FM Welzijn en het Departement Gezondheid en Zorg hebben onderling afgesproken om de volgende jaren voor ouderzorg in te zetten op het vernieuwen van de bewonerskamers in de woonzorgcentra. Hiervoor wordt jaarlijks budget uit de investerings-onderhoudsenveloppe van FM Welzijn gereserveerd samen met het investeringsforfait van Ouderenzorg.
In het oudste woonzorgcentrum De Vijvers in Gentbrugge werden de kamers reeds gerenoveerd. Momenteel worden ook al de kamers aangepakt in woonzorgcentrum Het Heiveld in Sint-Amandsberg; deze werken zullen in januari 2026 voltooid zijn.
Het volgende in de rij is woonzorgcentrum Zonnebloem, Hutsepotstraat 29 te 9052 Zwijnaarde; in het bestek zijn o.a. volgende werken voorzien in de kamers: het vervangen van de versleten vloerbekleding, het schilderen van de muren en plafonds, het vernieuwen van de nachtkastjes en de gordijnen, en het voorzien van vaste kasten.
Hiertoe werd het bestek van de overheidsopdracht van werken - Renovatie van de kamers in Woonzorgcentrum Zonnebloem - FM/2025/042, opgemaakt.
Procedure: openbare procedure.
Wijze van prijsbepaling: gemengde prijsbepaling.
Uitvoeringstermijn: 571 kalenderdagen. Start van de werken is voorzien midden mei 2026.
Gunningscriteria: Prijs: 60 punten - Kwaliteit van het plan van aanpak: 20 punten - Kwaliteit van het aangeboden los meubilair: 10 punten - Kwaliteit van het aangeboden vast meubilair: 10 punten.
De uitgave voor deze opdracht wordt geraamd op € 1.284.643,57 excl. btw of € 1.398.062,26 incl. btw (€ 62.542,58 btw medecontractant).
Een vervroegde publicatie van deze opdracht is aangewezen omwille van de volgende reden:
De werken moeten starten half mei 2026, aangezien het woonzorgcentrum zich hier op moet kunnen voorbereiden voor de organisatie van de verhuizen, en er ook 4 kamers vrij moeten zijn om als wisselkamers te gebruiken. Vóór er gestart kan worden, wordt er gevraagd dat de opdrachtnemer diverse zaken ter goedkeuring voorlegt vóór uitvoering. Er wordt ook gevraagd om proefmodellen te maken van het meubilair. Om voldoende tijd te hebben om deze meubelen te laten maken en te evalueren vóór de eigenlijke start van de werken, is het aangewezen om zo snel mogelijk te kunnen toewijzen.
De bedragen in deze tabel zijn incl. btw
| Dienst* | Gezondheid en Zorg | Gezondheid en Zorg |
| Budgetplaats | W12100019 | W12100020 |
| Categorie* | I-2291000 | I-2291000 |
| Subsidiecode | FWG.OHE | FOR.FAI |
| 2026 | 327790,62 | 214741,00 |
| 2027 | 440789,64 | 414741,00 |
| Totaal | 768.580,26 | 629482,00 |
Stelt vast het bij dit besluit gevoegde bestek van de overheidsopdracht van werken - Renovatie van de kamers in Woonzorgcentrum Zonnebloem - FM/2025/042.
Procedure: openbare procedure.
Wijze van prijsbepaling: gemengde prijsbepaling.
Uitvoeringstermijn: 571 kalenderdagen.
Gunningscriteria: Prijs: 60 punten - Kwaliteit van het plan van aanpak: 20 punten - Kwaliteit van het aangeboden los meubilair: 10 punten - Kwaliteit van het aangeboden vast meubilair: 10 punten.
In het vast bureau van 24 december 2025 werd het bestek Vernieuwen oproepsystemen en dwaaldetectiesystemen – FM/2025/046 goedgekeurd (referentie: 2025_VB_00450).
Tijdens de opmaak van dit dossier zijn er onderhandelingen geweest om subsidies te verkrijgen via het PIO-traject voor innovatieve aanvullingen op dit project.
Bij de voorlegging aan het vast bureau was er nog geen duidelijk plan van aanpak. Ondertussen hebben de eerste vergaderingen plaatsgevonden en wordt naar aanleiding hiervan een gewijzigd bestek voorgelegd.
