Het decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 56, ยง1.
Het decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 2.
De oproep City of Things van VLAIO richt zich op Vlaamse steden en gemeenten die met behulp van slimme technologieën maatschappelijke uitdagingen willen aanpakken. Lokale besturen worden aangemoedigd om innovatieve projecten op te zetten rond thema’s zoals mobiliteit, milieu, bestuur, economie en leefkwaliteit. De nadruk ligt op het gebruik van technologieën zoals het Internet of Things (IoT), open data en digitale platformen. De City of Things-oproep van 2025 staat volledig los van de EFRO-digitaliseringsoproep.
Wat deze oproep bijzonder maakt, is de focus op interoperabiliteit en herbruikbaarheid: oplossingen moeten schaalbaar zijn en ook bruikbaar voor andere steden en gemeenten. De VLOCA- en OSLO-trajecten zijn in deze oproep niet meer verplicht. Het expertisecentrum interoperabiliteit (Digitaal Vlaanderen) en Agentschap Binnenlands Bestuur kunnen als partner worden meegenomen in het traject.
Projecten worden ontwikkeld via een co-creatietraject, waarbij samenwerking tussen verschillende lokale besturen en partners centraal staat. In 2025 ligt de nadruk op grootschalige projecten met Vlaamse impact, die bijdragen aan een slimme, duurzame en inclusieve samenleving.
De rollen die lokale besturen kunnen opnemen zijn als hoofdindiener (coördinator), partner of volger.
De indiening gebeurt in twee fasen. De deadline van indiening van de vooraanmelding projectidee is 8 september 2025. Deze stap is verplicht; enkel indieners die een positief advies ontvangen, mogen doorgaan naar de tweede fase. De deadline van de volledige projectaanvraag is vastgelegd op 14 november 2025.
Voor elk project binnen de oproep City of Things 2025 geldt een maximaal projectbudget van 2.000.000 euro, waarvan maximaal 80% gesubsidieerd wordt door VLAIO. De subsidieerbare kosten omvatten onder meer personeelsinzet (coördinatie en opvolging; bestaande activiteiten via regulier personeel), overhead (oa. ondersteuning door Team Strategische Subsidies), communicatie (kennisdeling), externe prestaties (overheidsopdrachten, District09 voor technische expertise en API-integraties) en uitrusting (bv. aankoop en installatie bijkomende sensoren).
De resterende 20% eigen inbreng dient door de projectpartners te worden geleverd, en kan deels of volledig ingevuld worden via reguliere personeelsinbreng.
Het doel van de oproep is dat de projectpartners aan het einde van het traject overgaan tot de aankoop en implementatie van de slimme oplossing, hetzij in een generieke vorm, hetzij met aanvullende bouwblokken. Daarnaast moet het project ook voorzien in de mogelijkheid dat andere lokale besturen die niet actief deelnamen (volgers) alsnog kunnen instappen via bijvoorbeeld een raamcontract of groepsaankoop.
In het kader van deze oproep worden er vanuit Stad Gent de deelname aan 8 vooraanmeldingen ingediend:
De lijst van projectaanmeldingen waarin Stad Gent momenteel optreedt als coördinator, partner of volger is niet definitief. Ook na de vooraanmelding kan Gent nog worden gevraagd om als partner of volger mee te stappen in een projectvoorstel van een andere stad of organisatie, en dit voorstel actief te ondersteunen.
Korte samenvatting van de projecten
Slim Ruimtelijk Plannen: Stad Gent coördineert het project Slim Ruimtelijk Plannen in samenwerking met Mechelen, Oostende, Sint-Niklaas en Intercommunale Leiedal. Het project bouwt voort op het lopende initiatief dat eind 2025 afloopt, en wil via een datagedreven aanpak ruimtelijke planning versterken. Door het slim inzetten van data over voorzieningen, patrimonium en ruimtelijke noden, wordt gestuurd op kwalitatieve verdichting, nabijheid en efficiënt gebruik van ruimte. De bestaande tool wordt opgeschaald en aangevuld met nieuwe functionaliteiten en datasets.
Meldingen op slimme data: Stad Gent is coördinator in het projectvoorstel VLAG (Volgen van Linkende Asset Gegevens), dat inzet op het verbeteren van meldingenbeheer en infrastructuurbeheer in het openbaar domein via een gedeelde, datagedreven aanpak. Het project bouwt voort op het eerdere Gemeentehuis van de Toekomst – VLAG-traject en wil meldingen koppelen aan slimme infrastructuurelementen (assets) via een open meldingsbackend en een Smart Dataspace. Door gebruik te maken van Vlaamse standaarden (OSLO), LDES-streaming en integratie met Mijn Burgerprofiel, wordt een schaalbare en herbruikbare oplossing ontwikkeld die inzet op efficiëntie, transparantie en burgerbetrokkenheid.
Binnen het project is er expliciete interesse in samenwerking en co-creatie met de steden Hasselt, Antwerpen, Roeselare en Mechelen als partner.
Digitaal waterplatform: Stad Gent stelt, samen met de steden Leuven, Oostende, Aalst en Antwerpen, een project voor dat inzet op de ontwikkeling van een gebruiksvriendelijk digitaal platform voor grondwaterdata. Het platform zal actuele en historische grondwaterstanden visualiseren, interpreteren en toegankelijk maken voor burgers, bedrijven en professionals. Door deze data te koppelen aan lokale context en beleidsmaatregelen, wil het project informeren, sensibiliseren én activeren tot klimaatadaptieve ingrepen op zowel publiek als privaat domein. De coördinatie van het totale project zal worden opgenomen door Leuven, waarbij de use case rond het grondwaterplatform wel door Gent getrokken zal worden.
