De Gentse politie is actief op verschillende sociale mediakanalen, wat bijdraagt aan een open communicatie en een betere band met de bevolking. Tegelijk rijzen er enkele vragen over het beheer en de opvolging van deze onlinecommunicatie. In de interne richtlijnen wordt gesteld dat “internetcommentaren het hart zijn van sociale media”. Momenteel worden de sociale media van de Gentse politie enkel tijdens kantooruren opgevolgd, niet tijdens weekends of avonden, wat ertoe kan leiden dat ongepaste reacties langer dan wenselijk zichtbaar blijven. De federale politie heeft er op haar beurt voor gekozen om de reactiemogelijkheid op sociale media uit te schakelen, om de focus te houden op informatieve communicatie.
• Overweegt de Gentse politie net als de federale politie een aangepaste aanpak rond sociale media?
• Overweegt de politie bijvoorbeeld concreet het afzetten van de mogelijkheid om te reageren wanneer de comments niet kunnen gemodereerd worden?
• Overweegt de politie de maatregel om comments enkel aan te zetten wanneer reacties wenselijk en/of noodzakelijk is?
• Wordt er momenteel een overzicht bijgehouden van de verwijderde reacties en kan iemand deze achteraf nog herbekijken of evalueren?
• In welke gevallen kan of moet men overgaan tot het opstellen van een proces-verbaal wanneer bepaalde onlinereacties mogelijk strafbaar zijn?
• Gebeurde dit reeds in het verleden?
Geachte voorzitter, geachte collega Baert,
Onze Gentse politie is inderdaad actief op verschillende sociale mediakanalen. Zo is de politie actief op Facebook, Instagram, X en YouTube. Op die manier wil de politie haar nabijheid versterken. De slogan van onze Gentse Flikken luidt niet voor niets ‘Altijd nabij’.
Sociale media laten toe om informatie te delen met de burger, dialoog met de burger te bevorderen en betrokkenheid bij de maatschappelijke veiligheid te vergroten. Om die reden heeft de Gentse politie er ook voor gekozen om interactie toe te laten op haar kanalen.
In tegenstelling tot de federale politie, die zich vooral richt op nationale en bovenlokale communicatie zoals waarschuwingen, verkeersinformatie en preventiecampagnes – dus informatieve en sensibiliserende boodschappen, kiest onze lokale politie bewust voor een andere benadering, met meer nadruk op lokale gebeurtenissen, verkeerscontroles, (buurt)preventie en toegankelijke lokale dienstverlening.
Dialoog en interactie maken daar deel van uit. Dit kan immers het vertrouwen in de politie vergroten.
De Gentse politie monitort de berichten tijdens de kantooruren. Tijdens grote evenementen, zoals de Gentse Feesten, gebeurt dit ook buiten de kantooruren. De politie hanteert duidelijke disclaimers, zeg maar huisregels voor sociale media, over wat er thuishoort en wat niet, en grijpt in wanneer nodig.
Scheldproza, beledigende, racistische of discriminerende reacties, evenals berichten die in strijd zijn met het fatsoen, worden verborgen of verwijderd. Ook het delen van persoonlijke gegevens, van jezelf of anderen, is niet toegestaan.
Deze aanpak werkt volgens onze politie tot op heden goed, mede dankzij ‘peer correction’ of ‘community self-regulation’. Volgers corrigeren elkaar wanneer ongepaste reacties verschijnen, wat bijdraagt aan een positieve online cultuur.
Uw suggestie om het federale model over te nemen zou volgens onze lokale politie ten koste gaan van nabijheid en participatie, die juist cruciaal zijn in onze stedelijke context.
Tegelijk is de politie niet blind voor de stijgende polarisatie en verharding in onze maatschappij, die helaas ook zichtbaar is in online interacties.
Om die redenen werkt de politie momenteel aan een hybride aanpak. Hierbij wordt interactie toegestaan bij lage-risico content, zoals communityposts en preventiecampagnes, en uitgeschakeld bij gevoelige thema’s, zoals opsporingen of crisissituaties. Dit model combineert nabijheid en veiligheid, en zorgt voor een evenwichtige aanpak. Een volledige uitschakeling van interactie zou indruisen tegen de kerntaak van nabijheid, toegankelijkheid, en aanspreekbaarheid van onze politie.
Momenteel houdt onze politie geen formeel overzicht bij van verborgen of verwijderde reacties. Elke case wordt wel onmiddellijk geëvalueerd. Daarbij analyseert het sociale mediateam van de politie welke factoren bepaalde reacties hebben kunnen uitlokken en hoe het hier in de toekomst rekening mee kan houden.
Of een reactie strafbaar is, hangt ervan af of dit valt onder de haatmisdrijven zoals bijvoorbeeld het aanzetten tot haat. Als het gaat om een bedreiging dan wordt die beoordeeld in relatie met de omschrijving van dit misdrijf in het strafwetboek.
Er werden hiervoor nog geen PV’s opgesteld. Wel werden er in het verleden al reacties verborgen en verwijderd, of werd de reactiemogelijkheid uitgeschakeld met een verwijzing naar de huisregels. Dat gebeurt ook in het weekend als daar een melding van komt.
Dus u hoort het, onze politie heeft een weloverwogen en evenwichtige aanpak. Daarbij zijn nabijheid en een veilige online omgeving belangrijk. Alle reacties uitschakelen gaat onze politie niet doen, goed monitoren wel, en weloverwogen keuzes maken bij welk soort posts er reactiemogelijkheid is of niet.
Mathias De Clercq
Burgemeester
Stad Gent