Het Gemeentedecreet van 15 juli 2005, artikel 42, § 1.
In 2010 nam de Stad Gent deel aan het project “Awareness Raising and Capacity Building of stakeholders regarding Assisted Voluntary Return an Reintegration in Gent, Liège and Brussels through the Development of Innovative Information Tools". Dit project vormde de uitbouw van het reguliere REAB-programma dat in 1984 in het leven geroepen werd en wordt gefinancierd door het Europees Terugkeerfonds. REAB staat voor Return and Emigration of Asylumseekers ex Belgium, hierna "Programma (voor) Vrijwillige Terugkeer" genoemd.
Met dit project beoogde de Stad Gent het Programma voor Vrijwillige Terugkeer bekend te maken bij zoveel mogelijk mensen die in contact komen met potentiële kandidaten voor vrijwillige terugkeer, en bij de migranten zelf. Met haar besluit van 27/8/2009 verbond het stadsbestuur zich ertoe om voor dit project in 2010 een referentiepersoon aan te stellen, een aanspreek- en kenniscentrum over vrijwillige terugkeer op te richten in Gent, en de sociale en administratieve diensten die in contact komen met potentiële kandidaten voor vrijwillige terugkeer in kaart te brengen, te informeren en te sensibiliseren over de modaliteiten van vrijwillige terugkeer.
Op 8/10/2010 schreef de Dienst Vreemdelingenzaken/Fedasil opnieuw een projectoproep uit, waarop de Stad Gent intekende met het “Project Vrijwillige terugkeer – uitbouw van een kennis- en aanspreekpunt Vrijwillige Terugkeer in Gent", dat door het Europees Terugkeerfonds op 23/10/2010 werd aanvaard en op 17/3/2011 door het college van burgemeester en schepenen goedgekeurd. Dit project liep van 1/4/2011 tot en met 31/12/2011.
Op 12/7/2011 lanceerde de Dienst Vreemdelingenzaken/Fedasil een derde oproep voor projecten in het kader van het Europees Terugkeerfonds, waarop Stad Gent voor de derde keer een project (met de naam "Vrijwillige terugkeer – regionale uitbreiding – structurele verankering – opvang van ingeschrevenen voor het programma Vrijwillige Terugkeer") indiende. Die keer met de bedoeling: 1.de scoop van het project te verruimen en regionaal uit te breiden (op verzoek van de Dienst Vreemdelingenzaken), 2.vrijwillige terugkeer structureel te verankeren binnen de Stad (met de oprichting van een Stedelijk Overlegplatform Vrijwillige Terugkeer en 3.dakloze door Fedasil doorverwezen migranten die al een terugkeercontract ondertekenden, tijdelijk op te vangen tot hun daadwerkelijke terugreis. Op 1/9/2011 keurde het college van burgemeester en schepenen de indiening van het project goed. Het project had een looptijd van september 2011 tot en met 31/12/12.
Op 28/9/2012 verscheen in het Staatsblad een vierde oproep tot indienen van projecten voor subsidie door het Europees Terugkeerfonds. De Dienst Asiel- en Vluchtelingenbeleid vroeg daarop een nieuw projectvoorstel te mogen indienen. De accenten van dit project waren de volgende: 1.delen van de in Gent opgebouwde expertise met andere lokale overheden, 2. internationale uitwisseling van ervaringen en best practices, 3. de uitbreiding van het aantal noodopvangplaatsen, 4.de regionale uitbreiding van het informatie-aanbod en 5. verdere kennis- en expertiseverwerving inzake de praktijk van vrijwillige terugkeer. De indiening werd door het college op 31/10/2012 goedgekeurd. De goedkeuring van het contract volgde op 25/11/2013. Dit project had een looptijd van 1/1/2013 tot en met 30/6/2014.
De nieuwe (en vijfde) projectoproep voor projecten in het kader van het Europees Terugkeerfonds verscheen op 5/9/2013 in het Staatsblad. De einddatum voor indiening van projectvoorstellen was 30/9/2013. Gezien deze bijzonder korte periode en de verschillende actoren die dienden te worden betrokken bij de opmaak van de projectaanvraag was het niet mogelijk om de vraag tot indienen nog voor 30/9/2013 door het college van burgemeester en schepenen te laten goedkeuren. Het ontwerpvoorstel werd wel ter goedkeuring voorgelegd aan het Kabinet van de burgemeester en het departementshoofd van het Departement Bevolking en Welzijn vooraleer het werd ingediend. Op 5/12/2013 heeft de Dienst Asiel- en Vluchtelingenbeleid per brief van het selectiecomité vernomen dat het project werd voorgedragen voor subsidies, en dit in afwachting van het ondertekende contract RF 2013-2. Het indienen van het project werd op 16 januari 2014 bekrachtigd door het college. Op 14 juli 2014 ontving de Dienst Asiel- en Vluchtelingenbeleid het contract betreffende de uitvoering van het project. Het wordt op huidige zitting voorgelegd ter goedkeuring en ondertekening.
