2025_RMW_00092 - Toekenning van steun aan cliënten op basis van federale middelen energiefonds 2025 - Goedkeuring

• Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, art. 77.

• De Wet van 4 september 2002 houdende toewijzing van een opdracht aan de openbare centra voor maatschappelijk welzijn inzake de begeleiding en de financiële maatschappelijke steunverlening aan de meest hulpbehoevenden inzake energielevering.

Jaarlijks ontvangt het OCMW Gent een subsidie van het Federaal Energiefonds om energie-armoede te bestrijden. 

Deze steun dient voor de doelgroep waarbij het OCMW, na sociaal onderzoek en individuele motivatie via een verslag aan het BCSD, begeleiding en financiële maatschappelijke steunverlening opzet, zodat energielevering (gas en elektriciteit) gegarandeerd kan zijn.  

Dit besluit gaat over de beschikbare subsidiemiddelen 2025 vanuit het federaal Energiefonds en de steunmaatregelen die we hiermee willen financieren.

Voor dit voorstel vertrekken we - net zoals de voorgaande jaren - vanuit een aantal basisvoorwaarden en uitgangspunten: 

• de beschikbare subsidiemiddelen vanuit het federaal Energiefonds zijn in 2025 beperkt tot 702.534,67 EUR (tov  1.381.460,00 EUR in 2024)
• voorwaarden subsidiërende overheid (doelgroep energiefonds + individuele motivatie via BC)
• inzetten op financiële ondersteuning van kwetsbare mensen èn structurele maatregelen
• positieve feedback van bestaande maatregelen, projecten en werkingen (bv. Gent Knapt Op)
• einde maatregelen energiecrisis in 2022 - 2024
• einde Vlaamse energiecrisismiddelen ter versterking van de energiecellen waardoor de bezetting van de energiecel daalt met 1 VTE
• de voorgestelde maatregelen zijn reeds reguliere werking die we met dit besluit verder recurrent willen voorzien

We stellen voor om in 2025 de maatregelen van 2024 te herhalen. Deze behoren tot onze reguliere werking in het kader van de bestrijding van energie-armoede:

1. ten laste name energieschulden
2. steun energiepreventie: toekennen energiezuinige maatregel (600 euro om de 7 jaar)
3. premie minimale levering budgetmeter aardgas en elektriciteit  (70% Fluvius / 30% energiefonds)
4. steun energiepreventie: Gent Knapt Op: 65.000 euro, met maximum 7.500 euro/woning (zowel afvallers, deelnemers als tussenfase-klanten)

Korte toelichting wat de reguliere maatregelen inhouden: 

1. ten laste name energieschulden 

OCMW Gent kan achterstallige energiefacturen ten laste nemen. Als uit het sociaal en financieel onderzoekt blijkt dat de aanvrager over onvoldoende financiële middelen beschikt om zijn energieschuld te betalen, dan kan het OCMW hierin tussenkomen. Zowel schulden bij commerciële energieleveranciers als de sociale energieleverancier Fluvius komen hiervoor in aanmerking.

2. steun energiepreventie: toekennen energiezuinige maatregel (600 euro om de 7 jaar) 

Bij vrijwel alle OCMW-cliënten laten we een energiescan uitvoeren in hun woning. Tijdens deze energiescan krijgt de energiecentrale zicht op het energieverbruik. Vaak zijn oude huishoudtoestellen aan vervanging toe omdat ze te veel energie verbruiken.

Met het toekennen van een energiezuinige maatregel stellen we de doelgroep in de mogelijkheid een oud energieverslindend toestel (bv. koelkast of wasmachine) te vervangen door een nieuw, energiezuinig toestel.

Deze maatregel bedraagt 600 euro en kan om de 7 jaar worden toegekend. We behouden in 2025 deze maatregel, maar we verengen de doelgroep.

De doelgroep ligt momenteel op 43.820 euro/jaar. We willen deze doelgroep beperken naar gerechtigden op (equivalent) leefloon en verhoogde tegemoetkoming.

De redenen om de doelgroep te verengen zijn enerzijds budgettaire redenen, en anderzijds willen we deze doelgroep gelijktrekken met andere vormen van maatschappelijke dienstverlening binnen onze Sociale Dienst.

