Op 9 mei is het de Dag van de Fair Trade, een moment waarop wereldwijd wordt stilgestaan bij eerlijke handel, correcte verloning en duurzame productieketens.
Als Fairtrade stad, als solidaire stad engageert en pioniert Gent al jaren voor duurzaam en sociaal verantwoord aankoopbeleid en verwacht ook van haar leveranciers dat zij inspanningen leveren op vlak van mensenrechten en eerlijke handel.
Alhoewel het principe van fairtrade al lang bekend is, kan ik me voorstellen dat niet alle leveranciers en personen verantwoordelijk voor de aankoop zelf evenveel ervaring en expertise in huis hebben over hoe daar in de praktijk mee om te gaan.
Naast mensenrechten en dekolonisering is eerlijke handel één van de thematische pijlers waarop dit bestuur op vlak van mondiale solidariteit wenst te werken.
Beste collega Schuyesmans, Dank voor je vraag.
Eerlijke handel staat voor sociale rechtvaardigheid: eerlijke prijzen, leefbare lonen, sterke arbeidsrechten, een gegarandeerde minimumprijs én een Fairtrade-premie voor de boeren.
We werken vandaag verder aan een Aankoopstrategie waarin eerlijke handel een belangrijke pijler zal zijn. Dat is voor ons geen symbooldossier; dat zit in het DNA van onze Stad. Als lokaal bestuur hebben we een voorbeeldfunctie en dragen we ook effectief bij aan eerlijke handel door op de markt in te werken.
Via die Aankoopstrategie willen we de rol en het gewicht van fair trade verankeren in ons aankoopbeleid.
Zo zorgen we ervoor dat criteria rond mensenrechten en eerlijke handel van bij de start mee opgenomen worden. We doen dat op een haalbare manier, aangepast aan de sector. Zo is er in de ICT-sector bv voor sommige onderdelen geen fair trade alternatief (vb. processoren laptops)
Voor een aantal sectoren gaan we een stap verder. In sectoren van de ICT en natuursteen bijvoorbeeld werken we samen met leveranciers. We bieden hen ondersteuningstrajecten aan om de ethische duurzaamheid van hun producten te verhogen. We vragen meer transparantie in de keten en volgen ook op wat er in de praktijk gebeurt na de gunning.
We mobiliseren hiervoor ook externe expertise. We werken samen met partners als Electronics Watch voor ICT. Zo staan we sterker en kunnen we echt impact hebben.
Samen met D09 en Electronics Watch proberen we meer grip te krijgen op de toeleveringsketen. Dankzij het internationale netwerk van Electronics Watch kunnen arbeidsomstandigheden ook lokaal worden opgevolgd. Team Mondiale Solidariteit ondersteunt dit traject door de monitoringrapporten van Electronics Watch te analyseren en signalen op te pikken wanneer actie nodig is. Op basis van deze rapporten kunnen aankopers en instellingen gezamenlijk druk uitoefenen om bijkomende informatie te verkrijgen of om leveranciers aan te zetten hun werkwijze aan te passen.
Om het concreter te maken zonder de vertrouwelijkheid van de informatie te schenden: Als een inbreuk wordt vastgesteld, gaat Electronics Watch als vertegenwoordiger van het consortium (1532 publieke sector-leden uit 14 landen) spreken met de bedrijven. Enkel wanneer de reactie onbevredigend is (bv. er wordt geen verandering waargenomen in de fabrieken), zal EW vragen aan de affiliates (en dus ook aan ons) om onze leverancier te contacteren en de kwestie aan te kaarten. Als het antwoord op deze vragen niet voldoende wordt geacht, worden we begeleid om verder in dialoog te gaan.
Deze aanpak bewijst haar effect en willen we daarom doortrekken naar het aankoopspectrum van lage‑emissievoertuigen.
Een ander belangrijk punt is uiteraard de clausule waarbij we producten weren van bedrijven die inkomsten genereren rond de illegale bezetting in de Palestijnse gebieden waarover ik u naar aanleiding van uw vraag informatie gaf op de commissie WWOPP van april.
Voor de stadsinterne toepassing van dit alles, zetten we al onze aankopers in een netwerk en willen we hen op die manier ondersteunen en informeren.
We kunnen niet verwachten dat elke aankoper of leverancier deze kennis zomaar in huis zou hebben. Ons team Mondiale Solidariteit ondersteunt daarom zowel onze eigen diensten als leveranciers, en dat op verschillende manieren.
Eerst en vooral ondersteunen we onze aankopers heel concreet bij het opstellen van bestekken voor nieuwe raamakkoorden of grote aankopen. We investeren ook in kennis. We organiseren infosessies, maken praktische fiches voor collega’s en brengen ondernemers samen, bijvoorbeeld via Fair Trade Talks. Op die manier zorgen we dat mensen van elkaar kunnen leren en stappen vooruitzetten.
Het is dus een combinatie van duidelijke voorwaarden in bestekken, begeleiding en samenwerking. Het is werk van lange adem, maar we zien dat die aanpak werkt en dat we stap voor stap vooruitgang boeken.
do 21/05/2026 - 11:36