Sociale media zijn uitgegroeid tot een zeer belangrijke informatiebron, zeker bij jongeren. Platformen zoals TikTok, Instagram en Facebook spelen een grote rol in hoe informatie wordt gedeeld, hoe beeldvorming ontstaat en hoe snel berichten zich verspreiden.
Sociale media zijn vandaag ook een belangrijke plaats waar informatie circuleert over incidenten, overlast, en soms ook strafbare feiten. Platformen zoals TikTok, Instagram, Facebook en X worden niet alleen gebruikt om te communiceren, maar bevatten ook een grote hoeveelheid publiek toegankelijke data.
Hierdoor zie ik het ook als een belangrijke plaats om op te volgen. Zo kunnen signalen van geweld, overlast of zelfs opkomende radicalisering vroegtijdig gedetecteerd worden.
In verschillende steden worden sociale media actief gemonitord door de politiediensten. In het kader daarvan stel ik graag volgende vragen.
(tijdens de commissie is afgesproken om deze vraag schriftelijk te beantwoorden)
Geachte heer Yüksel
De politie beperkt zich niet alleen tot sociale media als bron van informatie. Zij hanteren de acroniem OSINT, wat staat voor Open Source Intelligence, waarmee ze informatie uit publiek toegankelijke bronnen verzamelen en analyseren.
Dit gaat in feite over alles wat op het internet te vinden is. Dit is heel breed, van social media zoals Facebook, Instagram, TikTok,… maar evengoed websites en internetfora, openbare databanken, ondernemingsregisters, nieuwsartikels, kaartmateriaal, satellietbeelden, enzovoort.
De politie gebruikt deze informatie voor uiteenlopende doeleinden, zoals het identificeren of lokaliseren van verdachten, het opvolgen van radicalisering of extremisme, het in kaart brengen van criminele netwerken, het ondersteunen van onderzoeken en het lokaliseren van personen of evenementen.
Belangrijk daarbij is dat OSINT altijd binnen een strikt wettelijk en reglementair kader moet gebeuren.
OSINT is dus geen vrij spel: het moet gericht, verantwoord en deskundig worden uitgevoerd.
Er is technische expertise nodig om correcte zoekopdrachten uit te voeren, maar vooral ook om informatie juist te interpreteren. Gegevens kunnen immers fout of misleidend zijn, denk maar aan fake accounts, deepfakes, ontbrekende context, enzovoort.
Het basisprincipe, en dat is heel belangrijk, is dat er niet gezocht wordt in gesloten accounts, privéprofielen of privécommunicatie.
Immers, toegang tot niet-openbare communicatie kan enkel onder strikte voorwaarden, zoals een gerechtelijke machtiging en binnen de regels van de bijzondere opsporingsmethoden (BOM).
De federale politie beschikt al jaren over een uitgebreide OSINT-expertise, maar ook binnen onze lokale politie wordt steeds meer ingezet op OSINT.
Bijvoorbeeld in het kader van bestuurlijke politie, naar aanleiding van bepaalde evenementen of betogingen gebeurt dit al jaren.
Maar ook bijvoorbeeld in het kader van gerechtelijke opdrachten is dit een belangrijk instrument.
OSINT kan eveneens waardevol zijn in het kader van noodoproepen. De ambitie is om op basis van alle beschikbare informatie de situatie zo volledig mogelijk in te schatten en de ploegen op het terrein beter aan te sturen.
Binnen Politie Gent is er veel aandacht voor het wettelijk kader en de interne regels. Medewerkers die opgeleid worden in OSINT, krijgen deze juridische basis grondig mee.
De politie is absoluut overtuigd van de meerwaarde van OSINT, meer zelfs het zou ondenkbaar zijn om dit niet te gebruiken als extra informatiebron. Er bestaan echter geen afzonderlijke statistieken van het gebruik van OSINT omdat het slechts één element is in een bredere informatieverzameling. Het is de combinatie en analyse van alle informatie samen die uiteindelijk tot een conclusie of beslissing leiden.
Mathias De Clercq
Burgemeester
di 17/03/2026 - 15:30