Het Decreet over het Lokaal Bestuur van 22 december 2017, artikel 56, §1.
Het Decreet over het Lokaal Bestuur van 22 december 2017, artikel 2
Begin juli 2025 benaderde het consultancybedrijf Inova+ de Stad Gent met de vraag of er interesse was om als living lab deel te nemen aan de Horizon Europe-oproep "Het doen toenemen van wandelen en fietsen om gezondheid te bevorderen, uitstoot te verminderen en het integreren van actieve mobiliteit en micro-mobiliteit-toepassingen samen met een slimme technologie en infrastructuur" (Increasing walking and cuycling to reap health benefits, emission reductions and integrate active mobility and micro-mobility devices, with smart technology and infrastructure) met als referentie HORIZON-MISS-2025-06-CIT-CANCER-01.
Het projectvoorstel dat de titel kreeg 'Invisible Riders' is een ambitieus project dat steden verenigt om wandelen, fietsen en micromobiliteit veiliger, toegankelijker en echt zichtbaar te maken in het stadsleven met als doel het kankerrisico te verminderen door fysieke activiteit van burgers te verhogen.
De vraag van INOVA+ werd intern besproken binnen het Mobiliteitsbedrijf. Gent is een sterke partner dankzij haar opgebouwde expertise in mobiliteitsvraagstukken. Daarom werd intern beslist op deze opportuniteit in te gaan en deel te nemen als living lab in dit projectvoorstel. De rol en de verwachtingen voor een living lab houden in dat de stad deelneemt aan projectactiviteiten, ideeën uitwisselt en samenwerkt met het consortium in alle aspecten van het werkpakket over 'jongeren en mobiliteit'. Hierbij komt ook het aspect gezondheid aan bod. Samen met UGent wordt een meet- en communicatie-campagne uitgewerkt om het probleem van luchtvervuiling in beeld te brengen en alternatieven uit te werken.
Het geselecteerde gebied voor het living lab is het centrum van de stad: in dit gebied moeten gegevens worden verzameld als de laatste fase van het grotere project 'De Grote Trek'. In dit project zijn de buitenwijken al geanalyseerd. Via het Living Lab in dit projectvoorstel komt de kern van de stad aan bod. Daarbij wordt ingezet op jeugdmobiliteit met als doel op de lange termijn een stad te hebben waar kinderen op 8-jarige leeftijd zelfstandig naar school kunnen wandelen en op 11-jarige leeftijd zelfstandig naar school kunnen fietsen in een veilige en gezonde omgeving.
Doel van het Living Lab in Gent:
Het Living Lab zet in de eerste plaats in op een participatieve gegevensverzameling, inclusief registratie van de routes en enquêtes van ouders en kinderen.
Met het Living Lab willen we volgende elementen onderzoeken en realiseren:
- data darkness’ opheffen over kinder- en jongerenroutes in de binnenstad
- De routes beschikbaar stellen voor gebruikers (kinderen en hun ouders) en ze gebruiken om de veiligste weg naar school aan te geven en te oefenen zodat ze geen auto’s
- Infrastructureel knelpunten wegwerken op die routes met ‘quick wins’ en herinrichten van schoolstraten en schoolomgevingen met cocreatie
- Tegelijk ook werken aan fietscompetentie van doelgroepen die het daar moeilijk mee hebben, met fietslessen en een campagne ‘fietshelden’
Daarnaast zal er een testfiets en wandelbus naar school zijn, zodat kinderen en hun ouders de veiligere routes kunnen leren kennen.
Door deel te nemen aan dit Europees project wil het Mobiliteitsbedrijf de kinder- en jongerenmobiliteit, de routes van kinderen en jongeren naar school veiliger maken en de modal shift verder bewerkstelligen door ouders te overtuigen dat routes veilig zijn met de fiets of te voet. Dit zijn doelstellingen voor de lopende legislatuur. Met dit project kunnen we een ontbrekend deel in onze data (routes in de binnenstad) aanvullen. Bovendien is het verder promoten van fietslessen een doelstelling binnen het beleid rond vervoersarmoede. Meer info over de taken die het Mobiliteitsbedrijf zal opnemen in het project, kan gevonden worden in de bijlage.
De uitvoering van de Gentse taken voor het project zullen opgenomen worden door regulier personeel van het Mobiliteitsbedrijf. Er is dus geen verhoging nodig van de personeelsbehoefte. Het team Strategische Subsidies van de Dienst Internationale Netwerken en Subsidies ondersteunt het Mobiliteitsbedrijf in de projectaanvraag. Voor de link naar gezondheid zal Universiteit Gent als partner in het project optreden.
De projectaanvraag wordt gecoördineerd door INOVA+ uit Portugal. De betrokken steden zijn: Porto (Portugal), Rome (Italië), Maribor (Slovenië), Kadikoy (Turkije), Turku (Finland), Dubrovnik (Hongarije), Sofia (Bulgarije) en Ioannina (Griekenland). Het consortium omvat 26 partners, bestaande uit de steden, vier universiteiten en onderzoeksinstellingen, aangevuld met gespecialiseerde bureaus en verenigingen. De volledige lijst van partners kan gevonden worden in bijlage.
Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan het projectvoorstel door het consortium. De deadline voor indiening is 4 september 2025. Een beslissing wordt verwacht begin 2026. Bij succesvolle aanvraag zal het project tegen de zomer van 2026 van start gaan en lopen voor een duur van 3,5 jaar. Bij de start van het project wordt een partnerschapsovereenkomst opgemaakt.
Stad Gent heeft in de budgetopmaak 272.187,50 euro gevraagd. Dit gesubsidieerd bedrag zal gebruikt worden voor reis- en verblijfskosten voor internationale uitwisselingen voor dit project, co-creatie workshops en communicatie, alsook voor het financieren van de in te zetten personeelstijd. Stad Gent wordt 100% gesubsidieerd voor het geschatte budget, er is dus geen cofinanciering nodig.
Keurt goed de indiening van het Horizon Europe projectvoorstel Invisible Riders rond mobiliteit en gezondheid van het Mobiliteitsbedrijf als projectpartner.