Lokale besturen hebben de mogelijkheid om via gemeentelijke administratieve sancties diverse overlast- en veiligheidsproblemen (GAS 1-2-3) zelf aan te pakken. De actuele basis hiertoe is de GAS-wet van mei 2013 die in de loop der jaren nog herhaaldelijk werd gewijzigd. In 2024 werden de maxima voor administratieve geldboetes nog verhoogd tot 500 euro (meerderjarigen) en 175 euro (minderjarigen).
Ook Gent heeft zoals vele andere Vlaamse gemeenten en steden op basis van de federale wetgeving een eigen GAS-regelgeving uitgetekend, met enerzijds de ‘Codex politiereglementen Stad Gent gesanctioneerd met een gemeentelijke administratieve sanctie’ en anderzijds het ‘Algemeen reglement op de gemeentelijke administratieve sancties’. Specifiek voor de GAS4 (foutief stilstaan/parkeren + negeren verkeersbord C3) is er nog de ‘Politieverordening betreffende overtredingen op het stilstaan en het parkeren en de overtredingen betreffende de verkeersborden C3 en F103 vastgesteld met automatisch werkende toestellen’.
Wat de GAS 1-2-3 voor overlast- , veiligheids- en aanverwante problemen betreft zijn in de Gentse reglementen een veelheid aan maximumbedragen opgenomen qua toepasbare administratieve geldboetes, naargelang de aard van de overtreding en gaande van 60 euro tot 500 euro voor meerderjarigen en 60 euro tot 175 euro voor minderjarigen vanaf 16 jaar. Het ‘Algemeen reglement’ bepaalt ook een cascade van stelselmatige boeteverhogingen wanneer eenzelfde overtreding wordt begaan.
De meeste Vlaamse centrumsteden hanteren een aanpak waarbij voor alle GAS 1-2-3 inbreuken eenzelfde maximumbedrag geldt, met name de wettelijk bepaalde maxima van 500 euro voor meerderjarigen en 175 euro voor minderjarigen. Dit geeft de sanctionerend ambtenaren meer autonomie om rekening houdend met het proportionaliteitsbeginsel (zwaarte en context van de feiten) en het herhalingscriterium een gepaste geldelijke sanctie op te leggen.
Een dergelijke vereenvoudigde regelgeving, met één maximumbedrag voor beide categorieën (meerder- en minderjarigen), is o.a. van toepassing in Aalst, Antwerpen, Brugge, Genk, Hasselt, Kortrijk, Roeselare, Sint-Niklaas en Turnhout. Ook in Mechelen geldt een dergelijk systeem, zij het met één uitzondering (overtredingen van het lokale bedelverbod). Idem ook voor Leuven, met dien verstande dat het maximumbedrag voor minderjarigen er 125 euro bedraagt.
Veel van de zaken die gevat worden door de Gentse politiecodex zorgen voor ernstige overlast in onze stad of ook voor onveilige/onwenselijke situaties. Bij veel inwoners leeft over buurthinderfenomenen aanzienlijke ergernis. In de jongste Stadsmonitor (april 2024) valt te lezen dat globaal 28% (2023) van de Gentenaars van oordeel is dat ze te maken hebben met “veel buurthinder”. Het is dan ook belangrijk dat dergelijke problemen kordaat worden aangepakt en een vereenvoudigde sanctioneringsregeling kan hiertoe mee een instrument zijn. ‘Minder regels’ is ten andere ook een leidmotief in het nieuwe bestuursakkoord.
Daarom, op voorstel van de N-VA-fractie,
De gemeenteraad draagt het college van burgemeester en schepenen op om de sanctiebepalingen in de stedelijke GAS-regelgeving te vereenvoudigen in de zin dat voor alle GAS 1-2-3 overtredingen het wettelijk maximumbedrag kan opgelegd worden (momenteel 500 euro voor meerderjarigen en 175 euro voor minderjarigen). Het wordt verder aan de sanctionerend ambtenaar overgelaten om binnen deze maxima het bedrag van de geldboete vast te stellen rekening houdend met de ernst en context van de overtreding (proportionaliteit) en het al dan niet herhaalde karakter ervan (recidive inclusief veelplegers).