2026_MV_00342 - Mondelinge vraag van raadslid Sven Taeldeman: Biodiversiteit in de stad

Collega Taeldeman,

Stedelijke biodiversiteit is inderdaad cruciaal voor een gezonde leefomgeving en een duurzame, veerkrachtige stad. Dit is dan ook voor mij één van de belangrijkste beleidsdoelstellingen deze legislatuur (OD 20012: realiseren van een groene en diverse stad). 

Hoewel de bescherming van soorten en hun leefomgeving in eerste plaats Vlaamse wetgeving is, nemen we als Stad op verschillende vlakken actief een rol op om biodiversiteitsverlies tegen te gaan en soorten te beschermen.

Er zijn verschillende beleidskaders en beleidsinstrumenten die we hiervoor gebruiken.

Ik geef er even 3 

    • De biologische Waarderingskaart: Sinds 1999 monitoren we evoluties zoals bosoppervlakte en oppervlakte waardevolle natuur. Deze biologische waarderingskaart wordt ook toegepast om bijvoorbeeld bij omgevingsvergunningen te checken of er sprake is van vegetatiewijziging en of daar dan verboden of verplichtingen gelden.

    • De inrichting en beheer van het openbaar domein gebeurt via de principes van het Harmonisch Park en Groenbeheer. We kijken daarbij niet enkel naar de noden vanuit recreatief en mensgericht gebruik, maar ook naar een zinvolle natuurgerichte invulling, met aandacht en bescherming van de aanwezige wilde soorten. 

    • Het thematisch RUP groen is ook een cruciaal instrument om de bestaande groenstructuren in Gent een planologische/juridische bescherming te geven.

Dankzij deze instrumenten zijn onze Groenpolen, en ook heel wat andere groenzones, uitgegroeid tot hotspots voor specifieke soorten (vb Ter Durmenpark, Kapitein Zeppospark, Groene Velden, Westerbegraafplaats, ...).

Daarnaast - ook heel belangrijk - werken we momenteel ook aan een geactualiseerd Gents soortenplan.

Dit soortenplan zal voorgesteld worden op het 24uur durende event van duizendsoortendag op 6 juni om 10u, waarop jullie allemaal van harte uitgenodigd zijn. Dit soortenplan is gebaseerd op jarenlange kennisopbouw over de soorten die in Gent voorkomen -al dan niet bedreigd - en over soorten die hier potentieel kunnen voorkomen. Vanuit deze kennis is er een Gentse Groene Lijst opgesteld met leidsoorten voor de verschillende schaalniveau’s of ruimtelijke eenheden waarbinnen gerichte maatregelen genomen worden ten voordele van de geselecteerde soorten.

Op basis van dit soortenplan gaan we in gesprek met alle stakeholders om samen werk te maken van meer biodiversiteit in onze stad. 

Daarnaast plannen we deze legislatuur een 'opwaardering' van het natuurcentrum Jan Hublé tot een Gentse natuurhub: een plek waar biodiversiteit, onderzoek en creativiteit samenkomen. 

We nemen nu reeds deel aan diverse bovenlokale en internationale initiatieven die bijdragen aan soortenbescherming en biodiversiteit (denk maar aan Natuurinbouw en Rewild de City). Binnen het kader van de natuurhub willen we dergelijke samenwerkingen versterken, en op zoek gaan naar nieuwe samenwerkingen met lokale en bovenlokale partners om de biodiversiteit in Gent te versterken. 

De Gentse Beesten Campagne van GMF en Natuurpunt is een mooi voorbeeld van Gentse samenwerking voor biodiversiteit en soortenbescherming. Het is een mooi uitgewerkte, creatieve campagne om ook burgers te sensibiliseren en actief te betrekken. De Groendienst (met name onze stadsecoloog) was nauw betrokken bij de voorbereiding en bij de selectie van de wijkbeesten. 

Binnen het kader van deze campagne konden we één van de 10 luistervinkkastjes plaatsen hier op het stadhuis. Deze kastjes laten toe om real time te volgen welke vogels in de buurt van het stadhuis voorkomen. Dat er duiven rondvliegen boven het stadhuis zal jullie niet verbazen, maar het luistervinkkastje registreerde ook de slechtvalken, zwarte roodstaart, koperwiek, de recent gearriveerde gierzwaluwen en zelfs witgatjes. Voor alle duidelijkheid, mijnheer Taeldeman, deze laatste zijn steltlopers die hier in de voor- en najaarstrek passeren. Allemaal live te volgen dus, niet enkel de vogels rond het stadhuis, maar ook op 10 interessante plekken in Gent zoals Ekkergem, de Fluviussite, de plantentuin, het Pierkespark.

Naast de Gentse Beestencampagne zijn er trouwens nog enkele andere wijkgerichte soorteninitiatieven die we ondersteunen zoals het wijkproject Mach-H rond biodiversiteit in Macharius en binnenkort een vleermuisinventarisatie in de wijk Muide-Meulestede.

Ook de 1000-soortendagen die al enige jaren doorgaan in Gent (Vinderhoutse Bossen, Bourgoyen, Gentbrugse Meersen en dit jaar de binnenstad) worden mee begeleid door de Groendienst. Ik herhaal nog even de oproep voor het weekend van de duizendsoorten op 5 en 6 juni. Uiteraard om de voorstelling van het Gentse soortenplan vanop de eerste rij mee te maken, maar ook om de uitdaging van Natuurpunt te helpen realiseren en gedurende 24 uur zoveel mogelijk (hopelijk duizend) soorten planten en dieren op te sporen en te registreren. Dergelijke campagnes zijn cruciaal om het belang van soortenbescherming en biodiversiteit in de spotlights te plaatsen.