Het volwassenenonderwijs, zowel de cvo’s als de centra voor basiseducatie, gaat door woelig water. We hadden het in deze commissie al eerder over de impact van de beslissingen van minister Demir op personeel en inschrijvingen. De indeling in enerzijds “hobby”- en anderzijds “beroepsopleidingen” zorgde bovendien voor een scherpe tweedeling van opleidingen die elk hun eigen intrinsieke waard hebben, maar waarvan abstractie wordt gemaakt. Er volgde veel weerstand vanuit het onderwijsveld, maar de minister vaart een eigen koers. Mevrouw de schepen, u sprak eerder over een botte bijl en het ontbreken van fijnmazigheid. Het volwassenenonderwijs verdient beter. Toch overweegt de minister nieuwe ingrepen. Er is sprake van harmonisering – een eufemisme – van het onderwijsaanbod. Er zouden ook plannen zijn voor gedwongen fusies over de netten heen. En intussen werd al duidelijk dat er zal ingegrepen worden op de personeelsmiddelen voor volgend schooljaar. Mevrouw de schepen, ik heb daarover volgende vragen.
• U gaf in september de voorlopige inschrijvingscijfers mee voor cvo Gent. Wat is de huidige stand van zaken? En wat betekende dat voor de tewerkstelling van de personeelsleden?
• Wat is de impact van de aangekondigde besparing op de personeelsformatie volgend schooljaar voor CVO Gent?
• U gaf aan in gesprek te gaan met de sector in Gent. Hoe kijken de verschillende aanbieders van volwassenenonderwijs naar de huidige en toekomstige onzekerheid, en hoe bereiden ze zich daarop voor?
Beste collega Vanpeperstraete
Het stedelijke cvo Gent heeft sinds enkele maanden een nieuwe directeur. Ik ging langs om kennis te maken met haar. Dat bood ook de kans om in gesprek te gaan met enkele leerkrachten en lessen te bezoeken. Dat bevestigde wat we hier al hebben gezegd. Er gebeurt fantastisch werk in het volwassenenonderwijs. Het gaat niet zomaar om hobby- of beroepsopleidingen. Dat is een absurde opdeling. Het gaat om een waardevol aanbod dat de minister met het huidige beleid de gracht dreigt in te rijden. Ik wil me daar opnieuw tegen verzetten. Een voorbeeld. We zijn een textielstad. De geschiedenis van onze stad is daar nauw mee verweven. Het borgen van die kennis, van dat ambacht gebeurt voor een belangrijk deel in ons cvo Gent. De lat voor het inschrijven zo hoog leggen dat het onaantrekkelijk wordt om daarop in te schrijven, zal iets kapot maken wat nooit meer te herstellen valt. Sommige opleidingen zijn uniek in België of de Benelux.
Over uw vragen. De inschrijvingscijfers van CVO Gent voor dit schooljaar bevestigen het globale beeld dat in september werd geschetst: het totaal blijft quasi status quo (20.793 → 20.796). Achter die stabiliteit gaan echter duidelijke verschuivingen schuil. De sterkste groeidomeinen zijn opnieuw NT2, aanvullende en algemene vorming en enkele arbeidsmarktgerichte opleidingen. Vooral NT2 bevestigt zich als dragende kernopdracht. Ook diplomagerichte trajecten in het tweedekansonderwijs groeien verder.
Het opleidingsgebied Ambachtelijk erfgoed blijft voorlopig opvallend stabiel, een bevestiging van de waarde van een uniek, cultureel verankerd aanbod. Tegelijk zien we dat kwetsbare cursisten niet meer intekenen op dergelijke zaken.
De grootste dalers situeren zich in Europese en Slavische talen (respectievelijk –60% en -38%), ICT (-17%), en bouwopleidingen (-22%), domeinen die het sterkst onder druk staan door de tariefverhogingen. De personeelsimpact blijft voorlopig beperkt: een aantal tijdelijke aanstellingen werd niet verlengd. Op twee lesuren na kon elke vastbenoemde opnieuw aan de slag.
Voor volgend schooljaar is de situatie minder duidelijk. We wachten op de definitieve OVSG-prognose. De aangekondigde besparing op niet-NT2-opleidingen kan variëren tussen 7% en 12%, goed voor een verlies van 7.000 tot 14.860 leraarsuren (9 tot 19 VTE) en 1 à 2 VTE in de ondersteunende omkadering. Daarbovenop komt onzekerheid over de tijdelijke asielmiddelen, wat minstens één extra VTE kan kosten.
CVO Gent bereidt zich hierop voor via een strategische hertekening van het aanbod, gebaseerd op efficiëntie, maatschappelijke relevantie en het unieke Gentse profiel.
De bredere Gentse sector deelt dezelfde onzekerheid. Dat bleek ook tijdens het overleg van het Gentse netwerk Levenslang Leren, georganiseerd door het Onderwijscentrum Gent. De recente tariefverhogingen leiden tot scherpe terugvalcijfers in de getroffen opleidingen: dalingen van 30 tot 50 procent, vooral in taalopleidingen en in opleidingen die beleidsmatig als ‘hobby’ worden beschouwd, maar wel degelijk arbeidsfinaliteit kunnen hebben. De maatregel werd als te abrupt ervaren: cursisten zagen hun inschrijvingsprijs soms verviervoudigen, wat leidde tot afhaken en veel onduidelijkheid. De impact op de personeelsenveloppes van de CVO’s is nu al voelbaar.
Daarnaast heerst er grote bezorgdheid over de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd. Zowel het hoger onderwijs als VDAB vrezen dat omscholing naar knelpuntberoepen binnen twee jaar vaak niet haalbaar is, zeker omdat werkzoekenden niet altijd meteen instappen in een opleiding. Dat geldt ook voor het volwassenenonderwijs en de diplomagerichte intensieve trajecten. De sector pleit ervoor dat werkzoekenden hun uitkering kunnen behouden zolang ze een opleiding met realistisch arbeidsmarktperspectief volgen, maar ervaart weinig gehoor bij het beleid.
De Gentse aanbieders signaleren een gebrek aan inspraak en ervaren de maatregelen als sterk ‘top‑down’. De veelheid aan lijsten voor knelpuntberoepen (VDAB, Onderwijs, RVA) maakt het bovendien moeilijk om een consistente strategie uit te tekenen.
Collega Vanpeperstraete. U noemt nog enkele zaken die binnen de sector worden gefluisterd. Harmonisering van het aanbod, fusies. Helaas, niemand kan op dit moment bevestigen wat de plannen van de minister zijn. De ongerustheid is groot. De beslissingen vorig jaar kwamen laat, maar gingen vrijwel onmiddellijk in. Ik begrijp dat het volwassenenonderwijs met een bang hart de komende maanden afwacht. Zij verdienen beter.
di 10/02/2026 - 20:33