Het project heeft een looptijd van 1/1/2014 tot en met 30/6/2015.
Dit project wordt uitgevoerd in samenwerking met de Dienst Vreemdelingenzaken, als verantwoordelijke autoriteit voor het Europees Terugkeerfonds in België, en met Fedasil.
Inhoud van het project:
In de voorbije projecten werd gewerkt aan diverse aspecten rond het thema vrijwillige terugkeer, gaande van communicatie over vrijwillige terugkeer, naar de uitbouw van een kennis- en expertisepunt vrijwillige terugkeer, het verankeren van het thema binnen de Stad Gent (onder meer door het opzetten van een Stedelijk Overlegplatform Vrijwillige Terugkeer), het organiseren van een opvanginitiatief voor dakloze kandidaten vrijwillige terugkeer ("de Tussenverdieping")en tenslotte de regionale uitbreiding van het goede praktijkvoorbeeld van de Stad Gent.
Intussen zijn de activiteiten van het luik regionale uitbreiding in het lopende project bijna afgerond en opgeleverd. De resultaten ervan zullen worden overgemaakt aan Fedasil. De overige genoemde aspecten hebben geresulteerd in een goed lopend coherent pakket van: 1. verwerven, actueel houden en delen van kennis en expertise over vrijwillige terugkeer door een kennis- en expertisepunt, 2. de verankering van het thema binnen de Stad Gent en 3. de opvang en intensieve begeleiding van dakloze kandidaten vrijwillige terugkeer tot hun effectieve vrijwillige terugkeer.
Een aantal factoren hebben ertoe geleid dat er steeds meer een beroep gedaan wordt op het Kennis- en expertisepunt vrijwillige terugkeer van de Dienst Asiel- en Vluchtelingenbeleid: de steeds grotere bekendheid van het Kennis- en expertisepunt, de uitbreiding van het informatieaanbod, de uitbreiding van het netwerk van organisaties en diensten die in aanraking komen met de begunstigden vrijwillige terugkeer, de activiteiten in het kader van de regionale uitbreiding in het lopende project, het nationale beleid dat sterk inzet op vrijwillige terugkeer, het SeFoR-project van de Dienst Vreemdelingenzaken dat mensen met een uitwijzingsbevel aanmoedigt te kiezen voor zelfstandige of vrijwillige terugkeer (en waar de gemeente de taak heeft de betrokken personen te informeren over die mogelijkheid tot vrijwillige terugkeer).
Er is meer vraag naar vormingen en infosessies op maat, zowel voor medewerkers van organisaties die in contact komen met de begunstigden van vrijwillige terugkeer als voor de doelgroep vrijwillige terugkeer zelf. Ook komen er meer specifieke vragen bij het Kennis- en expertisepunt terecht.
Het nieuwe project wil daarom dit Kennis- en expertisepunt verder ontwikkelen en de beschikbare informatie verdiepen en verbreden. Gent is gezien de intussen jarenlange expertise de stad bij uitstek waar deze informatie verzameld en ontsloten wordt.
Met het oog op een kwalitatieve toeleiding naar vrijwillige terugkeer en een geslaagd terugkeertraject blijft het ook essentieel om regelmatig overleg te organiseren tussen de lokale actoren die intensief in aanraking komen met de doelgroep vrijwillige terugkeer. Zo kunnen de deelnemers expertise over vrijwillige terugkeer uitwisselen, de onderlinge samenwerking verbeteren en oplossingen zoeken voor knelpunten op lokaal niveau. Dankzij de goede en frequente contacten van de projectverantwoordelijke met de nationale betrokken actoren vrijwillige terugkeer (in de eerste plaats Fedasil maar ook de Internationale Organisatie voor Migratie IOM, Caritas International en de Dienst Vreemdelingenzaken) geraken signalen en knelpunten van de Gentse actoren ook makkelijk tot het hoger beleidsniveau. Het nieuwe project wil daarom via de verderzetting van het Stedelijk Overlegplatform Vrijwillige Terugkeer het thema blijvend verankerd zien in het beleid van de Stad Gent.
