Notulen  commissie vrije tijd, openbaar groen, openbare netheid en klimaat (VOGOK)

Bij burgemeestersbesluit geldt sedert 2024 vanaf code oranje (door KMI afgekondigd) een betredingsverbod voor alle publiek toegankelijke parken, groenzones en begraafplaatsen. Vanaf code geel voor storm evalueren we samen met de noodplanningscoördinator permanent of Stad Gent autonoom zal opschalen naar de maatregelen voor code oranje. Dit hangt af van de omstandigheden (bijvoorbeeld veel blad op de bomen, zeer natte grond, wind uit veranderlijke richting, …).

Het betredingsverbod wordt gesignaleerd aan de hoofdingangen van wijkparken door het aanbrengen van een signalisatielint. Het wordt ook vermeld op de stadswebsite, via sociale media en in het BE-alert bericht dat bij storm wordt verzonden door de Stad Gent. Ook de federale overheid stuurt waarschuwingsberichten uit via be-alert.

Andere beheerders van publiek toegankelijke groenzones in Gent worden via e-mail en WhatsApp op de hoogte gebracht van het betredingsverbod zodat zij zelf de nodige maatregelen kunnen treffen.

Parken en groenzones worden daarbij niet fysiek afgesloten. In Gent zetten we volop in op nabije, bereikbare en toegankelijke parken met veel ingangen. Het is onhaalbaar om elk park en elke groenzone volledig af te sluiten en ontoegankelijk te maken. We kiezen uitdrukkelijk voor een algemeen betredingsverbod, dat op strategische plaatsen wordt gesignaleerd en via de reeds vermelde kanalen kenbaar wordt gemaakt. In 2024 werden ook alle onthaalborden van openbare parken en groenzones voorzien van een sticker die waarschuwt voor gevaar bij storm.

Sinds 2024 is er een permanentieregeling bij de Groendienst om op elk moment het betredingsverbod snel te kunnen signaleren. Tijdens de reguliere werkuren nemen de onderhoudsafdelingen van de Groendienst het op zich om de linten aan te brengen. Buiten de werkuren worden medewerkers van de permanentieregeling opgeroepen om binnen het uur aan de slag te gaan om de signalisatielinten te spannen. 

In aanvulling op het bomenbeleid- en bomenbeheerplan, werkte de Groendienst een veiligheidsprotocol uit, waarin beschreven staat op welke manier de veiligheid van bomen wordt onderzocht en beoordeeld. In dit veiligheidsprotocol worden de meest recente wetenschappelijke inzichten toegepast voor de veiligheidsbeoordeling van bomen. 

Sinds 2023 worden jaarlijks een viertal parken grondig gecontroleerd en geïnventariseerd. Ondertussen werd het bomenbestand van 8 parken in kaart gebracht. Hierbij werd prioriteit gegeven aan parken met veel oude bomen (Citadelpark, het Muinkpark, het Albert I-park, het Maaltebruggepark, het Groenevalleipark, het Henri Storypark, het Frans Tochpark en park De Vijvers). Dringende en gevaarlijke situaties werden verder aangepakt en de maatregelen voor verdere opvolging werden uitgewerkt.

Ook straatbomen worden periodiek aan een strenge veiligheidscontrole onderworpen. Dit jaar werden alle straatbomen met stamomtrek > 1,00 m onderzocht. Dat gaat over ca. 12.500 bomen. Die controle gebeurde door een externe aannemer/ boomdeskundige. Bij onveilige bomen worden uiteraard gepaste maatregelen genomen. De bomen met stamomtrek kleiner dan 1,00 m worden door de medewerkers van de Groendienst gecontroleerd, al is het veiligheidsrisico bij deze bomen quasi onbestaand.

Ongelukken zijn nooit volledig uit te sluiten, zeker niet bij klimaatverandering en bijhorende intensifiëring van stormen, maar het was wel een bewuste keuze om binnen het meerjarenplan bijkomend onderhoudsbudget te voorzien om de meer dan 65.000 individueel geïnventariseerde straat- en parkbomen op periodieke basis te (laten) controleren en waar nodig beheermaatregelen uit te voeren. 

