Het Vlaams Gewest is gestart met de opmaak van het Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan (GRUP) Zelzate-Oost. In dit kader werd een startnota opgesteld met een eerste aanzet tot planologische richtlijnen.
Stad Gent neemt kennis van de startnota van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan Zelzate-Oost (kernmerk RUP_02000_212_00579_00001, hierna: ‘het GRUP’). Dit GRUP legt de ruimtelijke krijtlijnen vast voor de ontwikkeling van infrastructuren op grondgebied van buurgemeente Zelzate: de autowegen E34 en R4 en de spoorlijnen L77 en L204. Stad Gent heeft een belang in deze infrastructuren: het zijn wegen en spoorwegen die de stad en North Sea Port ontsluiten.
Daarnaast brengt Stad Gent hiermee een advies uit over de inhoud van deze startnota, met inbegrip van de geïntegreerde plan-milieueffectenrapportage. Dit gebeurt op basis van artikel 2.2.7, VCRO in het kader van de formele adviesperiode die loopt van 19 augustus tot en met 17 oktober 2025.
Het GRUP Zelzate-Oost beoogt een verbetering van de infrastructuur en de leefomgeving in en rond Zelzate. De voornaamste doelstellingen zijn:
Binnen het plangebied worden verschillende inrichtingsalternatieven onderzocht. Deze inrichtingsalternatieven bieden elk een onderscheidend antwoord op het spanningsveld tussen de drie plandoelstellingen. Deze worden gebundeld in twee ‘corridors’:
De milieueffecten van de voorgestelde bestemmingen en inrichtingsalternatieven worden tijdens de uitwerking van het plan onderzocht door middel van een geïntegreerd plan-MER. De definitieve keuze voor één van de varianten wordt daardoor mee bepaald door dit milieueffectenonderzoek. Dit onderzoek kan ook uitwijzen dat het plan milderende maatregelen of compensaties moet voorzien.
Dit advies is opgemaakt door de Dienst Stedenbouw en Ruimtelijke Planning in samenwerking met de Dienst Milieu en Klimaat.
De Stad Gent ondersteunt de planopties zoals voorgesteld in de startnota. Het plan is in overeenstemming met de ruimtelijke visie voor North Sea Port en creëert de noodzakelijke randvoorwaarden voor de verdere ontwikkeling van het zeehavengebied. Onder meer wordt de mogelijkheid gecreëerd voor de doortrekking van spoorlijn L204 tussen Gent en Zelzate.
Deze spoorlijn biedt perspectief op hoogwaardig openbaar vervoer in een momenteel onderbediend gebied en draagt bij aan een duurzame modal shift voor zowel het goederenvervoer als het personenvervoer. Daarom is deze spoorlijn van groot strategisch belang voor de Stad Gent en het North Sea Port District.
De planopties hebben ook een mogelijk aanzienlijke impact op het Kloosterbos, dat gedeeltelijk op het grondgebied van Stad Gent ligt.
Stad Gent adviseert om in zowel de planologische opzet als het verdere onderzoek naar de milieueffecten een scherpe blik te bewaren op L204 en het Kloosterbos.
Stad Gent benadrukt het strategische belang van de verlenging van spoorlijn L204 tot aan de Nederlandse grens en vraagt om de strategie voor de verwezenlijking ervan te verduidelijken in het verdere planningsproces.
Met betrekking tot de spoorlijn L204 adviseert Stad Gent daarom:
Het Kloosterbos is een onderdeel van een gordel van bossen op de dekzandrug die doorloopt op Gents grondgebied (Arcelor-Mittal). Onder meer in functie van het alternatievenonderzoek voor het drukstation van Fluvius, pleit Stad Gent voor het maximale behoud van deze bosgebieden. Het is immers niet evident om dergelijke ecosystemen te vervangen via compensatie of herbebossing.
In functie van de gewenste landschappelijke structuur pleit de Stad Gent voor een degelijke buffering van de hoofdwegen met opgaand groen. Restpercelen dienen maximaal ingevuld te worden met opgaand groen.
Dit RUP beoogt het vastleggen van een tracé voor de toekomstige verlenging van spoorlijn L204 tussen de E34 en de Nederlandse grens. Het RUP R4 Knoop Wachtebeke legde voordien al onrechtstreeks een tracé vast voor een verlenging vanaf het huidige eindpunt tot ongeveer 1 km ten zuiden van de E34, waarbij het spoorwegtracé de R4 zou kruisen. De combinatie van beide trechtert de uitvoerbare locatie- en inrichtingsalternatieven voor de tussenliggende schakel tot één. De vraag wordt gesteld of de milieueffecten op deze onrechtstreeks tot stand gekomen keuze, voldoende als geheel zijn onderzocht.
Daarnaast adviseert Stad Gent om het onderzoek naar de milieueffecten in het Kloosterbos op een geïntegreerde manier aan te pakken. Hierbij wordt aanbevolen om de milieueffecten van het locatie-alternatief voor het drukstation van Fluvius en de geplande aanleg van de spoorlijn L204 gezamenlijk te analyseren. Dit onderzoek moet zich o.a. baseren op de meest actuele biologische waarderingskaart. Daarop zijn de eerste positieve effecten van het natuurbeheersplan van de provincie leesbaar. De beschrijving van de bestaande juridische toestand (6.2) in de startnota van het GRUP bevat geen verwijzing naar dit natuurbeheersplan.
Daarnaast lijkt het aangewezen om eerdere plan- en project-MER’s voor het Kloosterbos kritisch te bekijken op hun reikwijdte, diepgang en aanbevelingen. Het is wenselijk dat het milieueffectenonderzoek van het GRUP nagaat in welke mate het plan deze aanbevelingen ondersteunt of juist tegenwerkt, zodat hiermee op gepaste wijze rekening kan worden gehouden.
Keurt goed het advies van de Stad Gent op de startnota en procesnota van GRUP Zelzate-Oost, zoals opgenomen in de motivering van dit besluit.