Keurt goed de amendering van het ontwerpbesluit van de raad voor maatschappelijk welzijn betreffende de goedkeuring van Overheidsopdracht van werken - Vernieuwen oproepsystemen en dwaaldetectiesystemen - FM/2025/046 - Oproep tot deelneming, geagendeerd op de raad voor maatschappelijk welzijn van 26 januari 2026, in die zin dat de bijlage Bestek Selectieleidraad_Vernieuwen oproepsysteem en dwaaldetectiesysteem wordt vervangen door de nieuwe versie, zoals gevoegd in bijlage.
De Stad Gent kampt met een acute wooncrisis waarbij meer dan 12.300 Gentse gezinnen soms jarenlang wachten op een sociale woning. Deze situatie is onhoudbaar voor onze mensen die zich vaak in precaire woonomstandigheden bevinden.
Tegelijkertijd wil het stadsbestuur nu leegstaande sociale woningen inzetten als 'doorgangswoningen' ten voordele van een doelgroep exclusief bestaande uit erkende asielzoekers. Dit is een omgekeerde wereld. Onze sociale voorzieningen moeten primair dienen voor de eigen gemeenschap en burgers. Bovendien kan dit als niet anders dan zeer wraakroepend en onrechtvaardig overkomen bij zij die al jaren officieel ingeschreven staan op de wachtlijst voor sociale huisvesting.
Toewijzing van sociale woningen - op tijdelijke of permanente basis - moet gebeuren op basis van wachttijd, burgerschap, kennis Nederlands, woonnood - niet op basis van een asielstatus, laat staan met voorrang.
De subsidie van 209.897,30 euro moet daarom uitsluitend worden ingezet voor de tijdelijke opvang van personen en gezinnen die al jaren op de Gentse wachtlijst voor een sociale woning staan en in acute nood zijnWijzigt in de subsidieovereenkomst het volgende:
Elke vermelding in de subsidieovereenkomst ‘opvangproject met begeleiding in leegstaande sociale woningen – doorloopwoningen’ van ‘erkende vluchtelingen’ wordt verwijderd in de bijlage en de doelgroep wordt hergedefinieerd als ‘personen en gezinnen die officieel zijn ingeschreven op de wachtlijst voor sociale huisvesting in Gent, ongeacht afkomst of asielstatus, en die zich bevinden in een precaire woonsituatie’.
De Stad wordt geconfronteerd met een verhoogde instroom van dakloze mensen (veelal recent erkende vluchtelingen die opvang in een andere gemeente moeten verlaten). Deze mensen worden verwacht zich te integreren op onder andere vlak van wonen en werk.
Ikv de aanpak van de instroom van erkende vluchtelingen in precaire woonomstandigheden zal de uitvoerder van dit project 'Doorgangswoningen' tijdelijk leegstaande sociale woningen (in afwachting van sloop of renovatie) bruikbaar maken voor bewoning en ze in gebruik geven aan de doelgroep.
Voorwaarden zijn onder andere het betalen van een vergoeding en het lopen van een traject op minstens de levensdomeinen taal, werk en wonen.
Via deze subsidieovereenkomst neemt Centrum Algemeen Welzijnswerk (CAW) Oost-Vlaanderen tijdelijk leegstaande sociale woningen in beheer, maakt deze (opnieuw) bruikbaar en wijst deze toe aan erkende vluchtelingen in precaire woonomstandigheden. Centrum Algemeen Welzijnswerk Oost-Vlaanderen begeleidt alle bewoners minstens op het levensdomein wonen met als doel het vinden van een structurele oplossing voor hun woonprobleem.
Hiertoe werd de subsidieovereenkomst 'Opvangproject in leegstaande sociale woningen met begeleiding 'Doorgangswoningen'' met CAW Oost-Vlaanderen opgemaakt voor de periode 1/01/2026 tot 31/12/2026, waarbij een subsidie wordt toegekend van 209.897,30 euro.
De bedragen in deze tabel zijn incl. btw
| Dienst* | Thematische Hulp |
| Budgetplaats | B14110000 |
| Categorie* | 6491000
|
| Subsidiecode | / |
| 2026 | 188.907,57 euro |
| 2027 | 20.989,73 euro
|
| Totaal | 209.897,30 euro |
De overeenkomst treedt retroactief in werking op 01/01/2026 en loopt tot 31/12/2026.