Drupal als ecosysteem: District09 stapt als partner of volger mee in een projectvoorstel dat inzet op de uitbouw van een gedeeld Drupal-ecosysteem voor lokale besturen. Het project bouwt voort op het lopende initiatief Website van de Toekomst van Stad Kortrijk en Leiedal, en wil de bestaande Drupal-architectuur verder uitrollen, aanvullen en verankeren als open, herbruikbaar platform voor digitale dienstverlening. De ambitie is om samen met centrumsteden en andere geïnteresseerde besturen een gedeelde set bouwblokken te ontwikkelen, beheren en ontsluiten, zodat digitale toepassingen schaalbaar, intuïtief en inclusief worden. Dit creëert zowel efficiëntiewinst als betere online dienstverlening voor de burger.
Slim mobiliteitsbudget: Hasselt en Leuven hebben al geëxperimenteerd met een stedelijk mobiliteitsbudget dat inzetbaar is voor de trein, bus en andere vervoersmiddelen om het gebruik van auto’s in de stad terug te dringen. In de eerste fase van het project werd bijna geen afname van autogebruik waargenomen in Hasselt maar wel een hogere participatie in de maatschappij van de armste klassen in Leuven. Hasselt zou graag een platform opzetten om het gebruik van het mobiliteitsbudget te vergemakkelijken.
Het engagement van Stad Gent zal pas definitief worden bevestigd na een succesvolle vooraanmelding en verdere uitwerking van het projectvoorstel.
DASTA: Het project DASTA (Data Standaardisatie voor Lokale Besturen) is een initiatief van Thomas More, in samenwerking met o.a. Stad Mechelen, Leuven en Provincie Antwerpen. Het project beoogt de ontwikkeling van een gedeelde methodologie voor datastandaardisatie binnen lokale besturen, met een focus op economie, mobiliteit en toerisme. Via standaardindicatoren, benchmarking en integratie met bestaande tools zoals Provincies in Cijfers, wil DASTA lokale besturen ondersteunen in het voeren van datagedreven beleid, ook wanneer ze beperkte capaciteit of maturiteit hebben.
Het engagement van Stad Gent zal pas definitief worden bevestigd na een succesvolle vooraanmelding en verdere uitwerking van het projectvoorstel.
V2Xplore: Het project V2Xplore onderzoekt hoe bidirectioneel laden van elektrische voertuigen kan bijdragen aan netflexibiliteit binnen de energietransitie. In fase 1 worden twee concrete use cases uitgewerkt: optimalisatie van het wagenpark van lokale besturen (o.a. Geel) en het laden van elektrische vrachtwagens voor afvalophaling (IOK). Stad Gent is in deze fase volger, en brengt expertise in vanuit het lopende Interregproject COPPER, waarin slim en bidirectioneel laden op openbaar domein wordt getest. In fase 2 (vanaf september 2027) wil Gent evolueren naar partner, met focus op het werkpakket rond V2G-laden op openbaar domein, dat aansluit bij COPPER maar daar geen verder studiebudget meer heeft.
Woningdata en thermoscans: WVI stelt het project ‘ThermAI’ voor dat inzet op het automatisch in kaart brengen van de isolatiegraad van woningen via gevelscans met (voertuigen uitgerust met) warmtecamera’s. De beelden worden verwerkt tot rapporten die ook concrete renovatiemaatregelen voorstellen, zoals sarkingdak-isolatie. Dit project bouwt verder op het project Thermokaarten, waarbij de warmtebeelden handmatig worden verwerkt. In een volgende fase wil men opschalen op twee fronten: technisch: automatisering beeldverwerking via AI en data-integratie: koppeling met Vlaamse systemen zoals het de Woningpas, de VITO-wijkrenovatietool, Vastgoedinformatieplatform en Geopunt, op basis van het VLOCA-canvas.
Gent overweegt om in te stappen in dit project, maar beslist pas over een mogelijke coördinatorrol na een succesvolle vooraanmelding.
Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan de aanmeldingsformulieren. Een samenvatting van de projecten wordt als bijlage toegevoegd aan het besluit. De beslissing over de succesvolle aanmeldingen wordt verwacht rond midden september 2025. Daarna kunnen de geselecteerde projectvoorstellen worden uitgewerkt tot een volledig dossier. De verdere budgetbepaling volgt zodra de vooraanmelding is goedgekeurd.
De projecten sluiten inhoudelijk aan bij Gentse prioriteiten én bieden een hefboom om die via externe middelen (80% subsidie) en samenwerking te versnellen. Door deze projectaanmeldingen op het college te brengen, tonen we als stad ons engagement in deze voorstellen, een belangrijke stap in het co-creatietraject.
Keurt goed de aanmelding als coördinator van het projectvoorstel Slim Ruimtelijk Plannen
Keurt goed de aanmelding als coördinator van het projectvoorstel VLAG-aanmeldingsplatform
Keurt goed de engagementen van Gent in een nog te bepalen rol voor de aanmeldingen van de projectvoorstellen: Digitaal waterplatform, Drupal als eco-systeem, Slim mobiliteitsbudget, DASTA, V2Xplore en Woningdata en thermoscans.