke Integratiedienst, voldaan aan de verplichting tot informatieverschaffing in de marge van het SEFOR-project (waarbij personen die een bevel krijgen om het grondgebied te verlaten door de gemeente wettelijk moeten worden geïnformeerd over vrijwillige terugkeer).
Verder wordt met de partners op het veld vastgesteld dat het aantal begunstigden van het REAB-programma blijft toenemen. Vrijwillige terugkeer is een thema dat meer en meer leeft, niet in het minst omwille van de federale maatregelen zoals het genoemde SEFOR-project.
Tenslotte is het huidig project een vervolg op de vorige projecten en speelt het in op acute noden. Er is nog een eenmalige oproep in het kader van het Terugkeerfonds voor de periode 1/1/2013-30/6/2015 en vanaf eind 2014 zullen nieuwe projecten kunnen worden gesubsidieerd door het nieuw op te richten Asiel- en Migratiefonds. Voor de periode 2014-2020 is voorzien dat de huidige vier migratiefondsen (Integratie, Terugkeer, Vluchtelingen en Buitengrenzen) niet meer terugkeren, en dat er twee fondsen voor in de plaats komen: het Asiel- en Migratiefonds en het Fonds voor Interne Veiligheid. Tegelijkertijd wordt - niet onbelangrijk - het budget verhoogd. Projecten binnen het nieuwe Asiel- en Migratiefonds zullen tevens een langere looptijd hebben. In die zin is het belangrijk dat de projecten die worden ingediend in het Terugkeerfonds naadloos kunnen overgaan in het Asiel- en Migratiefonds, zodat de huidige lokale werking over dit thema naar de toekomst kan worden bestendigd en verankerd.
Op 31/10/2012 keurde het college van burgemeester en schepenen de indiening van het subsidieproject Project Vrijwillige Terugkeer 2012, met contractnummer RF 2012-3 goed.
Op 28/11/2012 heeft het selectiecomité van het Europees Terugkeerfonds het project dat Gent indiende als ontvankelijk aangenomen en op 11/12/2012 werd beslist een subsidie toe te kennen.
Eind juni 2013 ontving de Dienst Asiel- en Vluchtelingenbeleid het contract betreffende de uitvoering van het project van de Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken, Dienst Vreemdelingenzaken, Cel Europese Fondsen. Het wordt op huidige zitting voorgelegd ter goedkeuring en ondertekening.
Het project heeft een looptijd van 1/1/2013 tot en met 30/6/2014.
De overeenkomst resulteert in verschillende overheidsopdrachten die op hun beurt individueel dienen geëvalueerd te worden overeenkomstig de geldende regels inzake visum.
Keurt goed het contract betreffende de uitvoering van het Project Vrijwillige Terugkeer 2012, met contractnummer RF 2012-3, gesubsidieerd door het Europees Terugkeerfonds, dat als bijlage bij dit besluit wordt gevoegd en dat er integraal deel van uitmaakt.