In november jl. diende ik in deze raad namens de N-VA-fractie een voorstel in om bij het toekennen van subsidies een clausule toe te voegen die voorschrijft dat de gesubsidieerde organisatie niet betrokken mag zijn bij gewelddadig extremisme en dit op geen enkele wijze mag ondersteunen (zie https://ebesluitvorming.stad.gent/suiteview/roi/view?id=813175).
De burgemeester gaf aan het er mee eens te zijn dat organisaties die door de stad worden gesubsidieerd zich niet mogen inlaten met geweld of gewelddadig extremisme. Niettemin werd het voornoemde voorstel op voorstel van de burgemeester door de meerderheidspartijen weggestemd. De argumentatie hiervoor luidde als volgt:
“[I]n veel van onze overeenkomsten [zijn] bijzondere bepalingen opgenomen. Die laten ons toe om subsidies stop te zetten of terug te vorderen wanneer een organisatie in de fout gaat. Recent werd in onze subsidiereglementen bepaald dat een organisatie uitgesloten kan worden van subsidies of andere subsidieaanvragen die de stad of OCMW Gent verleent.
Dat kan indien de organisatie handelingen stelt in strijd met de waarden en het imago van de stad of OCMW Gent. Bovendien kan in dat geval de stad of OCMW Gent de subsidie geheel of gedeeltelijk terugvorderen. We voorzien al mogelijkheden om in te grijpen wanneer dit nodig is. We hebben aan onze juridische dienst en kennisbeheer van de stad Gent gevraagd om in de toekomstige subsidieovereenkomsten eenzelfde juridisch sluitende clausule op te nemen. Die behoudt ons het recht voor op te treden bij onbetwistbare, vaststaande tekortkomingen. Dat biedt rechtszekerheid, neutraliteit en een breed toepasbaar kader.”
In de commissie FABAZ van deze maand stelde ik in opvolging van mijn eerdere voorstel en naar aanleiding van een ernstig geweldincident de vraag naar wat het stadsbestuur verwacht van ondersteunde organisaties waarvan vrijwilligers/medewerkers aantoonbaar ernstige geweldfeiten zouden plegen of extremistische denkbeelden (gewelddadig radicalisme) zouden aanhangen (zie https://ebesluitvorming.stad.gent/suiteview/roi/view?id=832367).
In zijn antwoord stelde de burgemeester het volgende:
“Zowel in het sjabloon erkenningsreglement als in het sjabloon subsidiereglement staat momenteel vermeld dat als de organisatie iets doet in strijd met de waarden en het imago van de Stad Gent/OCMW Gent, het stadsbestuur de nodige sanctiemogelijkheden kan toepassen, onder meer de opheffing van de erkenning of de geheel of gedeeltelijke terugvordering van de subsidie. Deze passages kunnen uiteraard enkel worden toegepast wanneer er een strafrechtelijke veroordeling is voor feiten, waar de organisatie mee verantwoordelijk voor wordt gesteld, waarbij de Stad dan de erkenning kan herroepen of een schadevergoeding kan eisen. De passages uit deze sjablonen van de reglementen worden nu stapsgewijs verder geïntegreerd in de reglementen.
Voor subsidieovereenkomsten is een dergelijke bepaling op dit moment nog niet opgenomen in de sjablonen. Deze overeenkomsten richten zich immers primair op de rechtmatige en correcte aanwending van de toegekende middelen, waardoor elke vorm van sanctionering—zoals terugvordering of opschorting—altijd moet steunen op een duidelijke wettelijke grondslag die rechtstreeks verband houdt met objectief vastgestelde handelingen in het kader van de subsidiebesteding. Een vermoeden van strafrechtelijke feiten volstaat dus niet. Om die reden heeft het stadsbestuur aan de juridische dienst gevraagd om een algemene, sluitende clausule te ontwikkelen, om op te nemen in de sjablonen, die dit wél mogelijk maakt.
Vandaar mijn vragen:
1. Welke stappen zijn er door de juridische dienst al gezet bij het ontwikkelen van deze clausule? Bij wie wordt het ontwikkelen ervan eventueel afgetoetst? Wat zijn eventuele pijnpunten?
2. Werd door de juridische dienst ondertussen al een ontwerp-clausule aan de burgemeester of aan het college overgemaakt? Wat is de inhoud ervan? Wat is de timing voor het effectief inschrijven van de (definitieve) clausule in erkennings- en subsidiereglementen en subsidie- en samenwerkingsovereenkomsten?
Geachte collega Van Bossuyt
Vanuit de juridische dienst en kennisbeheer werd intern bekeken welke clausule het meest sluitend zal zijn om een terugvordering of opschorting van de subsidie te rechtvaardigen, dit op basis van strafrechtelijk bewezen feiten, begaan door de organisatie zelf.
Het spreekt immers voor zich dat gedragingen door leden van organisaties die worden gesubsidieerd, niet automatisch kunnen worden aangerekend aan de organisatie zelf. Het zijn immers niet de afzonderlijke leden die gesubsidieerd worden, maar de werking van de organisatie zelf.
Indien er zich ontegensprekelijke strafbare feiten zouden voordoen ten laste van de organisatie, dit gekoppeld aan de werking waarvoor subsidies worden toegekend, kunnen hier de nodige gevolgen aan gekoppeld worden. Het toepassingsgebied van deze clausule dient bijgevolg duidelijk te worden afgebakend.
Voor wat betreft de subsidie- en erkenningsreglementen, hierin wordt nu reeds bepaald dat de stad verwacht dat er geen handelingen gesteld worden die strijdig zijn met de waarden van de Stad Gent of die het imago van de Stad Gent kunnen schaden.
Voor de subsidieovereenkomsten ligt dit momenteel anders. Zoals reeds gesteld, richten subsidieovereenkomsten zich hoofdzakelijk op de correcte aanwending van het toegekend bedrag en het naleven van de voorwaarden die hieraan gekoppeld zijn, zodat het terugvorderen of opschorten van de subsidie een rechtstreekse link moet hebben met handelingen in kader van de besteding van de subsidie.
Voor het uitwerken van een definitieve sluitend clausule is omwille van voornoemde redenen dan ook een zorgvuldige analyse vereist, hetgeen de nodige tijd vraagt. De juridische dienst en kennisbeheer is momenteel nog doende met deze analyse en zal daarna verder terugkoppelen.
Mathias De Clercq
Burgemeester
zo 22/03/2026 - 22:20