2025_CBS_07568 - Deelname 2e fase subsidieaanvraag bij HELIOS voor de call 'uitdaging van de decarbonisatie' - Kennisneming

Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 56 § 1.

Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 2.

Stad Gent nam deel aan de subsidie-oproep van Helios voor de call 'uitdaging van decarbonisatie' met het project Riothermie op de Watersportbaan (zie besluit 2025_CBS_05712) maar dit project werd niet geselecteerd. 

Helios Foundation (https://heliosfoundation.be/) is een stichting die focust op twee van de grootste uitdagingen voor België: klimaatverandering en het mentaal welzijn van de beroepsbevolking. In het kader van de 1e uitdaging lanceerde  Helios Foundation de call 'Uitdaging van de decarbonisatie' via de Koning Boudewijn Stichting (https://kbs-frb.be/nl/de-uitdaging-van-de-decarbonisatie). Deze projectoproep is bedoeld om ambitieuze, realistische en impactvolle initiatieven te ondersteunen en te financieren die gericht zijn op systemische veranderingen en concrete oplossingen aanreiken om de decarbonisatie van de productie-, consumptie- en werk- en organisatiewijzen in België te bevorderen.

VITO, het Vlaams Instituut voor technologische ontwikkeling (https://vito.be/nl) slaagde wel in fase 1 van de call. VITO heeft een project uitgeschreven voor slimme centrale sturing van warmtepompen in grote publieke gebouwen 'D-Carbon: Digital smart control of heat pumps to reduce grid CO2 emissions'.
Daikin werd vermeld als mogelijke partner voor dit project. Gezien de MOU tussen UGent, Stad Gent en Daikin (2024_GR_00956 - Memorandum of understanding betreffende informatie-uitwisseling en Europese subsidieaanvragen met UGent en Daikin) legde Daikin de link met reële cases van de Facility Management van Stad Gent en Thuispunt Gent waarop slimme sturing kan toegepast worden.

Daarop vroeg VITO aan  Stad Gent en Thuispunt Gent deel te nemen als partner in het project als demonstrator van slimme sturing van warmtepompen op 2 wijzen:

1. door gebouwen van Facility Management te screenen in functie van het opschalingspotentieel en - indien een warmtepomp aanwezig is - een aantal gebouwen mee te nemen voor het uittesten van de haalbaarheid van slimme sturing (dit is afhankelijk van het aanwezige communicatieprotocol van de geplaatste warmtepomp)

2. door recente projecten van Thuispunt Gent met warmtepomp eveneens mee te nemen in het testen van slimme sturing:

• Filature Du Rabot: in gebruik sinds november 2024, 16 individuele woningen met individuele warmtepomp op een collectief geothermisch veld en 28 appartementen op een collectieve geothermische warmtepomp met aanvullen een gasketel (hybride opstelling)
• Nieuw Gent Bouwveld 1: Kikvorsstraat 1-7 / Zwijnaardsesteenweg 592 – in gebruik sinds april 2024 – 14 wooneenheden - collectieve lucht-water warmtepomp met individuele boosters voor sanitair warm water en collectieve zonnepanelen
• Nieuw Gent Bouwveld 3: Rerum-Novarumplein 181 – in gebruik sinds maart 2024 - 60 wooneenheden: zelfde techniek als bouwveld 1

3. door in 1 nieuwbouwproject van Thuispunt Gent  warmtepompen te plaatsen geschikt voor sturing. Thuispunt Gent selecteerde het project Ham, nieuwbouw appartement met 12 woningen en lucht-water warmtepomp, individuele zonnepanelen en, in geval van subsidie, batterijen.

Het partnerschap bestaat momenteel uit een Gents startbedrijf Companion Energy, Daikin, Stad Gent, Thuispunt Gent, Open Thor Living Lab en leadpartner VITO.

Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan het projectvoorstel door het consortium. De deadline voor indiening van het voorstel bij Helios Foundation is 10 september. Een beslissing wordt verwacht op 8 december 2025. VITO schrijft de integrale subsidieaanvraag.

Het totale budget van de aangevraagde steun moet liggen tussen (minimum) 2 miljoen en (maximum) 3 miljoen euro. Die financiering is bedoeld voor een duur van maximum vijf jaar, met na twee jaar een evaluatie om de voortzetting van de financiering te bekrachtigen. VITO heeft in fase 1 een bedrag van €2,2M aangevraagd. VITO voorziet binnen haar budgetten de financiering van de slimme sturing en de sensoren die daarvoor nodig zijn. Voor Thuispunt Gent is een budget in opmaak voor 12 geïnstalleerde warmtepompen en 12 batterijen (vermoedelijk tussen €150.000 en €200.000). Er wordt geen cofinanciering van de stad gevraagd.

Door deel te nemen verwerft Thuispunt Gent investeringsmiddelen voor het fossielvrij maken van 12 appartementen en wordt door Stad Gent en Thuispunt Gent kennis opgebouwd over slimme sturing bij 3 concrete gebouwen van Thuispunt Gent en nog te bepalen gebouwen van Facility Management.

Indien VITO erin slaagt subsidies te verwerven (4 à 5 dossiers van de 24 dossiers die door Helios Foundation werden geselecteerd voor de 2e fase) zal er een overeenkomst gemaakt worden. Momenteel is er geen ondertekend document vereist om deel te nemen aan het partnerschap.