Naar aanleiding van de noodlottige gebeurtenissen tijdens de storm Ciaran op 2 november 2023 werd destijds door het parket een opsporingsonderzoek opgestart. Dit strafrechtelijk vooronderzoek is nu afgerond. Het parket heeft beslist om enkel de Stad Gent als organisatie te dagvaarden voor de correctionele rechtbank, dit voor onopzettelijke doding en onopzettelijke slagen en verwondingen als gevolg van voornoemde incidenten. Tijdens deze procedure zal de Stad Gent het door haar, naar best vermogen gevoerde beleid in alle transparantie verdedigen. Los van de strafrechtelijke procedure zal de Stad Gent eveneens altijd oog blijven hebben voor het leed van de slachtoffers in deze zaak.

Danku collega Rysermans voor uw vraag, 

De problemen die u aanhaalt zijn herkenbaar: lawaai, verkeersveiligheid maar ook luchtkwaliteit. Recent is daar onderzoek naar gevoerd waaruit bleek: pizza thuis laten leveren met een tweetakt-brommer genereert ongeveer dezelfde vervuiling als honderden bestelwagens. Dat is immens! Dus brommers hebben ook impact op de luchtkwaliteit. Geluidshinder is er zeker. Het onderzoek "De Oorzaak", het grote burgeronderzoek rond geluid en lawaai heeft aangetoond dat geluid één van de vervelendste zaken is voor stadsbewoners, en dus moeten we dit ernstig nemen.

De klachten over luidruchtige en stinkende brommers, zoals knalpotterreur en opgedreven brommers en ook klachten rond verkeersveiligheid, moeten bij de politie gemeld worden en komen dus daar terecht. Wij hebben de cijfers opgevraagd bij de politie, maar nog niet ontvangen. Zoals u weet valt de bevoegdheid politie onder de burgemeester. U kan ook bij hem terecht. Men zou de cijfers opzoeken maar we hebben ze nog niet gekregen. 

We hebben in het verleden reeds onderzocht welke lokale hefbomen de transitie naar elektrische bromfietsen in het algemeen kunnen versnellen. Dit heeft helaas niet tot een oplossing geleid. 

• We hebben het daarnet over de LEZ gehad. De opname van toelatingsvoorwaarden naar emissienorm voor bromfietsen via het Vlaamse LEZ-kader was een mogelijkheid, maar dat heeft men nagelaten, want daar bleek op Vlaams niveau te weinig politiek draagvlak voor te bestaan. 
• Ook via de toelatingsvoorwaarden voor toegang tot het voetgangersgebied werden verkennende onderzoeken gevoerd, nog in de vorige legislatuur, maar daar leidden praktische bezwaren mbt controle al snel naar een doodlopend spoor.

We gaan moeten verder zoeken, en ik ben ook vragende partij.

Ik ga het met mijn collega van mobiliteit moeten bespreken, misschien zijn daar nog mogelijkheden.

Collega Rysermans, 

Wat uw vraag over de koerierdiensten en take-awaysector betreft. 

Bij mijn weten, is het stadsbestuur nog niet in dialoog gegaan met de koerierdiensten en take-away sector. Dit zou alleszins bekeken moeten worden met collega Bracke vanuit haar bevoegdheden.

Zoals in een eerder antwoord reeds meegegeven, is de juridische procedure over het bepalen van de onteigeningsvergoeding voor het Lourdesbos nog steeds lopende. Eind november 2025 (vorige vrijdag) ging de laatste zitting bij de vrederechtbank door; we wachten als Stad af wat de uitspraak van de vrederechter zal zijn. Indien alles goed verloopt, hopen we het gebied in 2026 opnieuw te kunnen openstellen.

