Op grond van de Wet op het politieambt van 5 augustus 1992 (WPA), gewijzigd bij Wet van 21 maart 2018 tot wijziging van de Wet op het politieambt om het gebruik van camera's door de politiediensten te regelen, en tot wijziging van de Wet van 21 maart 2007 tot regeling van de plaatsing en het gebruik van bewakingscamera's, van de Wet van 30 november 1998 houdende regeling van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten en van de Wet van 2 oktober 2017 tot regeling van de private en bijzondere veiligheid, moeten een aantal verplichtingen worden nageleefd wanneer de politiediensten een bewakingscamera willen plaatsen en gebruiken met het oog op bewaking en toezicht.
Artikel 25/2, § 1, 3° WPA verstaat onder een intelligente camera, de camera die ook onderdelen en software bevat, die al dan niet gekoppeld aan registers of bestanden, de verzamelde beelden al dan niet autonoom kunnen verwerken. Een ANPR-camera wordt beschouwd als dergelijke intelligente camera. Als niet-besloten plaats omschrijft artikel 25/2 §1, 4° WPA elke plaats die niet door een omsluiting is afgebakend en vrij toegankelijk is voor het publiek, waaronder de openbare wegen beheerd door de openbare overheden bevoegd voor het wegbeheer.
Een politiedienst kan camera's plaatsen en gebruiken op het grondgebied dat onder zijn bevoegdheid valt, na voorafgaande principiële toestemming van de gemeenteraad, wanneer het gaat om een politiezone. Om deze toestemming te bekomen wordt er een aanvraag ingediend bij de gemeenteraad door de korpschef. De toestemmingsaanvraag preciseert het type camera, de doeleinden waarvoor de camera's zullen worden geïnstalleerd of gebruikt, evenals de gebruiksmodaliteiten ervan, en voor wat betreft de vaste camera's ook de plaats. Deze aanvraag houdt rekening met een impact- en risicoanalyse op het vlak van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en op operationeel niveau, met name wat de categorieën van verwerkte persoonsgegevens betreft, de proportionaliteit van de aangewende middelen, de te bereiken operationele doelstellingen en de bewaartermijn van de gegevens die nodig is om deze doelstellingen te bereiken. (artikel 25/4 WPA)
Concreet wenst de Politiezone Gent, onder verantwoordelijkheid van Korpschef Filip Rasschaert, dat er ANPR- camera's worden geplaatst in een niet-besloten plaats in het kader van het veiligheidsplan ARGOS voor de Gentse haven.
Om de aanpak van georganiseerde criminaliteit in en rond het havengebied te versterken, heeft North Sea Port het geïntegreerde veiligheidsprogramma Plan Argos ontwikkeld. Onder leiding van de havenkapitein bundelt het havenbedrijf zijn krachten met federale, regionale en lokale overheden, evenals met private en semipublieke actoren. De kernambitie bestaat erin een “slimme en weerbare haven” te realiseren, waarin technologische oplossingen en verhoogde alertheid van medewerkers de ruimte voor illegale activiteiten maximaal beperken.
De Gentse haven, als onderdeel van North Sea Port, vervult een strategische economische rol op zowel regionaal als nationaal niveau. De fusiehaven genereert 12,7 miljard euro aan toegevoegde waarde en biedt tewerkstelling aan meer dan 106.000 personen, direct en indirect. Als derde grootste haven van Europa op het vlak van toegevoegde waarde beschikt zij over sterke multimodale verbindingen via weg, spoor en water. De geografische spreiding over meer dan 60 kilometer, verweven met woonkernen en open infrastructuur, creëert echter ook veiligheidsuitdagingen. Door de toenemende druk op en strengere controles in grote containerhavens wijken criminele organisaties uit naar alternatieve invoerpunten, waaronder Gent. Vooral de invoer van cocaïne is daarbij een belangrijke risicofactor, gekoppeld aan fenomenen zoals corruptiepogingen, infiltratie en geweld.De dreiging manifesteert zich concreet in de stijgende instroom van schepen met een hoog risicoprofiel. De Gentse haven onderscheidt zich van containerhavens door haar bulkprofiel: 84% van de goederenoverslag bestaat uit bulkladingen (zoals granen, hout, ertsen, kolen en vloeibare bulk). Hierdoor zijn klassieke controlesystemen — zoals het routinematig scannen van containers — niet toepasbaar. Illegale goederen kunnen diep in de bulklading of in technische compartimenten worden verborgen. In de periode 2021–2025 kon slechts 25% van de gedetecteerde risicoschepen effectief worden gecontroleerd, wat wijst op een structurele nood aan aangepaste methodieken en capaciteit. Het specifieke karakter van Gent vereist daarom een eigen aanpak, los van het draaiboek van containerhavens zoals Antwerpen of Rotterdam.