Sociale restaurants spelen een belangrijke rol in het toegankelijk maken van gezonde en betaalbare maaltijden voor mensen met een beperkt inkomen. Gentenaars in kwetsbare situaties kunnen in alle erkende sociale restaurants terecht voor een volwaardige maaltijd aan sociaal tarief. Materiële hulp wordt beschouwd als een belangrijke hefboom om te waarborgen dat mensen in hun basisbehoeften kunnen voorzien. Sociale restaurants zijn hierin belangrijke partners en garanderen een duurzaam, toegankelijk en kwalitatief aanbod van voedzame, bereide maaltijden binnen de stad.
De voorwaarden en de sociale tarieven zijn in elk sociaal restaurant uniform, het kunnen eten aan gereduceerd tarief verloopt volgens de voorwaarden verbonden aan het erkenningsreglement voor de sociale restaurants, goedgekeurd op 19 december 2023.
Ateljee vzw heeft een erkenning voor 4 sociale restaurants:
Per maaltijd verkocht aan een sociaal tarief krijgt het restaurant een opleg tot een vastgelegde opbrengst in de vorm van een prijssubsidie. Vanaf 1 januari 2026 wordt dit bedrag verhoogd tot € 9,10 om de sterk gestegen kosten in de sociale restaurants op te vangen. Daarnaast stijgt eveneens de bijdrage van de klant, zoals vastgelegd door de raad voor maatschappelijk welzijn van 15 december 2025. Deze combinatie van tariefaanpassing en subsidies moet de continuïteit en kwaliteit van de sociale restaurants waarborgen, zonder de stijgende kosten integraal door te rekenen aan klanten met beperkt budget.
Aangezien de nieuwe tarieven in de sociale restaurants ingaan op 1 januari 2026 en deze een rechtstreekse impact heeft op de berekening van het subsidiebedrag, wordt ook deze overeenkomst voorgelegd met inwerkingtreding op 1 januari 2026.
In zitting van 13/12/2023 heeft de gemeenteraad de subsidieovereenkomst sociale restaurantwerking met Ateljee vzw, Getouwstraat 11, 9000 Gent goedgekeurd.
Bij raadsbesluit nr. 2025_RMW_00088 van 23 juni 2025 is de voorlopige verlenging van deze subsidieovereenkomst tot 30 juni 2026 goedgekeurd.
Een nieuwe subsidieovereenkomst werd opgemaakt en wordt nu ter goedkeuring voorgelegd.
Hierdoor wordt de voorlopige verlenging van de subsidieovereenkomst opgeheven met ingang van de datum van inwerkingtreding van de nieuwe subsidieovereenkomst.
De bedragen in deze tabel zijn incl. btw
Deze bedragen zijn indicatief, op basis van het verwachte aantal verkochte maaltijden
| Dienst* | Lokaal Sociaal Beleid |
| Budgetplaats | B1013000 |
| Categorie* | 64950 |
| Subsidiecode | / |
| 2026 | € 286.000 |
| 2027 | € 292.000 |
| 2028 | € 298.000 |
| Totaal | € 876.000 |
Heft op de voorlopige verlenging van de subsidieovereenkomst sociale restaurantwerking met Ateljee vzw, Getouwstraat 11, 9000 Gent opgenomen in de bijlage bij het raadsbesluit van 23 juni 2025 (2025_RMW_00088) en dit vanaf het moment van de inwerkingtreding van de nieuwe subsidieovereenkomst.
Keurt goed de subsidieovereenkomst sociale restaurantwerking met Ateljee vzw, Getouwstraat 11, 9000 Gent, zoals gevoegd in bijlage met inwerkingtreding op 1 januari 2026.
Sociale restaurants spelen een belangrijke rol in het toegankelijk maken van gezonde en betaalbare maaltijden voor mensen met een beperkt inkomen. Gentenaars in kwetsbare situaties kunnen in alle erkende sociale restaurants terecht voor een volwaardige maaltijd aan sociaal tarief. Materiële hulp wordt beschouwd als een belangrijke hefboom om te waarborgen dat mensen in hun basisbehoeften kunnen voorzien. Sociale restaurants zijn hierin belangrijke partners en garanderen een duurzaam, toegankelijk en kwalitatief aanbod van voedzame, bereide maaltijden binnen de stad.