Als we het wandelbos meerekenen is 10,7ha van de 15,1 ha reeds aangekocht, dit komt neer op meer dan 70% voorzien in het RUP-Groen voor deze zone. Het gaat om de percelen die op het kaartje onderaan in het groen zijn aangeduid. 

De komende jaren kopen we verder aan én voorzien we inrichtingswerken zoals 

• Afbraakwerken ter hoogte van de SInt-Jozefstraat (EDUGO), 
• (Nieuwe) afsluitingen op diverse plaatsen 
• Eerste bosaanplantingen. 

Een eerste bosaanplanting in dit gebied is voorzien in de winter van 2026-2027, ter hoogte van de Eikstraat. 

Collega's, 

Uw vraag is natuurlijk actueel want de Vlaamse regering heeft op vrijdag 28 november 2025 een besluit genomen waardoor de verstrenging die was voorzien voor 1 januari 2026 wordt ingetrokken. Die verstrenging was voorzien in het Besluit van de Vlaamse Regering (BVR) van 26 februari 2016, nog opgemaakt door Minister Joke Schauvliege. Dit wordt nu ingetrokken.

Dat betekent dat Euro5-diesels en Euro2-benzinewagens verder vrije toegang hebben tot de Lage Emissiezone (LEZ). Euro4-diesels kunnen verder binnen met een tijdelijke toelating. 

Minister Brouns motiveerde de beslissing als volgt “omdat de huidige normen overal gehaald worden, is een extra verstrenging van de LEZ niet noodzakelijk”. De verstrenging is wel niet definitief afgevoerd. In 2027 wordt een evaluatie van de luchtkwaliteit gedaan, als die niet voldoende goed is dan kunnen de verstrengingen voorzien in 2026 en in 2028 alsnog worden doorgevoerd. Of de Minister spreekt ook over het afschaffen van het LEZ-kader. Als we kijken naar het nut, en de zin of onzin van de LEZ, dan is het wel belangrijk dat we kijken naar 2030.

In 2030 worden de nieuwe strengere luchtkwaliteitsnormen van kracht. We voldoen daar niet aan. In meer dan de helft van de meetpunten in Gent voldoen we niet aan de normen van 2030. Dat zijn de normen van de EU. De Wereldgezondheidsnormen vindt de Europese normen zelfs niet voldoende. Echt niet voldoende. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie moeten de normen nog een pak strenger. De Wereldgezondheidsorganisatie is niet zomaar een eigen organisatie.

En dan had ik verwacht dat er concrete compenserende maatregelen zouden vermeld worden die de Vlaamse regering zou nemen om die normen te halen. Maar veel concrete maatregelen staan er niet in. Enkele mogelijke lijnen die nog verder moeten ontwikkeld en concreet gemaakt worden, meer niet. 

Ik kan alleen maar vaststellen dat die lijnen niet zijn ontwikkeld, niet zijn concreet gemaakt. Daarom weet ik niet of dit besluit juridisch zal standhouden. Het is ook niet aan mij om daar uitspraken over te doen. Zoals u weet was het eerdere advies van de Raad van State bijzonder kritisch. De Raad van State vond de motivering rond de standstill-verplichting onvoldoende onderbouwd. In de nabije toekomst zal blijken of het definitieve besluit van de Vlaamse regering dat wel is. 

Wat betekent dit voor Gent? Er is eindelijk duidelijkheid. Als lokale overheid volgen wij gewoon de beslissingen van de Vlaamse regering wat betreft de LEZ. De aanpassing van onze reglementen (met onder meer indexering die we toepassen op alle retributiereglementen) hadden we al verschillende weken klaar staan voor het college, maar die zijn telkens uitgesteld omwille van de onduidelijkheid. 