Tenslotte blijkt de noodopvang in “de Tussenverdieping” van dakloze mensen die intekenden op het vrijwillige terugkeerprogramma succesvol. De vraag naar dergelijke kleinschalige opvang in Gent (momenteel 15 plaatsen), mét een intensieve begeleiding, en een vlotte bereikbaarheid en nabijheid van de Fedasil terugkeerconsulent blijft zeer actueel. Het nieuwe project wil daarom blijvend inzetten op de opvang van deze mensen.
Informatieverstrekking en sensibilisatie rond vrijwillige terugkeer (ook los van SeFoR, zie verder) is een verplichting voor elke gemeente. Deze verplichting wordt toegelicht in de Omzendbrief betreffende de Vrijwillige Terugkeer van vreemdelingen met behulp van de Internationale Organisatie voor Migratie (d.d. 17 november 2006). Daarnaast is er ook de Omzendbrief van 10 juni 2011 betreffende de bevoegdheden van de Burgemeester in het kader van de verwijdering van een onderdaan van een derde land, beter bekend als de SeFoR-instructie en de in deze omzendbrief opgenomen informatieverplichting over vrijwillige terugkeer voor personen aan wie een bevel tot verlaten van het grondgebied werd betekend (het punt VII. Informatie over de Vrijwillige Terugkeer).
Met het project wordt dus, in samenwerking met de Dienst Burgerzaken en de Stedelijke Integratiedienst, voldaan aan de verplichting tot informatieverschaffing over vrijwillige terugkeer.
Het project sluit tevens aan bij de voortrekkersrol die Gent opneemt als kennisstad (in het bijzonder rond dit thema vrijwillige terugkeer). Gent deelt actief deze kennis met andere actoren in de regio.
Ook komt het project tegemoet aan lokale noden zoals de reële opvangnood en vraag naar begeleiding bij terugkeer van dakloze mensen in Gent. Er wordt sociale en administratieve ondersteuning geboden aan migranten die kiezen voor vrijwillige terugkeer, zodat zij hun intentie kunnen realiseren.
Verder wordt met de partners op het veld vastgesteld dat het aantal begunstigden van het programma voor Vrijwillige Terugkeer blijft toenemen in Gent. Vrijwillige terugkeer is een thema dat meer en meer leeft, niet in het minst omwille van de federale maatregelen zoals het genoemde SeFoR-project.
Tenslotte is het huidig project een logisch vervolg op de vorige projecten en speelt het in op acute noden. Vanaf eind 2014 zullen nieuwe projecten kunnen worden gesubsidieerd door het nieuwe Asiel- en Migratiefonds (en door Fedasil). Deze projecten zullen tevens een langere looptijd hebben. In die zin is het belangrijk dat de projecten die worden ingediend in het Terugkeerfonds naadloos kunnen overgaan in het Asiel- en Migratiefonds, zodat de huidige lokale werking over dit thema naar de toekomst kan worden bestendigd en verankerd.
Op 5 december 2013 heeft het selectiecomité van het Europees Terugkeerfonds het project dat Gent indiende als ontvankelijk aangenomen.
Op 16 januari 2014 bekrachtigde het college van burgemeester en schepenen de indiening van het subsidieproject Project Vrijwillige Terugkeer 2013, met contractnummer RF 2013-2.
Op 14 juli 2014 ontving de Dienst Asiel- en Vluchtelingenbeleid het contract betreffende de uitvoering van het project van de Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken, Dienst Vreemdelingenzaken, Cel Europese Fondsen. Het wordt op huidige zitting voorgelegd ter goedkeuring en ondertekening.
De subsidiabiliteitsperiode loopt van 1/1/2014 tot en met 30/6/2015.
De overeenkomst resulteert in verschillende overheidsopdrachten die op hun beurt individueel dienen geëvalueerd te worden overeenkomstig de geldende regels inzake visum.
Keurt goed het contract betreffende de uitvoering van het Project Vrijwillige Terugkeer 2013, met contractnummer RF 2013-2, gesubsidieerd door het Europees Terugkeerfonds, dat als bijlage bij dit besluit wordt gevoegd en dat er integraal deel van uitmaakt.