Ingangsdatum van de wijziging in doelgroep is:

• voor lopende aanvragen: 01/09/2025 (overgangsperiode gezien lopende hulpverleningstrajecten)

3. premie minimale levering prepaidmeter aardgas/elektriciteit (70% Fluvius / 30% energiefonds)

Wanneer een burger zijn woning verwarmt met een digitale prepaidmeter aardgas/elektriciteit (de vroegere budgetmeter), dan kan het OCMW tijdens de 5 wintermaanden (november tot en met maart) een premie toekennen. Deze premie wordt betaald aan Fluvius en wordt rechtstreeks op de meter van de klant gezet. Het bedrag van de premie wordt jaarlijks (aan de hand van 2 parameters) bepaald door de Vlaamse Regering. 70% van het bedrag wordt door Fluvius gesubsidieerd, de overige 30% brengen we in het Federaal Energiefonds. Deze premie is bedoeld om gebruikers van een budgetmeter te ondersteunen in de koude wintermaanden (met een hoger energieverbruik).  

4. steun energiepreventie: Gent Knapt Op 

In 2023 en 2024 verleenden we een tussenkomst aan het project Gent Knapt op, zowel aan deelnemers als aan afvallers. Na positieve beoordeling, en gezien de meerwaarde van deze tussenkomst, stellen we voor dit te hernemen in 2025. We herhalen de modaliteiten van vorig jaar en we reserveren hiervoor een budget van maximum 60.000 euro, met een maximum bedrag van 7500 euro per woning. De tussenkomst geldt zowel voor deelnemers en afvallers van Gent Knapt Op, alsook voor tussenfase-klanten.

• voor deelnemers Gent Knapt op gaat het dus over het extra ondersteunen van personen bij wie het maximale renovatiebudget van GKO te krap is en bij wie een mijnverbouwlening geen optie is wegens geen afbetalingscapaciteit. 
• voor afvallers van Gent Knapt op gaat het dus over het financieel ondersteunen van een renovatieklus bij eigenaars die niet kunnen instappen in GKO en niet in aanmerking komen voor de Mijnverbouwlening.
• voor tussenfase-klanten van Gent Knapt op gaat het dus over eigenaars die zich na oktober 2024 (stop aanmeldingen huidig reglement) hebben aangemeld, die op de wachtlijst staan en die via de energiecentrale zijn doorverwezen naar vzw Rots gezien hun kwetsbaar profiel. Het gaat ook hier over eigenaars bij wie een mijnverbouwlening geen optie is wegens geen afbetalingscapaciteit. 

De hoofdmaatschappelijk werker van GKO bepaalt (na overleg met vzw Rots die het technisch advies geeft) welke gezinnen en voor welk bedrag in aanmerking komen. 

Bovenstaande maatregelen worden voor 2025 geraamd op een totaal van 784.600 EUR. hetgeen reeds recurrent gebudgetteerd is.

Twee maatregelen van 2023-2024 worden in 2025 niet hernomen gezien deze geen voorwerp meer hebben en niet meer van toepassing zijn:

We hebben de premie warmtenetten ingevoerd in 2023, op een moment dat het sociaal tarief voor deze nieuwe verwarmingsbron (thermische energie of stadsverwarming via het warmtenet) nog niet operationeel was. Ondertussen is het sociaal tarief voor warmtenetten via de wetgeving geregeld en wordt dit overal toegepast (standaard in sociale appartementen). De toepassing van het sociaal tarief, in combinatie met lage verbruiksfacturen, maakt dat deze maatregel op vandaag niet meer nodig is.

We hebben de energiepremie van 200 euro ingevoerd als een crisismaatregel, om voor kwetsbare doelgroepen tegemoet te komen aan de prijsstijgingen tijdens de energiecrisis en omdat we hiervoor extra federale middelen hadden ontvangen. Anno 2025 is extra budget niet meer aan de orde, vandaar de stopzetting van deze tijdelijke maatregel. Ook de Vlaamse extra middelen ter versterking van de energiecellen van de OCMW's zijn stopgezet waardoor de bezetting van de energiecel dit jaar daalt met 1 VTE.