Dat dit zo lang heeft moeten duren begrijp ik echt niet. In september 2024 is het regeerakkoord van de Vlaamse regering afgesloten met de keuze om de LEZ niet te verstrengen. Duidelijk standpunt. Akkoord of niet akkoord. Dan duurt het nog meer dan een jaar, een jaar en 3 maanden, zo lang, tot 1 maand voor de verstrenging moet ingaan. Ik begrijp dat niet. Ofwel interesseert het Minister Brouns niet, ofwel waren er ongelooflijke discussies, weet ik veel, maar eigenlijk is dit geen manier van werken. Waarom moet het dan tot 28 november 2025 duren vooraleer de beslissing effectief wordt genomen? De keuze was duidelijk. Als de keuze duidelijk is, waarom moet de keuze dan zo lang duren? Naarmate de datum dichterbij komt moeten we telkens zeggen: "we weten niet wat er aan de hand is. We weten niet waarom het er niet komt". Ik vind dit onbehoorlijk bestuur.

Nu pas weten we zeker dat die intrekking er komt.

En dit heeft ook impact op de evaluatie. Je kan pas een meerwaarde bepalen, als je weet wat de spelregels zijn. We weten nu pas wat de spelregels zijn. Onze diensten staan klaar om de evaluatie op te starten. Eenmaal we resultaten hebben, komen we daarmee naar het college en de gemeenteraad. 

Normen 2030, de normen van de Europese Unie, wat gebeurt er met de normen nu de verstrenging is ingetrokken? Welke concrete maatregelen zijn er die impact gaan hebben op de luchtkwaliteit? Gaan we die normen halen of niet?

Want ik hoop toch collega's, dat iedereen akkoord is, dat het de bedoeling moet zijn om de luchtkwaliteitsnormen van 2030 te halen. In eerste instantie die van de EU.

Wat uw 3e vraag betreft, hoe gaan we verder inzetten op de luchtkwaliteit:

Voor mij zijn de luchtkwaliteit in onze stad en de gezondheid van de Gentenaars heel belangrijk. Als bevoegd schepen wil ik dat de Gentenaars propere lucht kunnen inademen. We hebben al heel veel maatregelen genomen om de luchtkwaliteit in onze stad te verbeteren zoals de invoering van het circulatieplan in 2017, het parkeerplan en park-and-rides die zoekend verkeer vermijden, de modal shift met zeer sterke inzet op fietsbeleid (en we zijn daar recent voor bekroond), de uitrol van publieke laadpalen om elektrisch vervoer te faciliteren, de vergroening van de eigen stadsvloot, de decarbonisatie van het eigen patrimonium en van de sociale huisvesting, de inzet van kleinschalige warmtenetten op hernieuwbare energie, het beleid rond dieselgeneratoren, de uitgebreide werking van de energiecentrale die inzet op isolatie en milieuvriendelijke manieren van verwarmen en zo meer.

Maar de invoering van de LEZ in 2020 is _ of men dit graag hoort of niet _ een zeer belangrijke maatregel geweest in 2020: dankzij de invoering van de LEZ is de luchtkwaliteit in onze stad verbeterd. De elektrificatie van het voertuigenpark gaat merkelijk sneller in Gent dan in de rest van Vlaanderen. 

Nogmaals, ondanks al deze maatregelen, behoorlijke opsomming, voldoen we niet aan de EU-luchtkwaliteitsnormen en al helemaal niet aan de normen van de WHO. 

Minister Brouns heeft ons wel nog gevraagd om te laten weten welke lokale luchtbeleidsmaatregelen wij nog willen nemen. Hij stelt die vraag in functie van een nieuw luchtkwaliteitsplan. De instrumenten die de stad nog heeft, zijn relatief beperkt.

Concluderend, er is eindelijk duidelijkheid wat betreft de LEZ. Maar breder zullen we verder moeten werken aan een betere luchtkwaliteit.

• Stakingen - en we hebben er wel al wat gehad dit jaar: teller staat op 16! – hebben nu eenmaal een impact. Net zoals hoog ziekteverzuim.
• Dus ja: dat is zichtbaar op het openbaar domein. En laat ons eerlijk zijn, dat is wat vakbonden ook willen.
• Daarom dat ik al paar keer duidelijk punt heb gemaakt: het is mijn topprioriteit om de dienstverlening van IVAGO terug betrouwbaar en robuust te maken.
  