De voorwaarden en de sociale tarieven zijn in elk sociaal restaurant uniform, het kunnen eten aan gereduceerd tarief verloopt volgens de voorwaarden verbonden aan het erkenningsreglement voor de sociale restaurants, goedgekeurd op 19 december 2023.
Toreke vzw heeft een erkenning voor het sociale restaurant Eetcafé Toreke, Vlotstraat 22, 9000 Gent
Per maaltijd verkocht aan een sociaal tarief krijgt het restaurant een opleg tot een vastgelegde opbrengst in de vorm van een prijssubsidie. Vanaf 1 januari 2026 wordt dit bedrag verhoogd tot € 9,10 om de sterk gestegen kosten in de sociale restaurants op te vangen. Daarnaast stijgt eveneens de bijdrage van de klant, zoals vastgelegd door de raad voor maatschappelijk welzijn van 15 december 2025. Deze combinatie van tariefaanpassing en subsidies moet de continuïteit en kwaliteit van de sociale restaurants waarborgen, zonder de stijgende kosten integraal door te rekenen aan klanten met beperkt budget.
Aangezien de nieuwe tarieven in de sociale restaurants ingaan op 1 januari 2026 en deze een rechtstreekse impact heeft op de berekening van het subsidiebedrag, wordt ook deze overeenkomst voorgelegd met inwerkingtreding op 1 januari 2026.
In zitting van 13/12/2023 heeft de gemeenteraad de subsidieovereenkomst sociale restaurantwerking met Toreke vzw, Vlotstraat 22, 9000 Gent goedgekeurd.
Bij raadsbesluit nr. 2025_RMW_00088 van 23 juni 2025 is de voorlopige verlenging van deze subsidieovereenkomst tot 30 juni 2026 goedgekeurd.
Een nieuwe subsidieovereenkomst werd opgemaakt en wordt nu ter goedkeuring voorgelegd.
Hierdoor wordt de voorlopige verlenging van de subsidieovereenkomst opgeheven met ingang van de datum van inwerkingtreding van de nieuwe subsidieovereenkomst.
De bedragen in deze tabel zijn incl. btw
Deze bedragen zijn indicatief, op basis van het verwachte aantal verkochte maaltijden
| Dienst* | Lokaal Sociaal Beleid |
| Budgetplaats | B1013000 |
| Categorie* | 64950 |
| Subsidiecode | / |
| 2026 | € 39.000 |
| 2027 | € 40.000 |
| 2028 | € 41.000 |
| Totaal | € 120.000 |
Heft op de voorlopige verlenging van de subsidieovereenkomst sociale restaurantwerking met Toreke vzw, Vlotstraat 22, 9000 Gent opgenomen in de bijlage bij het raadsbesluit van 23 juni 2025 (2025_RMW_00088) en dit vanaf het moment van de inwerkingtreding van de nieuwe subsidieovereenkomst.
Keurt goed de subsidieovereenkomst sociale restaurantwerking met Toreke vzw, Vlotstraat 22, 9000 Gent, zoals gevoegd in bijlage met inwerkingtreding op 1 januari 2026.
Sociale restaurants spelen een belangrijke rol in het toegankelijk maken van gezonde en betaalbare maaltijden voor mensen met een beperkt inkomen. Gentenaars in kwetsbare situaties kunnen in alle erkende sociale restaurants terecht voor een volwaardige maaltijd aan sociaal tarief. Materiële hulp wordt beschouwd als een belangrijke hefboom om te waarborgen dat mensen in hun basisbehoeften kunnen voorzien. Sociale restaurants zijn hierin belangrijke partners en garanderen een duurzaam, toegankelijk en kwalitatief aanbod van voedzame, bereide maaltijden binnen de stad.
De voorwaarden en de sociale tarieven zijn in elk sociaal restaurant uniform, het kunnen eten aan gereduceerd tarief verloopt volgens de voorwaarden verbonden aan het erkenningsreglement voor de sociale restaurants, goedgekeurd op 19 december 2023.
