2025_MV_00666 - Mondelinge vraag van raadslid Isabelle Heyndrickx: Witte scholen

Beste collega Heyndrickx

Ik wil je bedanken voor je vragen, en ook om aandacht te hebben voor dit thema.

Ik wil het graag eerst even hebben over het begrip ‘methodescholen’. We doelen daarmee op scholen die hun pedagogisch project invullen vanuit een visie zoals Freinet, Steiner, Jenaplan, Dalton, of die we ‘leefschool noemen’. Het insinueert onterecht dat andere scholen geen methode hebben. Het behoeft geen debat dat dat uiteraard niet zo is, en dat bedoelt u vanzelfsprekend ook niet zo.  Het is zelfs zo dat de ‘andere’ scholen doorheen de jaren in veel gevallen bepaalde insteken of werkvormen hebben overgenomen. Dat zorgt voor een boeiend landschap in ons onderwijs. Het is niet zo eenduidig.

Uw vragen haken in op het debat dat De Standaard lanceerde dat methodescholen drempels inhouden die diversiteit tegengaan. Ik wil daar een aantal kanttekeningen bij maken.

• De krant lanceerde een tool waarbij de scholen worden afgezet tegen de 25 meest nabije scholen. Dat zorgt voor een grote perimeter die de stadswijken overstijgt. Basisonderwijs is veelal zeer lokaal/wijkgebonden. Er is dus voorzichtigheid geboden.
• Uit deze cijfers kan je niet eenduidig vaststellen dat methodescholen drempels inhouden die (etnische) diversiteit bemoeilijken. Er zijn wel degelijk ‘witte scholen’, maar er zijn evengoed scholen die een goede afspiegeling zijn van de buurt. Evengoed zijn er niet-methodescholen die kunnen bestempeld worden als een ‘witte school’.

Ik ga graag in op uw vragen.

Vraag 1 Wat zijn de drijfveren van het stadsbestuur om voor methodeonderwijs te kiezen bij stedelijke scholen?

Het Stedelijk Onderwijs Gent vervult een voortrekkersrol in het stimuleren van innovatie en het ondersteunen van initiatief. Het methodeonderwijs zien we dan ook als een manier om te blijven zoeken naar onderwijsvernieuwing in deze uitdagende en steeds veranderende maatschappij.

De uitdagingen in onderwijs zijn groot. Daarom is het meer dan ooit nodig om in te zetten op sterke scholen, sterke schoolteams met visie en engagement voor kinderen, jongeren en cursisten. Methodeonderwijs doet stilstaan, nadenken, kritisch reflecteren. Het voert een blijvend onderzoek naar wat werkt voor welke leerling om tot maximale groei te komen. Deze zoektocht naar wat werkt in de klas, geeft bovendien zuurstof aan geëngageerde leerkrachten om op basis van wetenschappelijke argumenten vernieuwingen in de praktijk te brengen.

We komen in het Gentse stedelijke onderwijs van een situatie in de jaren 70 van grijze gelijkheid naar gediversifieerde aantrekkelijkheid in de jaren 90 tot vandaag: elke school een eigen pedagogisch project. 

Vraag 2 - Is de keuze voor methodeonderwijs afhankelijk van de diversiteitsgraad van de wijk waarin de school ligt?

Neen. Dat speelt op geen enkele manier mee. De keuze voor methodeonderwijs is een keuze op basis van engagement van schoolteams en schoolbestuur om optimaal onderwijs te voorzien dat maximale kansen biedt aan alle leerlingen. Het is een afweging op basis van recente wetenschappelijk-pedagogische inzichten en een open dialoog met het team. In sommige gevallen staan ook gemotiveerde ouders mee aan de wieg van een methodeschool.  Er is dus geen één-op-één verband tussen de diversiteitsgraad van de wijk en het ‘soort school’. 

Ik wil ook graag rechtzetten wat u in de inleiding vermeldde. Niemand kan bevestigen dat de methodescholen historisch werden opgericht om in te spelen op een groeiende diversiteit. De eerste Freinetschool van het SOG was de Boomgaard in 1985. Dat had meer te maken met een zoektocht naar een aantrekkelijk project voor een school die het op dat moment niet goed deed.
 

Vraag 3 - Welke andere maatregelen neemt het stadsbestuur om scholen te laten inspelen op de groeiende diversiteit?

Ik wil dit antwoord graag opdelen in een luik Stedelijk Onderwijs en een luik over de ondersteuning vanuit Onderwijscentrum Gent.

De schoolteams en personeelsleden van het Stedelijk Onderwijs Gent zijn erop gericht om te werken met heterogeen samengestelde klasgroepen. Ze worden ondersteund en begeleid door verschillende partners, maar de pedagogische begeleidingsdienst van SOG speelt natuurlijk een belangrijke rol daarin. Het gaat over meertaligheid, handelingsgericht werken, differentiëren, breed evalueren …

Vanuit PBSOG is de vaststelling dat de groeiende diversiteit voor veel leerkrachten een uitdaging is om vlot op in te spelen. Een begeleiding die nabij is, blijft dus van belang. Op verschillende scholen lopen daarom ook trajecten waarbij leraren nadenken over hun klaswerking en de groeiende diversiteit. 

Scholen vragen ondersteuning om goed onderwijs te organiseren in een grootstedelijke context: die rol nemen we ook op binnen het flankerend onderwijsbeleid bij Onderwijscentrum Gent, dus voor scholen van de verschillende netten. Het thema diversiteit is verweven in het werk dat het Onderwijscentrum elke dag doet met scholen in onze stad. Brugfiguren en trajectbrugfiguren ondersteunen scholen en ouders bijvoorbeeld met zaken rond inschrijvingen, kleuterparticipatie en dergelijke, zodat meer ouders de weg vinden naar school.

Daarnaast zijn er ook verschillende specifieke initiatieven rond diversiteit. Ik zal hier geen volledige opsomming geven, maar geef wel graag een aantal zaken mee. Op vraag van scholen kwam er bijvoorbeeld GIDS, de Gentse Inspiratiebank voor Diversiteit op School, waar het aanbod rond diversiteit voor schoolteams, leerkrachten en leerlingen gebundeld te vinden is. Het Onderwijscentrum organiseert ook verschillende vormingen, informatie- en inspiratiedagen rond het thema: waar nodig betrekken ze partners, zoals de buurtstewards of het Netwerk Islam Experten. Er zijn ook ronde tafelgesprekken en lerende netwerken rond meertaligheid, rond OKAN, rond omgaan met religieuze beleving, en omstaanderstrainingen voor schoolteams. Ten slotte is er ook trajectbegeleiding voor scholen: dat kan bijvoorbeeld gaan over vragen rond diversiteit.