• Werden geconfronteerd met driedaagse staking, inhalen en gewoon tandje bijsteken kon dus niet zomaar. Een volledige inhaalbeweging was gewoonweg niet realistisch.
• Inzetten van interims bij stakingen is ook aan spelregels verbonden. Bovendien is er door de vakbonden bijkomend druk gezet op het interimkantoor.
• Vandaar duidelijke keuze en communicatie, via alle kanalen en pers: haal afval binnen, zal volgende ophaling opgehaald worden. Eenvoud van de boodschap, geen verwarring.
  
• Grootste impact van de 3-daagse staking werd gevoeld op dinsdag. Een nationale staking waarbij 2/3de van het personeel van de ophaalrondes staakt, kan niet zonder zichtbare gevolgen zijn.
• Betrokken wijken: Wondelgem, Desteldonk, Muide-Meulestede, Bloemekenswijk, Rabot.
• Hier dus zeker impact, en op aantal plekken amper gevolg gegeven aan oproep om afval terug binnen te zetten…
• Hebben hierover meldingen ontvangen gezien overlast, maar niet over incidenten.

• Deel van de meldingen, waaronder Rabot, gingen over de afvalstromen die slechts maandelijks worden opgehaald. Hiervoor is pas binnen enkele weken opnieuw ophaling.
• Niet iedereen heeft daarvoor voldoende plaats, en wat op straat blijft staan dreigt zo nog weken in straatbeeld aanwezig te zijn.
• Met Papier, karton en glas kan men sowieso steeds terecht op de containerparken. En met het glas ook in de glasbollen in andere buurten waar ze met bollen werken.
• Maar ik besef: is niet voor iedereen mogelijk.

• IVAGO beseft dat een meer proactieve aanpak bij verhindering van de ophaalrondes dringend nodig is. Nu nog te vaak een ad hoc aanpak. Moet beter.
• Vandaar voorzien in beleidsplanning volgend jaar. En dat gaat zowel over een operationeel draaiboek, directere en fijnmazigere communicatie, en het betrekken van buurtbewoners via deelname aan buurtvergaderingen etc.
• IVAGO zal hier dus wel degelijk werk van maken. Vereist wel ook de nodige technische ondersteuning, zoals systemen die perfect automatisch monitoren – in real time en op niveau van straatdelen – hoe de rondes verlopen.
• Het zal niet verwonderen dat in zo’n draaiboeken de wijken uit de 19^de eeuwse gordel extra aandacht moeten krijgen. We weten allemaal dat dit heel gevoelige wijken zijn voor sluikstort en afvaloverlast, met onmiddellijk aanzuigeffect.
• Tegelijk ook opletten dat we fout gedrag niet gaan bevorderen, daarom ook goed bekijken welke scenario’s we voorzien voor de inzet van gemeenschapswachten, verhoogde handhaving etc.
  
• Ik weet niet of u de beelden hebt gezien van de Wondelgemstraat, maar dat was ronduit ranzig. Stapels afval, trottoirs versperd, opengereten vuilniszakken, noem maar op.
• En dat op de drukste en belangrijkste vervoers- en handelsas van de buurt. Het was daar ronduit gevaarlijk. Kon echt niet wachten. Nogmaals: die as wordt door honderden voetgangers, auto’s, bussen en fietsers heel druk gebruikt.
• Dus ja: daar is IVAGO dit weekend langsgeweest om op te ruimen. Dit was trouwens geen ophaalronde, maar dit werd gedaan door de ploegen van de openbare reiniging.
• IVAGO heeft nu de opdracht om ook ruimer in de buurt te gaan kijken wat er nodig is qua reiniging, inclusief om te bekijken wat zal gedaan worden met de afvalstromen die pas binnen een maand weer op de kalender staan.