Kompas vzw heeft een erkenning voor het sociale restaurant Villa Ooievaar, Botestraat 131/133, 9032 Wondelgem.
Per maaltijd verkocht aan een sociaal tarief krijgt het restaurant een opleg tot een vastgelegde opbrengst in de vorm van een prijssubsidie. Vanaf 1 januari 2026 wordt dit bedrag verhoogd tot € 9,10 om de sterk gestegen kosten in de sociale restaurants op te vangen. Daarnaast stijgt eveneens de bijdrage van de klant, zoals vastgelegd door de raad voor maatschappelijk welzijn van 15 december 2025. Deze combinatie van tariefaanpassing en subsidies moet de continuïteit en kwaliteit van de sociale restaurants waarborgen, zonder de stijgende kosten integraal door te rekenen aan klanten met beperkt budget.
Aangezien de nieuwe tarieven in de sociale restaurants ingaan op 1 januari 2026 en deze een rechtstreekse impact heeft op de berekening van het subsidiebedrag, wordt ook deze overeenkomst voorgelegd met inwerkingtreding op 1 januari 2026.
In zitting van 13/12/2023 heeft de raad voor maatschappelijk welzijn de subsidieovereenkomst sociale restaurantwerking met Kompas vzw, Botestraat 131/133, 9032 Gent, goedgekeurd.
Bij raadsbesluit nr. 2025_RMW_00088 van 23 juni 2025 is de voorlopige verlenging van deze subsidieovereenkomst tot 30 juni 2026 goedgekeurd.
Een nieuwe subsidieovereenkomst werd opgemaakt en wordt nu ter goedkeuring voorgelegd.
Hierdoor wordt de voorlopige verlenging van de subsidieovereenkomst opgeheven met ingang van de datum van inwerkingtreding van de nieuwe subsidieovereenkomst.
De bedragen in deze tabel zijn incl. btw
Deze bedragen zijn indicatief, op basis van het verwachte aantal verkochte maaltijden
| Dienst* | Lokaal Sociaal Beleid |
| Budgetplaats | B1013000 |
| Categorie* | 64950 |
| Subsidiecode | / |
| 2026 | € 28.000 |
| 2027 | € 29.000 |
| 2028 | € 30.000 |
| Totaal | € 87.000 |
Heft op de voorlopige verlenging van de subsidieovereenkomst sociale restaurantwerking met Kompas vzw, Botestraat 131-133, 9032 Wondelgem, opgenomen in de bijlage bij het raadsbesluit van 23 juni 2025 (2025_RMW_00088) en dit vanaf het moment van de inwerkingtreding van de nieuwe subsidieovereenkomst.
Keurt goed de subsidieovereenkomst sociale restaurantwerking met Kompas vzw, Botestraat 131-133, 9032 Wondelgem, zoals gevoegd in bijlage met inwerkingtreding op 1 januari 2026.
OCMW Gent subsidieert werkbegeleiders (instructeurs) bij externe werkplaatsen om cliënten in het AMA-statuut (arbeidsmatige activiteiten) een passende omkadering en begeleiding te geven. Deze werkplaatsen worden geselecteerd op basis van een subsidiereglement voor begeleiding van arbeidsmatige activiteiten. De cliënten worden toegeleid door de Dienst Activering en Werk. De werkvloeren bieden een multidisciplinaire aanpak aan om tegemoet te komen aan de zorgnood bij deze doelgroep. De subsidie loopt nog tot en met 30/6/2026. Met deze subsidiemiddelen heeft de Dienst Activering en Werk de garantie dat er bij werkvloeren plaatsen worden vrijgehouden voor de AMA-cliënten. Een overzicht van de huidige gesubsidieerde werkvloeren is in bijlage opgenomen.
Om subsidies voor werkbegeleiders vanaf 1/7/2026 toe te wijzen wordt er een nieuw reglement ter goedkeuring voorgelegd.
In het nieuwe subsidiereglement voor begeleiding van arbeidsmatige activiteiten kunnen er binnen de beschikbare kredieten maximaal 2 VTE werkbegeleiders per organisatie aangevraagd worden.
