Uit het antwoord van schepen Bracke in de commissie VOGOK blijkt dat verschillende stadsdiensten, IVAGO, Thuispunt, politie en andere partners vandaag al heel wat inspanningen leveren om sluikstort aan te pakken. Dat erkennen we ook.
Tegelijk moeten we eerlijk zijn: op verschillende plaatsen in de stad blijft sluikstort een hardnekkig probleem, zeker in de omgeving van grotere wooncomplexen en woontorens.
Nieuw Gent is daar een duidelijk voorbeeld van. In 2024 werden er bijna 1.000 sluikstorten gemeld en opgeruimd. Zelfs met een lichte daling spreken we in 2025 nog steeds over ongeveer 800 gevallen. Dat blijft een zeer hoog aantal voor één wijk.
Bovendien zien we dat het probleem zich op bepaalde plaatsen structureel concentreert. Rond de OMA-gebouwen – Orion, Milenka en Aurora – maar ook op verschillende andere locaties in de wijk blijft sluikstort een terugkerend probleem. In sommige gevallen wordt afval zelfs vanop balkons naar beneden gegooid, wat niet alleen een netheidsprobleem is, maar ook een veiligheidsprobleem.
Maar Nieuw Gent staat hierin niet alleen. Ook rond andere woontorens en grote wooncomplexen in de stad stellen we gelijkaardige problemen vast, waarbij sluikstort zich hardnekkig blijft voordoen op specifieke plekken.
In het antwoord van de schepen wordt verwezen naar camera-inzet via Actie Argus, maar daarbij gaat het voornamelijk om tijdelijke observaties of mobiele camera’s. Het gaat dus niet om vaste camera’s op gekende hotspots, zoals we die recent wel hebben goedgekeurd in het Zuidpark.
Nochtans groeit ook bij bewoners de vraag naar sterkere handhaving. In een recent krantenartikel gaven verschillende buurtbewoners aan dat zij camera’s als een noodzakelijk instrument zien om sluikstorten aan te pakken en de pakkans te verhogen. Dat signaal uit de wijken mogen we niet negeren.
Als we weten waar de problemen zich concentreren, dan is het logisch om ook daar gerichte maatregelen te nemen. Tijdelijke vaste camera’s op hardnekkige sluikstorthotspots kunnen een duidelijk afschrikeffect hebben en de handhaving versterken.
Plant de stad om, in overleg met politie en handhaving, tijdelijk vaste camera’s tegen overlast te plaatsen op gekende sluikstorthotspots, bijvoorbeeld in de omgeving van woontorens en grote wooncomplexen waar het probleem zich structureel voordoet, zodat de pakkans verhoogt en de situatie beter onder controle kan worden gebracht?
Antwoord schepen Bracke:
Laat me om te beginnen duidelijk zijn: we erkennen deze problematiek al langer. Zowel in schriftelijke vragen als tijdens eerdere commissies hebben we hier uitvoerig bij stilgestaan. Sluikstort in en rond grote wooncomplexen is een hardnekkig probleem, en we moeten daar niet flauw over doen: het vraagt een aanpak met vele facetten, en dus ook een geïntegreerde en volgehouden inspanning.
U verwijst terecht naar Nieuw Gent, maar ook naar andere hotspots aan grote wooncomplexen in onze stad waar het een constante uitdaging is om de netheid te bewaken.
Laat me daarom schetsen wat we vandaag al allemaal in stelling brengen.
Ten eerste: het onderhoud van het openbaar domein.
Onze opruimende partners – IVAGO, DBSE en de Groendienst – zijn in deze wijken bijzonder actief. Op probleemlocaties is de opruimfrequentie nu al hoog, en dat is terecht. Maar ik wil daar nog meer flexibiliteit in brengen. Daarom voorzien we in het meerjarenplan extra VTE, deels vast en deels flexibel voor een verhoogde inzet in de zomer.
In wijken zoals Nieuw Gent en de Watersportbaan organiseren we bovendien frequente netheidacties met een zeer geïntegreerde aanpak. Die breiden we stap voor stap uit naar andere hotspotwijken.
Ten tweede: de handhaving.
In de hotspotwijken zijn onze handhavende diensten zeer aanwezig. Regelmatig krijg ik vragen van jullie over specifieke locaties, en telkens opnieuw kunnen we een indrukwekkende lijst van acties en vaststellingen voorleggen. Via Regie Netheid zetten we de beschikbare krachten precies in daar waar ze het meest nodig zijn. Ook op dat vlak versterken we de inzet via het meerjarenplan.
Ten derde: de rol van Thuispunt Gent.
Thuispunt pakt in de gebouwen zelf ook heel wat aan: opruimacties, inzet van een verhuisteam, en het verhogen van de boetes voor sluikstort op eigen terrein.
Sociale wooncomplexen kennen nu eenmaal specifieke uitdagingen: hoge bewonersdichtheid, veel verhuisbewegingen, beperkte opslagruimte en vaak een anonieme woonstructuur. Dat vraagt om een aanpak op maat. Daarom zetten we in op een nieuwe samenwerkingsovereenkomst met Thuispunt Gent, met veel aandacht voor regulier afvalbeheer, sensibilisatie én een verhuisdraaiboek om de vele verhuisbewegingen beter te begeleiden.
Dat vergt extra inzet, en daarom willen we een deel van de nieuwe zwerfvuilvergoeding – die tegen het einde van het jaar voor het eerst beschikbaar moet zijn – hiervoor aanwenden.
Ten vierde: de inzet van politie en camera’s.
Het Overlastteam van de politie speelt ook een belangrijke rol, met mobiele camera’s, patrouilles en anonieme observaties. In het meerjarenplan breiden we die aanpak uit: we investeren in bijkomende camera’s én in bijkomende personeelsinzet, zowel bij de politie als bij de Juridische Dienst, zodat we camera’s nog frequenter kunnen inzetten en observaties structureel kunnen versterken.
Laat mij heel duidelijk zijn: camera’s maken dus absoluut deel uit van onze aanpak.
Maar tegelijk moeten we erkennen dat camera’s niet zaligmakend zijn. Ze vragen veel tijd en mensen voor het uitlezen van beelden en het identificeren van personen. We verwachten dat artificiële intelligentie ons op termijn kan helpen om enkel de relevante passages te moeten bekijken, maar de identificaties nadien blijven personeelsintensief. De politie benadrukt ook dat een herkenbaar beeld van een persoon niet altijd leidt tot een identificatie.
Wanneer we het hebben over uw concrete vraag naar vaste camera’s, zoals aan de Zuid, krijg je ook een andere afweging: over het effect, over de kostprijs, over de flexibiliteit van onze inzet én natuurlijk over de privacy. Qua proportionaliteit en wettelijkheid is dat een ander verhaal. De politie is hierover duidelijk. Hun beoordeling is dat het installeren van vaste camera’s op gekende sluikstortlocaties niet proportioneel is. De aard van de overtreding moet gezien worden in verhouding tot de impact op de privacy.
Sluikstort is ook geen louter handhavingsprobleem. Ondanks de vele acties, identificaties en handhaving blijft het bestaan. We spreken over een complex sociaal en structureel probleem, en dan zijn camera’s geen wonderoplossing.
Permanente inzet van camera’s lost deze problemen niet op, en zullen hoogstens tot een tijdelijke gedragswijziging leiden of de verplaatsing net buiten het camerabereik. Het is een vorm van overlast die zeer makkelijk verschuift.
Vandaar onze keuze om extra in te zetten op mobiele camera’s en observaties, handhavingsmethodes die flexibel inzetbaar zijn, waarvan de inzet met alle partners wordt bepaald.