De tendens tot juridisering in het onderwijs is al langer gekende problematiek. Begin juli vestigde een artikel in Het Laatste Nieuws over het – lage – aantal procedures (op vlak van evaluaties) voor de Raad van State (https://www.hln.be/binnenland/hoe-succesvol-is-het-om-het-rapport-van-je-kind-aan-te-vechten-bij-raad-van-state-deze-leerling-kan-nu-met-a-attest-voort~a289698e/) nog eens de aandacht op de problematiek. Tijdens een daaropvolgend debat in de Vlaamse commissie onderwijs benadrukte de minister van onderwijs het belang van ondubbelzinnig communiceren over de professionaliteit van het leerkrachtenteam en de klassenraad ten aanzien van ouders. Vlaanderenbreed is er – los van de procedures voor de Raad van State – echter geen zicht op het aantal schoolinterne beroepsprocedures of klachten (op vlak van zowel evaluaties als tucht), en dat in het kader van de planlastbeperking.
Tijdens de vorige regeerperiode verankerde de toenmalige minister van onderwijs het vermoeden van deskundigheid van de klassenraad in de regelgeving. Daarnaast werd ook voorzien in een tussenkomst voor scholen die zich moeten verdedigen in een evaluatie- of tuchtprocedure voor een externe rechtbank, of ook in juridische procedures die gaan over onrechtmatig gedrag tegenover personeelsleden (zie https://onderwijs.vlaanderen.be/nl/vermoeden-van-deskundigheid-bij-evaluatiebeslissingen-en-tussenkomst-in-juridische-kosten).
Beste raadslid Deene
Dank u wel voor deze vraag. Binnen het Stedelijk Onderwijs Gent hebben we de beroepscommissies voor evaluatie en tucht stevig verankerd in alle reglementen van onze instellingen, conform de onderwijsdecreten. Zo bieden we ouders en leerlingen een transparant en officieel kanaal om beslissingen aan te vechten.
We stellen vast dat het aantal beroepen tegen evaluatiebeslissingen, zoals getuigschriften of oriënteringsattesten, de laatste twee schooljaren licht is gestegen. In 2025 ging het om vijf beroepen, waarvan vier in het secundair en één in het basisonderwijs.
Beroepen tegen definitieve uitsluitingen blijven eerder beperkt en situeren zich vooral in het secundair onderwijs. Opvallend is dat ouders en leerlingen zich bij beroepscommissies steeds vaker laten bijstaan door een raadsman of wettelijke vertegenwoordiger.
Ik kan u de cijfers van voorbije jaren in een overzicht zeker bezorgen.
Hoewel AGODI een tussenkomst in juridische kosten voorziet, heeft het Stedelijk Onderwijs Gent hier nog geen gebruik van gemaakt. Er was tot nu toe slechts één dossier (over een uitsluiting) dat tot bij de Raad van State kwam, waarbij onze beroepscommissie in het gelijk werd gesteld.
Wat betreft het vermoeden van deskundigheid: dat principe speelt een belangrijke rol in de werking van onze beroepscommissies. Wanneer er onvoldoende objectieve bewijsstukken zijn of wanneer het debat geen duidelijke conclusie oplevert, wordt uitgegaan van de deskundigheid van de betrokken leerkracht. Dit versterkt het vertrouwen in hun professionele oordeel en zorgt voor een evenwichtige benadering.
Ik wil benadrukken dat onze beroepscommissies zorgvuldig zijn samengesteld met interne en externe leden, waaronder een voorzitter met juridische expertise via OVSG. Dat draagt bij aan de kwaliteit en motivering van de beslissingen, en wellicht ook aan het beperkte aantal externe beroepen.
Tot slot. Dit thema komt niet aan bod in het LOP. Ingeleide beroepsprocedures bevinden zich op niveau van een school. Het LOP neemt wel een rol op wanneer het gaat over definitieve uitsluitingen en het ondersteunen van leerlingen, hun gezin en scholen bij het zoeken naar een nieuwe inschrijving op een school.
wo 08/10/2025 - 10:09