Er is budget voorzien om in totaal voor alle werkvloeren samen tot 8 VTE werkbegeleiders te subsidiëren met een subsidiebedrag van 30.000 EUR per werkbegeleider in 2026 (6 maanden) en 60.000 EUR per werkbegeleider in 2027 en 2028 (telkens 12 maanden), met indexatie op basis van de gezondheidsindex vanaf 2027 (budgetplaats D3910000).
Voor de subsidie komen in aanmerking:
Per gesubsidieerde werkbegeleider moeten er gemiddeld minimaal maandelijks 12 AMA-overeenkomsten lopen (overeenkomst afgesloten tussen de werkvloer, de cliënt en de Dienst Activering en Werk).
In bijlage is er een evaluatie van het huidige subsidiereglement opgenomen met daarin de doorgevoerde wijzigingen in het nieuwe subsidiereglement.
De Dienst Activering en Werk is belast met de uitvoering van dit reglement.
Het nieuwe reglement treedt in werking op 1/2/2026.
Het Decreet Lokaal Bestuur van 22 december 2017, artikel 95.
Het Decreet Lokaal Bestuur van 22 december 2017, artikelen 10, 87, 91, 92, 95, 100, 103 en 105.
Op 7 januari 2025 werd Nikolaas Schuiten door de raad voor maatschappelijk welzijn als BCSD-lid voor de Vlaams Belang-fractie aangeduid. Met een schrijven van 12 december 2025 gericht aan de voorzitter van de raad voor maatschappelijk welzijn, diende Nikolaas Schuiten ontslag in als effectief lid van het bijzonder comité voor de sociale dienst.
Eveneens op 7 januari 2025 werd Ywein Joris door de raad voor maatschappelijk welzijn als opvolger voor het BCSD voor de Vlaams Belang-fractie aangeduid. Op 12 december 2025 liet Ywein Joris echter schriftelijk weten aan de voorzitter van de raad voor maatschappelijk welzijn dat hij verzaakt aan het mandaat als BCSD-lid dat hij als opvolger zou krijgen.
De algemeen directeur heeft ter vervanging van het ontslagnemend lid op 15 januari 2026 een voordrachtakte ontvangen voor één kandidaat-lid, nl. Gabi De Boever.
De voorzitter van de raad voor maatschappelijk welzijn stelt vast dat akte van voordracht ontvankelijk is.
De raad voor maatschappelijk welzijn onderzoekt de geloofsbrieven. Uit het onderzoek blijkt dat Gabi De Boever aan de verkiesbaarheidsvoorwaarden voldoet en dat ze zich niet bevindt in een situatie van onverenigbaarheid zoals bedoeld in artikel 100 van het decreet over het lokaal bestuur.
Neemt kennis van het ontslag van Nikolaas Schuiten als effectief lid van het bijzonder comité voor de sociale dienst.
Neemt kennis van de verzaking van Ywein Joris als opvolger van het ontslagnemend lid van het bijzonder comité voor de sociale dienst.
Neemt er kennis van dat er een ontvankelijke voordrachtsakte werd ingediend voor één kandidaat-lid van het bijzonder comité voor de sociale dienst.
Keurt goed de geloofsbrieven en stelt de verkiezing vast van het hiernavolgend lid van het bijzonder comité voor de sociale dienst: Gabi De Boever.
Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 32 en 74.
Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017 bepaalt dat de notulen door de algemeen directeur worden opgesteld en dat die notulen in de eerstvolgende vergadering ter goedkeuring moeten worden voorgelegd.
Elk lid van de vergadering heeft het recht tijdens de vergadering opmerkingen te maken over de redactie van de notulen van de vorige vergadering. Als die opmerkingen worden aangenomen, worden de notulen in die zin aangepast.
De notulen zijn te vinden in de interne toepassing eBesluitvorming bij de zitting van de raad voor maatschappelijk welzijn van 15 en 16 december 2025 onder 'Publicaties' (link: https://ebesluitvorming.stad.gent/vergadering/14443)
Keurt de notulen goed van de vergadering van de raad voor maatschappelijk welzijn van 15 en 16 december 2025.
Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017 - artikel 78, 11°
Omzendbrief KB/ABB 2019/3 over de transacties van onroerende goederen door lokale en provinciale besturen en door besturen van de erkende erediensten (3 mei 2019);
Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017 - artikel 293
Het Burgerlijk Wetboek, boek 3 "Goederen"
Besluit (30/05/2023) Gentse visie op landbouw;
Gelet op de historisch gegroeide, publieke eigendomssituatie van heel wat landbouwgronden (bij de rechtspersoon OCMW Gent) is het inzetten van publieke landbouwgronden als impactvolle hefboom voor een lokaal, duurzaam en stadsgericht landbouwbeleid een logisch gevolg. In de Gentse landbouwvisie wordt toegang tot grond en een stedelijk grondenbeleid als één van de belangrijkste (potentiële) hefbomen voor het realiseren van de landbouwdoelstellingen (goedgekeurd door de GR van 30/05/2023) gezien. De druk op landbouwgrond is immers groot in Gent. De beschikbare ruimte voor landbouw neemt jaar na jaar af, waardoor de vraag naar landbouwruimte bij bestaande én startende landbouwbedrijven zeer groot is. Ruimte voor landbouw is daardoor essentieel om kwaliteitsvolle en leefbare landbouwbedrijven te behouden in en rond Gent.
Landbouwruimte is eerst en vooral een cruciale hefboom voor de leefbaarheid van landbouwbedrijven. Zo’n 160 bedrijven in de Provincie Oost-Vlaanderen zijn voor minimum 10% van hun bedrijfsoppervlakte afhankelijk van OCMW Gent. Gemiddeld zijn deze bedrijven zelfs voor 30% van hun bedrijfsoppervlakte afhankelijk van OCMW Gent. De leefbaarheid van deze bedrijven is dus sterk afhankelijk van de Gentse OCMW gronden. Ook voor andere landbouwbedrijven geldt dat hun leefbaarheid sterk afhankelijk is van voldoende beschikbare grond. Toegang tot grond is voor veel nieuwkomers ook hét knelpunt om een nieuw bedrijf te kunnen starten.
Afgelopen jaren kreeg Sogent de opdracht om de OCMW-gronden (en hoeves) tijdelijk te beheren (o.a. in de beheersovereenkomst voor de periode 2020-2025) en te verkopen, in functie van de wettelijk vastgelegde sociale missie van het OCMW Gent. Met het oog op het ontwikkelen van een visie op landbouw en op de OCMW-landbouwgronden werd in 2021 een moratorium op verkoop van OCMW-landbouwgronden ingesteld tot 31 december 2022. In mei 2023 keurde de gemeenteraad de Gentse visie op landbouw goed. Het moratorium op verkoop van OCMW-landbouwgronden werd bij dezelfde beslissing verlengd tot 31 december 2024, i.e. de lopende bestuursperiode. In het operationeel plan 2023-2025 dat aan de Gentse landbouwvisie gekoppeld is, werd voorzien dat Stad Gent zou onderzoeken hoe de grondpositie van OCMW Gent kan ingezet worden om de transitie naar een duurzame en stadsgerichte landbouw te stimuleren, rekening houdend met de OCMW-patrimoniumstrategie.
Het OCMW van Gent bezit zo’n 1800 ha gronden in Oost- en West-Vlaanderen. De meeste van deze gronden zijn momenteel in landbouwgebruik. Het overgrote deel heeft ook een agrarische bestemming (92%). 3,9% is natuur en bos, 2,6% is bestemd voor wonen, 0,4% voor industrie, 0,3% voor recreatie en nog 0,9% voor overige functies. Het overgrote deel van de totale oppervlakte OCMW-percelen (97,6%) is momenteel in landbouwgebruik. Net zoals in andere economische sectoren is ook voor boeren de aanwezigheid van gronden met de juiste bestemming cruciaal. Als overheid kunnen we over generaties heen en over het individueel belang van de landbouwers heen die bestemming beschermen. Maar dat betekent niet dat wij als stad al die landbouwgronden zelf in eigendom moeten houden en verpachten.
Om bovenstaande visie en landbouwbeleid in de praktijk om te zetten, wordt een transparante en éénduidige beslissingsboom vastgelegd over de pachtvrije OCMW-gronden met een landbouwbestemming.
De OCMW-landbouwgronden met agrarische bestemming op grondgebied Gent, bij de buurgemeenten en binnen 10 km van Gent verpachten we aan landbouwers (idealiter lang termijn zodat de landbouwer rechtszekerheid heeft en kan investeren in de grond en zijn bedrijf in het streven naar een stadsgerichte en duurzame landbouw).
