De lage-emissiezone in Gent werd ingevoerd met een duidelijk doel: de luchtkwaliteit verbeteren en de gezondheid van de Gentenaars beschermen. Dat doel onderschrijven wij met de N-VA-fractie zonder enige twijfel.
Maar tegelijk stellen wij al langer de vraag of de LEZ de juiste manier is om dit aan te pakken en of de impact ervan in verhouding staat tot de kost voor de Gentenaar. Volgens ons is de LEZ een dubbelop met het circulatieplan en leidt de verregaande vergroening van het wagenpark sowieso al tot een verbetering van de luchtkwaliteit. Vanuit dat perspectief worden in Frankrijk en Duitsland de lage-emissiezones momenteel massaal afgeschaft.
Recent werd in de pers bericht over een studie van Jürgen Gielen, gebaseerd op 2,9 miljoen metingen van officiële meetstations in Gent, Antwerpen en Brussel. Die studie stelt dat de impact van lage-emissiezones op de luchtkwaliteit verwaarloosbaar is. Volgens die analyse evolueert de luchtkwaliteit binnen en buiten de LEZ op quasi dezelfde manier, en spelen andere factoren een veel grotere rol. Hoewel er meteen ook kritische noten verschenen met betrekking tot deze studie, is ze zomaar naast ons neerleggen geen optie. De vaststelling dat de impact van de LEZ op de luchtkwaliteit gering is, is fundamenteel. De studie sterkt ons in de overtuiging dat de sociale en financiële impact van de lage emissiezone op Gentenaars, veel groter is dan de impact die ze heeft op de luchtkwaliteit.
Deze meerderheid wil zoals bekend de meerwaarde van de Gentse LEZ in kaart brengen. Het bestuursakkoord is daar helder over: als de meerwaarde niet bewezen wordt, wordt de LEZ afgeschaft. Maar wat deze studie van de stad betreft - die volgens de laatste communicatie nog steeds niet van start is gegaan - hebben we ook een aantal kritische bedenkingen. De basis hiervoor is het antwoord op ons inzagerecht dat inzicht verschafte over de methodologie en de uitgangspunten van die studie.
De studie benadrukt in haar opzet vooral het belang van de lage emissiezone. Ook wordt nergens in de studie gesproken over de sociale of financiële impact van de LEZ. Meer nog: er staat expliciet dat dit aspect geen focus van de studie zal worden én dat die impact zeer beperkt zou zijn – iets wat dus niet onderzocht is en onmogelijk zomaar te veronderstellen valt.
De LEZ brengt bovendien bijna 35 miljoen euro in het laatje. Door de problematische situatie van de stadskas, wordt zo’n afschaffing bemoeilijkt. Dit alles zorgt ervoor dat we ons ernstige zorgen maken wat betreft de objectiviteit van de studie. Met andere woorden: de uitkomst lijkt al vast te liggen.
Ik heb hierover onderstaande concrete vragen;
1. Zal het college de studie van Jürgen Gielen meenemen in de evaluatie van de Gentse LEZ? Zo ja, op welke manier?
2. Wanneer komt de schepen met de conclusie van het eigen onderzoek naar de meerwaarde van de lage emissiezone? Hoe zal de schepen daar de objectiviteit bewaken?
3. Zal het college ook expliciet kijken naar evoluties in andere Europese steden waar lage-emissiezones worden herbekeken of afgeschaft?