Terug
Gepubliceerd op 13/05/2026

2026_MV_00424 - Mondelinge vraag van raadslid Liesbet De Weder: Overheveling leenvergoeding naar lokale besturen. Impact op Gent

commissie vrije tijd, openbaar groen, openbare netheid en klimaat (VOGOK)
ma 11/05/2026 - 19:00 Gemeenteraadszaal
Datum beslissing: ma 11/05/2026 - 21:47
Behandeld

Samenstelling

Aanwezig

Sami Souguir; Sven Taeldeman; Karlijn Deene; Bert Misplon, Fractievoorzitter Groen; Ronny Rysermans; Frederik Sioen; Gaëlle De Smet; Liesbet De Weder; Sarah Van Acker; Jenna Boeve; Bob Cammaert; Julie Steendam; Simon Smagghe; Freya Van den Bossche; Ywein Joris; Sherley Blomme; Stephanie D'Hose, Fractievoorzitter Voor Gent; Bruno Matthys; Filip Watteeuw; Sofie Bracke; Bram Van Braeckevelt; Astrid De Bruycker; Joris Vandenbroucke; Jens De Pauw, fractie Vlaams Belang; Eduard Delputte , fractie CD&V; Sabine Van Belle , kabinet schepen Watteeuw; Arnout  Verstraete, fractie N-VA; Elly Dermaut, kabinet schepen De Bruycker; Caroline  Van Peteghem , fractie Groen; Els De Keyser, kabinet schepen Van Braeckevelt; Stefan Vanbroeckhoven , dep SO; Seppe Cosyns, kabinet schepen De Bruycker; Lien Van de Velde, Cultuurdienst; Jeroen De Schuyteneer, dienst feesten en ambulante handel; Ariane  Van den Bossche, fractie VoorGent; Peter Meirsschaut , kabinet schepen Bracke

Afwezig

Stefaan De Winter; Veli Yüksel; Sophie Vanonckelen; Laura Schuyesmans; Gert Robert; Els Roegiers; Isabelle Heyndrickx, Fractievoorzitter CD&V; Filip Van Laecke; Tom De Meester, Fractievoorzitter PVDA; Yüksel Kalaz; Jonas Naeyaert, Fractievoorzitter Vlaams Belang; Johan Deckmyn; Tom Van Dyck; Maarten De Grauw; Emmanuelle Mussche; Bart Tembuyser; Jeroen Paeleman

Secretaris

Sherley Blomme

Voorzitter

Bruno Matthys
2026_MV_00424 - Mondelinge vraag van raadslid Liesbet De Weder: Overheveling leenvergoeding naar lokale besturen. Impact op Gent 2026_MV_00424 - Mondelinge vraag van raadslid Liesbet De Weder: Overheveling leenvergoeding naar lokale besturen. Impact op Gent

Motivering

Toelichting/Motivering/Aanleiding

Sinds 1 januari 2026 is de centrale financiering en administratieve afhandeling van de leenvergoedingen voor openbare bibliotheken stopgezet op Vlaams niveau. Hoewel de Vlaamse overheid dit in het verleden faciliteerde, wordt deze taak nu volledig overgeheveld naar de individuele steden en gemeenten. In de praktijk betekent dat een directe kostenverschuiving van circa 1,8 miljoen euro per jaar naar de lokale begrotingen. De maatregel legt een extra hypotheek op de budgetten van openbare bibliotheken, uiteraard ook die van Gent. We zullen nu zelf individueel aangifte moeten doen en onderhandelen met Reprobel.

Uit het antwoord van minister Gennez op een parlementaire vraag wordt de kostprijs voor Gent op ongeveer 40.000 euro per jaar ingeschat. Zij stelde bovendien dat de overheveling kadert in een neutrale budgettaire operatie en dat de lastenverschuiving gedekt is binnen de Vlaamse middelenstroom naar lokale besturen. Ook kreeg Cultuurconnect in de beheersovereenkomst 2026-2030 de opdracht om de openbare bibliotheken en de lokale besturen te helpen bij het nakomen van de wettelijke verplichtingen met betrekking tot het leenrecht.

Indiener(s)

Liesbet De Weder

Gericht aan

Astrid De Bruycker

Tijdstip van indienen

di 05/05/2026 - 15:53

Toelichting

  • Kan u de inschatting van ongeveer 40.000 euro per jaar voor Gent bevestigen?
  • Betekent de Vlaamse budgetneutraliteit dat Gent dit bedrag via een andere weg ook terugkrijgt van Vlaanderen (het Gemeentefonds)?
  • Op welke manier zal Gent concreet ondersteuning krijgen van Cultuurconnect wat betreft het leenrecht en het betalen van de leenvergoeding? Denkt de schepen dat dit zal volstaan om de impact van de nieuwe regeling voor de leenvergoeding op te vangen? Of welke effecten zal deze nieuwe regeling naar verwachting hebben op de werking van de Gentse bibliotheken?
  • Is Gent deelnemer aan de werkgroep van Cultuurconnect die zal bekijken hoe de gegevens rond collectie en uitleningen in de toekomst nog verfijnder kunnen worden aangeleverd en verwerkt met het oog op een nauwkeurigere berekening van de leenvergoeding vanaf 2028?

Bespreking

Antwoord

Beste raadslid De Weder,  

Sinds 1 januari 2026 moeten steden en gemeenten zelf instaan voor de betaling en administratie van de leenvergoedingen. Voor Gent wordt die kost door Cultuurconnect geraamd op om en bij de 40.000 euro per jaar: concreet € 40.847,96 voor referentiejaar 2024 en € 41.090,25 voor 2025. 

Gent kiest ervoor om via Cultuurconnect een gecentraliseerde aangifte te doen bij Reprobel. Dat verlicht de administratieve last en levert een korting op, waardoor de effectieve kost zakt tot € 38.805,56 voor 2024 en € 39.035,74 voor 2025. Cultuurconnect biedt dus waardevolle administratieve ondersteuning: ze voorziet in een gecentraliseerde dienstverlening waarbij collectie- en uitleengegevens worden verzameld, de vergoeding wordt berekend en na inning doorgestort aan Reprobel.  

Voorlopig heeft Cultuurconnect nog geen oproep naar de sector gelanceerd voor de werkgroep waar u naar peilt. Zodra die oproep gelanceerd is, bekijkt de bibliotheek of ze hieraan zal deelnemen. 

Tot slot, wat de budgetneutraliteit betreft: het is intussen duidelijk dat er geen bijkomende middelen via het Gemeentefonds worden voorzien. De middelen voor de leenvergoeding zaten al vervat in de bestaande Vlaamse financiering. Dat betekent dat de bibliotheek deze kost zal moeten opvangen binnen haar exploitatiebudget.

wo 13/05/2026 - 10:16