Dierenmishandeling is een ernstige zaak, soms zo ernstig dat men huisdieren in beslag moet nemen. Enkele maanden geleden deed ik, in een vraag aan Schepen Van Braeckevelt bevoegd voor Dierenwelzijn, al de suggestie om in navolging van steden als Oostende een verbod uit te vaardigen voor het houden van huisdieren voor wie dieren heeft mishandeld. Ondertussen vernemen we dat er op Vlaams niveau een voorstel van decreet voorligt en dat dit houdverbod (voor een termijn van twee maand) nog in het voorjaar in de Vlaamse codex Dierenwelzijn opgenomen zal worden. Het uitvaardigen van dat houdverbod komt toe aan het lokale bestuur, meer bepaald de burgemeester.
Geachte voorzitter, geachte collega Vanonckelen,
In Gent is er geen houdverbod, aangezien er tot op heden geen duidelijk en gegronde juridische basis bestaat voor een dergelijk verbod. Dierenwelzijn is een exclusieve bevoegdheid van het Vlaams Gewest, en wordt gewaarborgd met de Vlaamse Codex Dierenwelzijn.
Artikel 68 van de Codex biedt de rechter de mogelijkheid om bij overtreding van de bepalingen van de Codex, naast de straffen die erin zijn opgenomen, als veiligheidsmaatregel een verbod om het houden van dieren op te leggen, en dit voor een periode van één maand tot vijf jaar.
Enkel inspecteurs en controleurs van Dierenwelzijn Vlaanderen en de politie kunnen dieren in beslag nemen. Uit navraag blijkt dat Temse en Oostende zich niet expliciet baseren op dierenwelzijn als zodanig, maar op Artikel 134 Nieuwe Gemeentewet, met name de algemene bevoegdheid van de burgemeester om de openbare orde, de openbare veiligheid en het en het algemeen belang te handhaven.
De redenering die beide burgemeesters hanteren is de objectieve vaststelling van dierenmishandeling door de politiediensten en het risico op recidive. De maatschappelijke verontwaardiging wordt gezien als een verstoring van de openbare orde.
Via een toch wel opmerkelijke omweg zoeken zij dus een rechtsgrond in de algemene bevoegdheid van bestuurlijke politie, zoals vervat in de Nieuwe Gemeentewet.
De Juridische Dienst stelt met klem dat een tijdelijk verbod op het houden van dieren, steeds een aantasting van het eigendomsrecht, van de persoonlijke autonomie en van het recht op privéleven, zoals onder meer beschermd door artikel 8 van het EVRM (Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens), betekent.
Een beperking van het eigendomsrecht moet in de eerste plaats een wettelijke basis hebben, en die is er volgens onze Juridische Dienst momenteel niet. Een aanpassing aan de Vlaamse Codex Dierenwelzijn kan hier verandering in brengen en dan zullen wij hier in Gent dit decreet uiteraard toepassen.
Ik wil benadrukken dat de Dienst Dierenwelzijn van de Vlaamse Gemeenschap nu reeds de politie ondersteunt in de toepassing van de Codex. Zo voorziet de procedure bij vaststellingen van dierenmishandeling of verwaarlozing, afhankelijk van de aard van de vaststelling, een onmiddellijke inbeslagname of het opleggen van verbeteringsvoorwaarden. Een hercontrole volgt steeds op korte termijn. De eventueel opgelegde verbeteringsvoorwaarden worden ook opgevolgd door de politie. Indien de opgelegde maatregelen niet nageleefd worden, volgt een verhoor en kan er beslist worden tot een administratieve inbeslagname, uitgevoerd door de bevoegde diensten.
Collega u hoort het onze politiediensten volgen elke melding van dierenmishandeling op, maar voorlopig is er geen bijzondere wettelijke basis voor het opleggen van een houdverbod door de burgemeester. Dit vereist een wijziging van het Vlaamse decreet. Ik kijk uit naar deze wijziging van het Vlaamse decreet.
Mathias De Clercq
Burgemeester
wo 28/01/2026 - 10:51