In december 2025 melden Elia en Fluvius tijdens een hoorzitting in de Commissie Energie van het Vlaams Parlement dat 181 Vlaamse bedrijven momenteel moeten wachten op een aansluiting op het elektriciteitsnet. We weten allemaal dat de energietransitie in volle gang is, wat natuurlijk een goede zaak is, maar dit heeft ook een impact op onze elektriciteitsnetten die met groeipijnen geconfronteerd worden.
Collega Van Acker,
De uitdagingen om ons elektriciteitsnet klaar te maken voor de toekomst zijn inderdaad bijzonder groot. Maar ik kan u meteen ook geruststellen: er wordt op verschillende fronten gewerkt aan oplossingen: via investeringen en regelgeving tot samenwerking tussen verschillende actoren.
Zoals u weet is het de wettelijke taak van de distributienetbeheerder om toegang te geven tot het elektriciteitsnet en dit net uit te baten, te onderhouden en uit te breiden. Uw vragen zijn vooral gericht aan Fluvius, de distributienetbeheerder. Wij hebben Fluvius gecontacteerd om u te kunnen antwoorden op uw vragen en we hebben interessante informatie gekregen.
In Nederland is er een ernstig probleem. Recent verscheen in de pers dat er 181 bedrijven in Vlaanderen wachten op een aansluiting. En ja, ook in onze ruimere regio is er een risico op netcongestie voor industriële verbruikers. Van de 181 Vlaamse bedrijven die momenteel wachten op een aansluiting, zijn er 13 bedrijven die zich in de ruimere Gentse regio bevinden (postcode 90XX). Dit zijn bedrijven die momenteel in de wachtrij staan voor een aansluiting met een vermogensaanvraag boven 100 kVA (kilovoltampère). De som van het bijkomende gevraagde contractueel vermogen van die 13 bedrijven is 6611 kVA.
Het valt me op dat de som van het bijkomende gevraagde contractueel vermogen vooral voor het transformatorstation in Sint-Denijs-Westrem hoog ligt, daar wordt bijna 3,5 MVA bijkomend contractueel vermogen gevraagd. Aangezien Fluvius gebonden is aan geheimhouding, kunnen zij geen namen van bedrijven geven. Maar in de Zuidelijke mozaiëk in Gent is er dus stilaan een probleem.
Fluvius benadrukt dat deze “wachtrij” een moment-opname is en dat deze kan evolueren in de tijd. Het investeringsplan van Fluvius houdt momenteel rekening met aannames. Residentiele verbruiken, ontwikkelingen en producties zijn gemakkelijk in te schatten. Dit is niet zo voor bedrijven. Bedrijven delen deze belangrijke informatie niet gemakkelijk, maar daardoor is het ook moeilijk om te anticiperen aangezien investeringen in het net heel veel tijd vergen. (een investering in het distributienet vergt 1 tot 2 jaar en bij Elia duren investeringen soms zelf 5 tot 7 jaar.) Fluvius is in nauw overleg met de bedrijven, met Elia, de transmissienetbeheerder, en met de hogere overheden om hier samen aan te werken.
Elia en Fluvius hebben een gezamenlijk actieplan uitgewerkt voor de industrie om file op het elektriciteitsnet te verminderen. Dat actieplan omvat een reeks technische maatregelen, zowel op korte als op lange termijn. Op korte termijn voorziet Fluvius verschillende flexibiliteitsoplossingen. (concrete oplossingen kunnen nagelezen worden op de website van Fluvius: Netverzadiging in Vlaanderen: Impact van de energietransitie op het elektriciteitsnet | Fluvius)
Collega Van Acker,
Uiteraard kunnen wij als stad ook een aantal zaken doen. In de beleidsverklaring die samen met het meerjarenplan werd goedgekeurd, staat er een paragraaf opgenomen over het elektriciteitsnet. Als stad onderzoeken we hoe we via energiebesparing en slim beheer van infrastructuur piekverbruik kunnen beperken, kosten kunnen verlagen en kwetsbare doelgroepen kunnen ondersteunen. Zo streven we als stad in samenwerking met Fluvius en samen met grootverbruikers naar een veerkrachtig, betaalbaar en rechtvaardig energiesysteem.
Meer specifiek wat betreft lokale flexibiliteitsdiensten en batterijopslag zijn er inderdaad verschillende proefprojecten lopende, zowel bij Fluvius als bij de stad.
In het COPPER-project onderzoekt de stad wie welke rol kan opnemen om het laagspanningsnet in balans te houden en hoe we het gebruik van hernieuwbare energie in onze stad kunnen maximaliseren. Uiteraard is Fluvius hier ook in betrokken. Het COPPER-project, dat gefinancierd wordt door het Interreg Noordzee-programma, is de eerste samenwerking in heel Europa om Lokale Energie Actieplannen (LEAP’s) te maken.
De Stad Gent leidt het COPPER-initiatief, en zal ook een pilootproject uitvoeren om de veerkracht van het elektriciteitsnet te stimuleren in een 'volledig elektrische' wijk. De stad werkt samen met distributienetbeheerder Fluvius en projectpartner Universiteit Gent om een systeem te testen voor het belonen van leveranciers van flexibiliteitsdiensten zoals dynamische energieopslag. Ik nodig u en alle raadsleden die ook interesse hebben in dit onderwerp alvast van harte uit op het COPPER-congres op 18 maart in het Wintercircus.
Binnen de stad wordt ook gewerkt aan een herwerkte ondersteuning van bedrijven ifv energie-efficiëntie. Meer specifiek wordt bij bedrijventerreinen, onder andere op de Industrieweg, geëxperimenteerd met opportuniteiten rond energiegemeenschappen en energiedelen.
Collega Van Acker,