Plan Argos biedt hiervoor een wetenschappelijk onderbouwde, integrale strategie. Er werd een uitgebreid samenwerkingsmodel ontwikkeld dat steunt op vier strategische pijlers:
Deze aanvraag sluit aan bij de tweede doelstelling van het plan, met name het uitbouwen van een digitaal schild rond en binnen de haven. Dit digitale schild omvat enerzijds een extern detectiesysteem dat via ANPR-camera’s de in- en uitgaande bewegingen monitort, en anderzijds een set van digitale beveiligingsmaatregelen binnen het havengebied. Dit kan onder meer bestaan uit vaste en mobiele bewakingscamera’s, drones, sensoren en andere detectietechnologieën die gericht zijn op kritieke infrastructuur en risicolocaties.
Daarnaast omvat de aanvraag een reeks bijkomende strategische locaties die, op vraag van de politiediensten, van belang zijn voor de aanpak van georganiseerde en zware criminaliteit. Het betreft onder meer punten die belangrijke verbindingen vormen met Nederland en grote verkeersknooppunten, en die daarom een essentiële rol spelen in het bredere dreigingsbeeld.
Het gebruik van ANPR-camera's past binnen de taken van de politie: het handhaven van de openbare orde (bestuurlijke politie) en het opsporen van misdrijven (gerechtelijke politie). De wet bepaalt nauwkeurig en limitatief waarvoor ANPR mag worden ingezet. Buiten die opgesomde doelen mag het systeem niet worden gebruikt.
Concreet mag de politie ANPR onder meer inzetten om:
Voor die doeleinden vormen de ANPR-camera's een belangrijke informatiebron. Ze leggen automatisch nummerplaten en bijhorende gegevens vast, die geordend worden bewaard in een technische gegevensbank. Zo kan de politie de verplaatsingen van gezochte voertuigen opvolgen in het kader van haar opdrachten.
De politie gebruikt die gegevens op drie manieren, die elkaar aanvullen:
1. In real time (een voertuig meteen onderscheppen). Elke gepasseerde nummerplaat wordt automatisch vergeleken met officiële lijsten van voertuigen waarvoor een maatregel geldt (bijvoorbeeld gestolen voertuigen of internationaal geseinde voertuigen). Zodra er een match is (een hit), krijgt de politie meteen een signaal en kan ze onmiddellijk reageren.
2. Achteraf — gegevens raadplegen voor een onderzoek. Na een misdrijf kan de politie de bewaarde gegevens raadplegen om voertuigbewegingen te reconstrueren. Dat gebeurt enkel wanneer het nodig is voor een concrete politieopdracht en het operationeel verantwoord is. Zo kan ze bijvoorbeeld rondtrekkende dadergroepen in kaart brengen of patronen herkennen na een reeks feiten.
3. Verkeer — bijdragen aan de verkeersveiligheid. Zowel meteen als achteraf helpt ANPR de verkeersveiligheid, onder meer door het opsporen van onverzekerde of niet-gekeurde voertuigen.
De politiezone Gent wil deze ANPR- camera’s en de data ervan gebruiken in uitvoering van de opdrachten van bestuurlijke en gerechtelijke politie, zoals bepaald in dit artikel 44/11/3septies WPA.
De camera's zullen in het bijzonder ingezet worden voor:
Het digitale ANPR-schild is van toepassing over meerdere gemeentes. Voor de stad Gent zijn 31 cameraposities weerhouden (zie plaatsgesteldheid in bijlage).
Door de heer Filip Rasschaert, korpschef van de Politiezone Gent, werd aan deze aanvraag een positief advies verleend.
Gelet op de doelstellingen van het cameratoezicht en de wijze van implementatie ervan is er een maatschappelijk draagvlak voor het gevraagde cameratoezicht.
De Politiezone kan slechts overgaan tot het plaatsen van één of meer bewakingscamera's en het zichtbare gebruik ervan in een niet-besloten plaats na voorafgaande principiële toestemming van de gemeenteraad.
Verleent een principiële toestemming aan de aanvraag van de Politiezone Gent tot het plaatsen en gebruiken van vaste ANPR-camera's in het kader van het veiligheidsplan ARGOS voor de Gentse haven, in een niet-besloten plaats, zoals vermeld in het document 'plaatsgesteldheid' dat bij dit besluit wordt gevoegd.