Pachtvrije OCMW-landbouwgronden die buiten deze zone liggen worden verkocht ten behoeve van waardevaste herinvesteringen in de sociale missie van het OCMW. Zeker bij grote clusters geven we in eerste fase andere overheden en organisaties de tijd om tot aankoop over te gaan en onderzoeken we hoe we nodige voorwaarden kunnen inbouwen zodat deze gronden blijven ingezet worden voor landbouwdoelstellingen (langdurig pachten aan landbouwers ipv rechtstreeks door te verkopen aan landbouwers). Pas wanneer er geen alternatieven zijn gaan we over tot verkoop aan partijen die niet de nodige garanties willen onderschrijven bij de verkoop.
Een deel van de OCMW-gronden (= deze met een niet-agrarische bestemming) maken geen onderdeel uit van deze beslissing. Voor de pachtvrije gronden met een andere bestemming zoals groen en wonen is verkoop ten behoeve van waardevaste herinvesteringen in de sociale missie van het OCMW wel de voorgestelde piste, ongeacht de ligging. Voor deze gronden is het immers de bedoeling dat de vooropgestelde bestemming gerealiseerd wordt op basis van bestaande kaders. Een deel zijn wel nog in landbouwgebruik. Voor deze gronden is het belangrijk om bij beslissingen rekening te houden met de impact op het betrokken landbouwbedrijf. Dit wordt geregeld door Vlaamse wetgeving zoals de leefbaarheidstoets in de vernieuwde pachtwetgeving.
Momenteel zijn er 125 van de circa 1.500 hectare landbouwgronden pachtvrij (jaarlijks wordt er gemiddeld 5 à 10 ha pachtvrij). Daarvan liggen er 18 hectare bij de buurgemeenten en 3,5 van de 125 ha ligt binnen een straal van 10 km van Gent. Dit maakt dat 103,5 ha buiten een straal van 10 km rond Gent ligt en pachtvrij is. In de meerjarenplanning 2026-2031 is een bedrag van 5,5 miljoen EUR vastgelegd voor de verkoop van OCMW-landbouwgronden deze legislatuur. Dit bedrag wordt gelabeld aan reeds begrote waardevaste sociale projecten en werken van OCMW.
In bijlage van dit besluit vind je een overzicht van de OCMW-gronden die momenteel worden beheerd door Sogent met hierbij de toepassingscriteria van de beslissingsboom.
De raad voor maatschappelijk welzijn geeft de stadsadministratie en Sogent de opdracht om deze beslissingsboom verder uit te voeren met volgende concrete stappen:
- De stadsadministratie krijgt de opdracht tot het voeren van voorbereidende gesprekken met andere overheden en organisaties (vb. Vlaamse overheid, lokale besturen, landbouwverenigingen, ... ) met het oog op de verkoop van pachtvrije OCMW-landbouwgronden buiten buurgemeentes en buiten een straal van 10 km met de doelstelling om duurzaam en langdurig landbouwgebruik te vrijwaren.
- Sogent krijgt de opdracht tot het opstellen van heldere verkoopsvoorwaarden en het bepalen van criteria voor de toetsing van de marktconformiteit (schattingsverslagen, aanstelling landmeters, ... )
- De stadsadministratie krijgt de opdracht tot het uitwerken van een performant uitgiftebeleid (bruikleen, erfpacht of pacht) voor pachtvrije gronden gericht op duurzaam en stadsgericht landbouwbeleid in Gent, bij buurtgemeenten of binnen de straal van 10 km
keurt goed de beslissingsboom tot inzetbaarheid OCMW-gronden met landbouwbestemming integraal deel uitmakend van dit besluit
Geeft de opdracht aan de administratie voor het voeren van voorbereidende gesprekken met andere overheden en organisaties en het opstellen van heldere verkoopsvoorwaarden met de doelstelling om duurzaam en langdurig landbouwgebruik te vrijwaren
Geeft de opdracht aan de administratie voor het uitwerken van een performant uitgiftebeleid voor pachtvrije landbouwgronden gericht op stadsgericht en duurzame landbouw op het eigen grondgebied, bij buurtgemeenten en binnen de straal van 10 km rond Gent