Naar aanleiding van het 4de buitenspeelonderzoek van Kind en Samenleving VZW zijn er wat zaken in de media verschenen die me toch bezorgen. De titel in het krantenartikel was “Kinderen spelen alsmaar minder buiten. Ze voelen zich niet meer veilig en welkom in hun eigen buurt”, een ander quote uit het onderzoek “dat oudere meisjes de grote afwezigen zijn. In nagenoeg elke wijk waren meisjes tussen 12 en 14 zeer weinig aanwezig in de publieke ruimte”.
Ik ben er van overtuigd dat u op de hoogte bent van dat onderzoek. Ik zag zelf dat één Gentse wijk, Heilig Hart, deel uitmaakte van het onderzoek.
Eerst een kleine opmerking; het gaat hier om de Heilig-Hartwijk in Hasselt, niet in Gent. Er zijn geen wijken in Gent onderzocht.
Gent heeft al sinds begin jaren 2000 een integrale visie op kind-en jeugdvriendelijke publieke ruimte, gebaseerd op het concept van een kind-en tienerweefsel, die in 2021 een update kreeg. Kort gezegd komt die erop neer dat we niet enkel zorgen voor voldoende en fijne speelplekken maar ook voor de routes ernaartoe. Dat is de fameuze ‘ijsjesnorm’: elk kind of jongere zou op 400m van zijn deur een speelzone moeten hebben. Onze jeugddienst is een koploper wat betreft jeugdparticipatie, zeker wanneer we als stad plannen maken voor de publieke ruimte. Vanuit die visie en participatie is de Jeugddienst betrokken in de verschillende fases en op verschillende niveaus van planning en uitvoering in die publieke ruimte.
Om een concreet voorbeeld te geven: bij het Duifhuispark, dat zondag opent, is men langs geweest bij de gezinnen in de sociale huisvesting, hield men een online-bevraging, waren er straatinterviews en was er een kinder-luik tijdens het buurtmoment. Een zeer doorgedreven participatie.
Samenwerking met verschillende diensten en linken leggen met verschillende beleidsambities (bv rond mobiliteit, klimaat) is hierbij essentieel. Naast het zorgen voor voldoende fijne speelplekken op maat van onze doelgroep én de veilige verbindingen (de hardware) zorgen we ook voor een goed buitenspeel-klimaat (de software).
Het meest zichtbare is de jaarlijkse buitenspeeldag eind april, waarbij we dit jaar in 20 van de 25 wijken een activiteit hebben ondersteund. Daarnaast
Belangrijk is dat we bovendien niet enkel focussen op kinderen maar ook op tieners en jongeren, bijvoorbeeld via de werking rond urban sports, om voor hen het buiten-zijn, bewegen en ontmoeten te faciliteren en te stimuleren.
We weten dat meisjes vanaf een bepaalde leeftijd veel minder aanwezig zijn in de publieke ruimte, ook dat bevestigde jammer genoeg het buitenspeelonderzoek. In onze participatiemethodieken gaan we dan ook steeds op zoek naar diegenen die we minder makkelijk bereiken en zijn we ons bewust van (soms onbedoelde of minder zichtbare) uitsluiting, ook in de publieke ruimte. Zo zorgen we er expliciet voor dat we verschillende soorten van buiten zijn (om te spelen, sporten, chillen of ontmoeten) faciliteren voor diverse groepen en zoeken we met de ontwerpers naar oplossingen om iedereen een fijne plaats te geven in ons publiek domein.
Recent heeft de Jeugddienst verschillende Gentse meisjeswerkingen samengebracht in het platform ‘Collectief meisjes in Gent’. Daar wisselen ze uit en komen ze op voor de belangen van de Gentse meisjes. Ook daar staat het belang van meisjes in de publieke ruimte hoog op de agenda. Zo werken we niet enkel aan de ‘hardware’ maar ook aan de ‘software’ voor een inclusieve publieke ruimte.
Er is op 25 jaar enorm veel vooruitgang geboekt en daar mogen we als Gentenaars best fier over zijn. Onze ruimtelijke diensten zijn doordrongen van het gegeven dat een ruimte op maat van kinderen een ruimte is die kwaliteiten biedt voor iedereen. Bij nieuwe ontwikkelingen en bij heraanleg konden we tot nu toe quasi elke keer een stap vooruit zetten.
Toch weten we dat niet elke wijk vandaag de norm haalt van een speelplek binnen de 400m wandelafstand. De Jeugddienst liet samen met de Groendienst een analyse maken van de speelplekken en hun bereikbaarheid, in relatie tot het aantal kinderen dat in een wijk woont. Deze analyse werd een eerste keer getrokken in 2020, momenteel werkt men aan een update die we verwachten rond de zomer.
Zoals gezegd is het niet enkel een kwestie van voldoende kwalitatieve speelplekken maar is ook de route ernaartoe essentieel. Zonder een kindvriendelijke mobiliteit knip je het ‘kindweefsel’ in stukken. Vanaf 8 jaar te voet en vanaf 11 jaar met de fiets moet het veilig zijn. Daarom werkt de Jeugddienst er samen met het Mobiliteitsbedrijf aan ook in het mobiliteitsbeleid het kindperspectief voorop te stellen.
Of zoals de jeugddienst het verwoord: “Een buurt die geschikt is voor een 8 en een 88-jarige is goed voor alle bewoners, dat is een heel belangrijk principe”
do 12/06/2025 - 22:04