Recent kwam het nieuws in de pers dat (in China geproduceerd) speelzand mogelijk de kankerverwekkende stof asbest bevat. De bal ging aan het rollen na een in Nederland uitgevoerd onderzoek en nadat er eerder al problemen opdoken in Australië en Nieuw-Zeeland. Momenteel is onderzoek lopende naar in ons land verkrijgbaar speelzand.
Dergelijk speelzand wordt soms ook in klas- en schoolcontext gebruikt als educatief knutselmateriaal. Zowel de minister van consumentenbescherming als het Departement Onderwijs – in overleg met OVAM – stuurden in afwachting van de onderzoeksresultaten veiligheidshalve al adviezen uit, specifiek ook naar de scholen. Concreet wordt er gevraagd om bij wijze van voorzorgsmaatregel kinderen niet in contact te laten komen met speelzand en om aanwezig zand op een veilige wijze – in overleg met de preventieadviseur – te verwijderen.
Motivering hoogdringendheid: Het nieuws over het mogelijk asbest bevattende speelzand kwam pas in de media op do 5/2, na het verstrijken van de deadline voor het indienen van vragen. Heel wat ouders van schoolkinderen – ook in stedelijke scholen – maken zich hier uiteraard zorgen over. Het is dan ook belangrijk de door de schepen gehanteerde aanpak te kennen met betrekking tot deze problematiek.
Beste raadslid Deene, dank voor uw vraag. Mag ik nog eens zeggen dat dit thema, als het inderdaad zou blijken dat er sporen van asbest kan voorkomen in kinderspeelgoed, ieders grote bezorgdheid vereist!
Dit is geen Gents probleem, maar een issue op grotere schaal
Elke burger moet er kunnen op rekenen dat onze verantwoordelijken voor de volksgezondheid de juiste criteria en voorwaarden stellen, zodat dergelijke vervuilde kankerverwekkende producten niet in ons kinderspeelgoed terechtkomen.
Dit is ook geen thema dat elke Vlaamse stad of gemeente naar best vermogen moet aanpakken.
Gentse aanpak
De veiligheid en gezondheid van kinderen en medewerkers staat altijd voorop. Daarom hebben wij hier in Gent onmiddellijk voorzorgsmaatregelen genomen.
Die mail van donderdagvond bevatte ook al een template waarmee scholen en crèches eenduidige procesinfo konden meegeven aan ouders. Die oudercommunicatie hebben wij herhaald wanneer er nieuwe stappen werden gezet.
Ook de stadsbrede coördinatie onder leiding van de burgemeester en met alle betrokken diensten en de preventiedienst werd onmiddellijk opgestart.
Op vrijdag is dan het bericht gekomen dat de FOD Economie, onder bevoegdheid van minister Diependaele, de instructies zou coördineren.
Huidige aanpak
Wij blijven op onze Gentse kindlocaties het voorzichtigheidsprincipe aanhouden tot we op basis van onze eigen staalnames, de technische fiches van de fabrikanten en de lijsten van FOD Economie meer zekerheid hebben. Alle zand is volgens de instructie geïnventariseerd, verpakt en zal verwijderd worden tot we meer info hebben over de resultaten en risico’s. 80% van het zand is vandaag reeds verwijderd en opgeslagen met een label per school, zodat scholen -mocht het zand veilig blijken- het kunnen terug op vragen.
Aantal scholen
Mevrouw Deene, u vraagt naar het aantal stedelijke scholen dat met kinetisch zand werkt.
Conclusie
Mevrouw Deene, ik denk dat u kan vaststellen dat we voor de stedelijke kindlocaties alles op alles gezet hebben om onze kinderen en medewerkers preventief te beschermen.
Maar ik herhaal waarmee ik begonnen ben:
Ik blijf hier, als beleidsmaker en mama, met veel vragen zitten. Ik dring erop aan dat de Vlaamse beleidsmakers dit thema niet alleen reactief aanpakken en het zand dat hier al aanwezig is te screenen en te verwijderen. We hebben ook een aanpak nodig om de gaten in ons systeem te dichten.
Hier zijn nog veel vragen over, Mevrouw Deene. U bent zelf ook mama. Je zal het met me eens zijn dat dit soort van potentiële risico’s voor de gezondheid van onze kinderen absoluut te vermijden is. Ik hoop dat de mensen die aan de knoppen zitten, dit dan ook heel ernstig nemen.
wo 11/02/2026 - 09:53