2026_GR_00706 - Opera voor Vlaanderen in vereffening - overeenkomst met betrekking tot de afsluiting van de vereffening - Goedkeuring

Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 40 § 1;

Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 2;

De statuten van Opera voor Vlaanderen

De Intercommunale Maatschappij Opera voor Vlaanderen (OVV) werd op 28 oktober 1981 opgericht door de Stad Antwerpen, de Stad Gent en de Vlaamse Gemeenschap, als fusie van de Koninklijke Opera te Antwerpen en de Koninklijke Opera te Gent. 
Bij beslissing van de algemene vergadering van 29 juni 1988 werd OVV ontbonden en is sedertdien in vereffening.

De algemene vergadering besliste in punt d) over de modaliteiten van ontbinding en in vereffeningstelling: “Overeenkomstig het herstructureringsplan dat het kader vormt waarbinnen de vereffening dient plaats te vinden, zal de nieuwe Vlaamse Operastichting vzw volledig vrij zijn haar personeelsbestand te putten uit dit van de I.M. Opera voor Vlaanderen i.v.. De Steden Gent en Antwerpen zullen elk instaan voor de overname of bijdragen in de kosten van het sociaal passief van elk 13 personeelsleden. Het sociaal passief van de overige personeelsleden en het schuldsaldo per 04/07/88 wordt overgenomen door de Vlaamse Gemeenschap. De personeelsleden die geen contract afsluiten met de vzw VLOS zullen sociaal, juridisch, administratief deel blijven uitmaken van de I.M. Opera voor Vlaanderen i.v.. Het College van vereffenaars zal dienaangaande duidelijke richtlijnen ontvangen.”

Parallel aan de ontbinding van de OVV, besliste de Vlaamse Regering op 20 juli 1988 om een nieuwe entiteit op te richten, met name de Vlaamse Opera Stichting (VLOS/VLOO) die de activiteiten van de OVV in vereffening zou overnemen. Sinds 1996 is ook de VLOO in vereffening.

Met een Protocol van 3 mei 1989 werden afspraken gemaakt tot regeling van de personeelsproblematiek. De statutaire personeelsleden die niet werden overgenomen door de VLOO werden in de stand disponibiliteit wegens ambtsontheffing geplaatst.

Tijdens de lange periode van vereffening vonden diverse gerechtelijke procedures en dadingen plaats met (voormalige) personeelsleden. 

Op dit ogenblik heeft OVV nog 2 statutaire personeelsleden: één personeelslid dat gedetacheerd is naar de Stad Gent (de laatste van de 13), en één statutair personeelslid in stand disponibiliteit wegens ambtsontheffing met degressief wachtgeld. Het eerste personeelslid gaat eerlang op pensioen op 1 juli 2026, en tweede op 1 november 2026.

Daarnaast zijn er nog 2 gewezen personeelsleden met een maandelijkse beperkte aanvulling op hun pensioen.

Volgens een raming van de Federale Pensioendienst lopen de pensioenlasten van de (voormalige) statutaire personeelsleden van de OVV nog ca. 45 jaar en bedraagt de pensioenschuld over de periode 2026-2070 ca. 37,01 miljoen euro.

De voorbije 2 jaar werd gestreefd naar een oplossing om de vereffening van de OVV te sluiten zonder nog ca. 45 jaar te moeten wachten. Het initieel voorkeurscenario was de overname van het personeel en de pensioenverplichtingen door de Stad Gent, met vergoeding door de Vlaamse Gemeenschap. Hierdoor zou de pensioenschuld van het OVV-personeel, rekening houdend met de responsabiliseringsbijdrage, ca. 32,60 miljoen euro bedragen. Uitgaande van dit scenario heeft de gemeenteraad van de Stad Gent op 25 november 2025 een aanpassing aan de rechtspositieregeling goedgekeurd waarbij  overgangsbepalingen werden ingevoerd: door artikel 3 van het gemeenteraadsbesluit 2025_GR_00928 werden wijzigingen aan de rechtspositieregeling van de Stad Gent aangebracht door de invoeging van de artikelen 400 en 401. In artikel 1 van hetzelfde besluit werd het gemeenteraadsbesluit van 28 november 1988 (waarbij de modaliteiten werden goedgekeurd tot overname van de bruto-loonlast van 13 personeelsleden van de intercommunale Opera voor Vlaanderen in vereffening) opgeheven. Zowel artikel 1 als artikel 3 van het gemeenteraadsbesluit 2025_GR00928 treden in werking met ingang van de datum waarop de overeenkomst met betrekking tot de definitieve vereffening van de Opera voor Vlaanderen in werking treedt.

Inmiddels heeft de Vlaamse gemeenschap geopteerd voor een ander scenario, met name door de betaling van een eenmalige afkoopsom, die geraamd wordt om 27,40 miljoen euro, of bij gebreke daaraan, een overname van de pensioenlasten door de Vlaamse gemeenschap. Cfr. bijlage 1 bij de overeenkomst.

In de voorliggende ontwerp-overeenkomst, met name "overeenkomst met betrekking tot de afsluiting van de vereffening van Opera voor Vlaanderen" neemt de Vlaams gemeenschap de verbintenis op zich op 27,4 miljoen euro te betalen aan de OVV uiterlijk op 1 december 2026 teneinde de OVV toe te laten de afkoopsom te kunnen betalen. Indien de Vlaamse gemeenschap deze som niet voor 1 december 2026 betaalt, zal de Vlaamse gemeenschap de pensioenverplichtingen van de OVV overnemen vanaf de datum van de afsluiting van de vereffening van OVV.
De Vlaamse gemeenschap zal eveneens de aanvulling op het pensioen van de 2 gewezen personeelsleden verder op zich nemen. Cfr. bijlage 2 bij de overeenkomst.

Door deze overeenkomst is een overname van OVV-personeelsleden en de pensioenlasten van (voormalige) OVV-personeelsleden door de Stad Gent niet langer aan de orde. De artikelen 400 en 401 van de rechtspositieregeling van de Stad Gent worden hierdoor zonder voorwerp.

Op het ogenblik dat het laatste statutaire personeelslid van OVV dat gedetacheerd wordt naar de Stad Gent op pensioen zal zijn, hetgeen momenteel voorzien is op 1 juli 2026, zal ook het voormelde gemeenteraadsbesluit van 28 november 1988 zonder voorwerp worden.

Na goedkeuring van de voorliggende overeenkomst zal de vereffening van OVV kunnen gesloten worden, vermoedelijk begin 2027. In het kader van de vereffening zullen de Steden Gent en Antwerpen elk hun initiële inbreng van 2.231.041,72 euro (destijds 90 miljoen BEF) terugbetaald krijgen. Het eventuele saldo van de vereffening zal toekomen aan de Vlaamse gemeenschap.

Door het aangaan van de overeenkomst in bijlage zal de ontbinding van OVV na bijna 40 jaar eindelijk kunnen afgesloten worden. De Stad Gent neemt hierbij geen nieuwe verbintenissen op zich.