Tijdens de voorbije commissie FABAZ werden door onze en andere fracties overlast- en veiligheidsproblemen (sluikstorten, drugsgebruik en dealen, intimidatie, agressief verkeersgedrag, geluidshinder, enz.) in een reeks Gentse wijken en deelgemeenten aangekaart: concreet ging het o.a. om de Zuidbuurt, de omgeving van de Sleepstraat in de wijk Sluizeken-Tolhuis-Ham, Oostakker-dorp, de omgeving van WZC Heiveld, de Brugse Poort en de omgeving van het Centrum Ten Berg in Sint-Amandsberg.
De problemen sleepten telkens al langere tijd aan en bereikten ons via bewoners die zich eerder al tot de politie of andere stadsdiensten hadden gewend. De burgemeester lichtte de opvolging en aanpak door de politie toe, met o.m. vermelding (wat betreft de wijk Sluizeken-Tolhuis-Ham) van ad hoc info- of overlegvergaderingen met bewoners.
In een recente ‘open brief’ op sociale media slaat Khalid Benhaddou alarm wat betreft de alweer verslechterende situatie in de Brugse Poort (zie eveneens de debatten ter zake in diverse gemeenteraden en commissies de jongste maanden), met een heldere oproep om terug mét de wijk te gaan praten. Die nood aan meer systematisch overleg en informatie-uitwisseling met stadsdiensten/politie komt ook terug in contacten met wijkbewoners over de voornoemde problemen.
Vanaf 2012 liep in de wijk Sluizeken-Tolhuis-Ham een door de stad Rotterdam geïnspireerde aanpak met de naam project ‘Buurt Bestuurt’. Het opzet was dat buurtbewoners, politie en andere diensten periodiek samen aan tafel gingen voor structureel overleg op vlak van overlast, onveiligheidsgevoel en leefbaarheid, waarbij ook werd gerapporteerd over ondernomen acties en geboekte resultaten. Na een positieve evaluatie werd de aanpak ook geïntroduceerd in de Rabotwijk.
Die positieve evaluatie werd ook bevestigd in het antwoord op een vraag van collega Demircioglu: “Het project heeft gezorgd en zorgt nog steeds voor nauwere betrokkenheid van bewoners bij de aanpak van veiligheid en overlast in hun wijk. Het zijn immers zij die de wijk als geen ander kennen en de concrete problemen kunnen duiden. De nauwe samenwerking tussen de bewoners, de professionele werkers in de wijk en de politie zorgt voor een beter wederzijds vertrouwen en een beter inzicht in de aanpak en het beleid. Bewoners voelen dat hun bezorgdheden ernstig genomen worden en krijgen zelf meer inzicht in het werk en in de aanpak van de politie. De resultaten van de acties van politie en gemeenschapswacht worden via sms doorgestuurd aan de bewoners. Bovendien krijgen de buurtagent en de gemeenschapswacht door aanwezigheid op de vergaderingen opnieuw een gezicht voor de buurtbewoners.”
Aandachtspunten waren wel de representativiteit van de deelnemers (hoewel tegelijk erkend werd dat de problemen die aangekaart werden wel degelijk representatief waren voor de buurt) en het feit dat de aanpak geschikt was voor overlast- en leefbaarheidsproblemen, terwijl voor zwaardere criminaliteitsvormen de meer traditionele politionele aanpak aangewezen bleef. Niettemin was de toon overwegend positief en dit inspireerde collega Elke Sleurs om in april 2016 een uitbreiding naar de Zuidbuurt voor te stellen, wat toen werd afgewezen omwille van het bestaan van een specifiek maar vergelijkbaar bewonersoverlegplatform om de overlast- en veiligheidsproblemen daar aan te pakken.
Bij een eerdere intensifiëring van de overlast- en veiligheidsproblemen in de Brugse Poort wees onze fractie in mei 2020 ook hier op de mogelijkheid om de Buurt Bestuurt-aanpak naar deze wijk uit te breiden, met verwijzing naar de positieve evaluaties in de twee andere wijken. Tijdens het toenmalige gemeenteraadsdebat kwamen als aandachtspunten aan bod de al vermelde representativiteit van de deelnemende bewoners, alsook de moeilijkheid om bewoners te motiveren om langere tijd (gedurende meerdere jaren) actief betrokken te blijven bij de werking.
In Rotterdam is de aanpak ondertussen echter een vast onderdeel van het stedelijke beleid. Buurt Bestuurt werd er ook grondig geëvalueerd en thematisch uitgebreid in de zin dat niet alleen overlast- en veiligheidsproblemen, maar ook andere zaken er in aan bod kunnen komen met ‘leefbaarheid’ als centraal concept. Momenteel zijn er 35 Buurt Bestuurt-initiatieven lopende, waarbij bewoners samenwerken met politie en/of stadsdiensten om de veiligheid of leefbaarheid in hun buurt te verbeteren.
In die context verdient het aanbeveling om te onderzoeken of een vernieuwd Buurt Bestuurt 2.0-instrument een bijdrage kan leveren tot het aanpakken van aanhoudende overlast- en veiligheidsproblemen in Gentse wijken die hier mee te kampen krijgen. Daarbij kan rekening gehouden worden met eerdere opmerkingen (aandacht voor representativiteit, focus op leefbaarheid/overlast/kleine criminaliteit, principieel tijdelijk karakter), zodat er geleerd wordt uit het verleden.
Daarom, op voorstel van de N-VA-fractie,
De gemeenteraad draagt het college van burgemeester en schepenen op om – in samenwerking met de politie en relevante stadsdiensten – te onderzoeken of en hoe een Buurt Bestuurt 2.0-aanpak een bijdrage kan leveren tot het aanpakken van aanhoudende overlast- en leefbaarheidsproblemen in Gentse wijken en deelgemeenten.