Robotmaaiers worden steeds vaker gebruikt in particuliere tuinen, maar de impact op fauna die ’s nachts actief is, blijft onderbelicht. Naast egels gaat het ook om een brede groep van kleine dieren die een belangrijke rol spelen in ons ecosysteem.
De voorbije jaren, en ook recent, waarschuwen organisaties zoals Natuurpunt en verschillende dierenopvangcentra voor de impact van robotmaaiers op nachtdieren. Ik vroeg hierover in 2022 al aandacht voor in deze gemeenteraad. Toen gaf schepen De Bruycker aan dat er zeker plaats is op de website van de Stad Gent rond het diervriendelijk aanleggen van tuinen en een sensibilisering rond robotmaaiers en dat toenmalig collega Heyse daar werk van zou maken. Vandaag is dit echter niet terug te vinden op de website van de stad.
Vooral egels, maar ook amfibieën en andere kleine dieren, lopen ernstige risico’s wanneer robotmaaiers ’s nachts actief zijn. De verwondingen zijn vaak ernstig en kunnen leiden tot sterfte. In sommige gemeenten in Vlaanderen werden daarom al maatregelen genomen of werd het gebruik ’s nachts afgeraden of verboden, terwijl in andere gemeenten vooral wordt ingezet op sensibilisering.
Gezien de groeiende aandacht voor biodiversiteit en natuurvriendelijk tuinbeheer lijkt bijkomende sensibilisering aangewezen, eerder dan louter reactieve maatregelen.
Hierover had ik volgende vragen;
Dank voor deze zeer terechte bezorgdheid.
Het klopt inderdaad dat egels het de laatste jaren moeilijk hebben. De gevaren van robotmaaiers is één van de vele bedreigingen voor dit prachtige zoogdier. Een recente analyse van Vogelbescherming Vlaanderen over de binnengebrachte dieren bij de Vlaamse opvangcentra toont duidelijk aan dat een hele resem aan factoren ervoor zorgen dat de egel er bij ons, maar bij uitbreiding ook in West-Europa, sterk op achteruit gaat.
Eén van deze factoren is de toenemende 'vertuining' van ons landschap die voor habitatverlies zorgt. Waar vroeger hagen en struiken werden gebruikt om percelen af te bakenen, wordt nu meer gebruik gemaakt van omheiningen waar egels en andere dieren niet door kunnen. Ook het verkeer maakt heel wat slachtoffers en de laatste jaren hebben egels ook te lijden onder verschillende ziektes. Nog een andere oorzaak is het gebruik van bijvoorbeeld slakkenkorrels, niet per se dodelijk voor egels, maar dit zorgt bij opname wel voor verlaging van de algemene gezondheid (niet alleen bij egels maar ook bij bijvoorbeeld huismussen). En in dit al uitgebreide rijtje van bedreigingen kwam daar de laatste jaren in toenemende mate ook de robotmaaier bij. En, het klopt, niet alleen egels zijn het slachtoffer van robotmaaiers, ook bijvoorbeeld amfibieën zijn machteloos tegen dergelijke machines.
In Wallonië is er een algemeen verbod ingesteld op het gebruik van robotmaaiers tussen 18u en 9u omdat daar lokaal verschillende initiatieven werden genomen en de Waalse overheid orde wou scheppen in de veelheid aan gemeentelijke reglementen. Er komt daar ook een informatiecampagne voor gemeenten, burgers en firma's.
Ook in Vlaanderen zou een eenduidig verbod vanuit de Vlaamse Overheid een belangrijk signaal zijn. In 2024 heeft het Instituut voor Natuur en Bos Onderzoek al een advies geformuleerd om het gebruik van robotmaaiers en bosmaaiers in te perken. Dit heeft tot op heden echter nog niet geleidt tot een reglementering op Vlaams niveau.
Op lokaal niveau zien we vooral een rol in sensibiliseren van tuineigenaars, eerder dan restricties op te leggen. (wat met controle / handhaving).
Collega Watteeuw (opvolger dus van Tine Heyse op klimaat) heeft ondertussen samen met de dienst DMK een uitgebreid ondersteuningsaanbod uitgewerkt voor het ontharden en vergroenen van particuliere tuinen wat de egels en andere soorten uiteraard ten goede komt.
Alleszins wil ik dit opnemen met de Groendienst en DMK om te bekijken of we een specifieke communicatie kunnen opnemen rond het gebruik van robotmaaiers is daarbij belangrijk, maar ook het voorzien van schuilplaatsen, veilige doorgangen, … (website, stadsmagazine, nieuwsbrief DMK)
Daarnaast trek ik binnen het MJP jaarlijks 30.000€ extra uit om het dierenopvangcentrum in Merelbeke te ondersteunen, aangezien zij een heel wat dieren opvangen vanop Gents grondgebied.
Ook maken we werk van een Gents soortenplan dat zal worden voorgesteld op de duizendsoortendag, zoals daarnet reeds vermeld in mijn antwoord over biodiversiteit.
Met die verschillende initiatieven maken we vandaag het verschil en morgen nog meer.
Collega's hier aanwezig, met een hart voor dieren en vertegenwoordigd in het Vlaams Parlement, het zou toch goed zijn als ook op dat niveau dit thema op de agenda wordt gezet en we naar analogie met onze Waalse collega's een algemeen verbod kunnen instellen tussen 18u en 9u.
ma 11/05/2026 - 21:07