In verschillende wijken in Gent horen we signalen dat het aantal marktkramers op onze lokale markten afneemt. Bezoekers en buurtbewoners maken zich daar zorgen over. Markten zijn natuurlijk niet alleen plekken waar je boodschappen doet, maar ook belangrijke ontmoetingsplekken die zorgen voor verbondenheid en levendigheid in onze Gentse wijken.
Ik werd recent aangesproken over de markt op het Van Beverenplein. Volgens de buurtbewoners zouden daar opnieuw enkele handelaars stoppen. Ik hoor dus heel wat signalen die de indruk voeden dat het voor marktkramers steeds moeilijker actief wordt te blijven en er mee rond te komen.
– Heeft het stadsbestuur zicht op een algemene daling van het aantal marktkramers op Gentse markten, en specifiek op het Van Beverenplein?
– Welke oorzaken ziet u hiervoor? Valt dit te verklaren door bijvoorbeeld de prijs van standplaatsen, het aantal bezoekers, administratieve lasten of andere factoren?
– En hoe kijkt u vanuit uw bevoegdheid naar de toekomst van wijkmarkten, zowel als economische activiteit voor handelaars als sociale ontmoetingsplek voor bewoners?
Op de zondagsmarkt van het Van Beverenplein waren er in 2020 36 abonnementen en vorig jaar 34. Op zich is er daar dus geen sterke daling vast te stellen. Januari is wel traditioneel de maand met de laagste opkomsten van zowel marktkramers als bezoekers: veel zieken, veel marktkramers in verlof en vaak weinig uitnodigend weer. De losse plaatsen, waar marktkramers zonder abonnement kunnen opstaan, zullen dus waarschijnlijk ook minder ingevuld zijn in deze periode.
Ik zoom wel graag even uit naar marktkramers in het algemeen. Sinds 2025 zijn er geen Belgische cijfers meer beschikbaar over het aantal marktkramers. Vlaanderen schafte in 2024 de leurkaart af, het vroegere identificatiemiddel voor ambulante handel. Met de invoering van nieuwe Europese NACE codes verdween ook de aparte code voor marktkramers. Het maakt niet uit hoe je iets verkoopt maar enkel wat je verkoopt is bepalend. Daardoor wordt elke handelaar – of die nu online, in een winkel of op de markt staat – in dezelfde categorie geplaatst.
In 2024, het laatste jaar waarvan we marktkramers data hebben stopte een recordaantal Belgische marktkramers (1.045). Het ging om het hoogste aantal van de voorbije tien jaar. Er kwamen in 2024 ook 575 nieuwe marktkramers bij. Dat cijfer lag in de lijn met de voorbije jaren, maar ligt nog steeds een pak lager dan vóór corona, toen er jaarlijks 750 à 850 starters werden genoteerd.
Heel wat marktkramers die stoppen, doordat ze de pensioenleeftijd hebben bereikt, vinden geen overnemer, bijvoorbeeld omdat hun kinderen in andere jobs actief zijn. Er zijn ook de veranderende koopgewoontes van de consument, die bijvoorbeeld vaker voor een supermarkten kiezen die steeds ruimere openingsuren en -dagen hebben of thuisbezorging aanbieden. En uiteraard heeft e-commerce ook op markten een impact.
Wijkmarkten zijn wat mij betreft een zeer goed gegeven, maar dan moet dit maximaal van onderuit groeien en gedragen worden. De zaterdagmarkt in Drongen en de boerenmarkt in Mariakerke zijn daar heel goede voorbeelden van. Die zijn er gekomen op vraag van bewoners en hebben enkele sterke lokale trekkers die deze markten blijven in the picture zetten.
Een markt is ook een sociale ontmoetingsplek, maar het economisch gegeven van een markt komt eerst. Vanuit Buurtwerk zijn er in het verleden twee boerenmarkten opgericht, in Nieuw Gent en de Watersportbaan en beiden waren geen lang leven beschoren. Als marktkramers onvoldoende omzet kunnen draaien blijven ze weg en zodra er kramen verdwijnen komen er minder bezoekers wat opnieuw minder omzet betekent en resulteert in een neerwaartse spiraal.
do 12/02/2026 - 19:37