Eind vorig jaar werden de cijfers gepubliceerd van de Preventiepeiling uitgevoerd
door het Vlaams Instituut Gezond Leven vzw. In deze Preventiepeiling waren positieve cijfers
omtrent preventiebeleid bij ouderen te vinden, omtrent onder andere valpreventie, maar ook
verontrustende cijfers. 7 op 10 ouderen heeft tandbederf, 5 op 10 heeft een gebit dat voor meer
dan de helft met tandplak bedekt is. Tandbederf en tandplak kunnen leiden tot
tandvleesontsteking. Deze leiden tot hartziekten, ondervoeding en andere complicaties, nefast
voor gezondheid en levenskwaliteit, een probleem dat sterk aangepakt zou moet worden.
Helaas werkt slechts 44% van de WZC’s structureel samen met mondhygiënisten of tandartsen.
- Zijn er cijfers beschikbaar over mondzorg in onze Gentse WZC’s?
- Worden er preventieve maatregelen genomen omtrent mondzorg voor ouderen?
- Indien ja, hoe evalueert u deze maatregelen als schepen van Gezondheid & Zorg?
Tand- en mondzorg in woonzorgcentra staat al langer op de agenda van de Stad/OCMW .
We realiseren maar al te goed dat het cruciaal is om hierop in te zetten. Voorkomen is beter dan genezen, wij zetten in op preventie.
Concrete cijfers over al onze bewoners voor alle vijf WZC’s zijn er niet. Maar we zien wel dat daar waar we mondhygiënisten inzetten het beter in kaart kan gebracht worden. Zo zien bijvoorbeeld in WZC De Vijvers dat de mondgezondheid van 160 van de 183 bewoners er op is verbeterd.
We vinden het cruciaal om de levenskwaliteit van onze ouderen in hun laatste jaren te garanderen, want zoals u terecht aangeeft heeft de mondhygiëne invloed op de gezondheid van de rest van ons lichaam.
Uit de preventiepeiling van het Vlaams Instituut Gezond Leven weten we dat de Gentse WZC’s beter scoren dan gemiddeld wat betreft een structurele samenwerking met een mondhygiënist of tandarts (60% tov 44%) én er mee voor zorgen dat de bewoners jaarlijks een preventief mondonderzoek krijgen (60% tov 32%).
Er wordt een breed gamma aan diverse maatregelen genomen, zowel preventief als curatief, door onze eigen vijf stedelijke woonzorgcentra én ook in enkele andere Gentse woonzorgcentra.
Graag ga ik iets dieper in op waar onze eigen woonzorgcentra rond het thema mee bezig zijn.
Drie van onze woonzorgcentra (De Vijvers, Heiveld, Zuiderlicht) werken al een tijdje samen met studenten van UGent en Arteveldehogeschool.
Zo krijgen de personeelsleden vorming rond preventie, worden er reinigingen uitgevoerd en werd er een draaiboek uitgewerkt rond de reiniging van prothesen.
WZC’s De Vijvers en Het Heiveld gaan zelfs nog verder en hebben een mobiele behandelsets aangekocht, bestaande uit een stoel, lamp en smart-port.
De Vijvers doet daar nog een schepje bovenop met een landelijk primeur: ze hebben een eigen mondhygiëniste in dienst.
De mondhygiëniste, die halftijds tewerk gesteld wordt, zorgt ervoor dat het personeel correct opgeleid is omtrent mondzorg, volgt de mondgezondheid van bewoners op, voert reinigingen uit en verwijst hen wanneer nodig door naar een tandarts. De Vijvers is zeer tevreden van het werk dat zij levert en zien de positieve effecten op hun bewoners én hun gebitten.
In WZC Zonnebloem krijgen bewoners dan weer procesbegeleiding over mondzorg als onderdeel van het werken rond gezonde voeding.
Ze zetten zich ook in op logopedie rond slik- en mondproblematiek, zoals ook al onze stedelijke WZC’s doen.
In WZC De Liberteyt krijgen de medewerkers jaarlijks een vorming over mondhygiëne en slikstoornissen. Ook wordt elke nieuwe medewerker tijdens hun inwerkperiode uitgebreid geïnformeerd over het beleid rond mondzorg. Bovendien voert een logopediste screenings uit om problemen vroegtijdig te signaleren.
Onze vijf woonzorgcentra werken dus allemaal omtrent mondzorg. We doen het zelfs beter dan het landelijk gemiddelde, maar er is nog steeds ruimte voor verbetering.
We hebben ook weet dat er in andere woonzorgcentra veel interessante en belangrijke initiatieven zijn omtrent mondzorg, wat we toejuichen.
Ook nemen we in de toekomst samen initiatieven.
Zo krijgen later dit jaar ook medewerkers van een niet stedelijk WZC een opleiding en wordt voor heel wat WZC’s een vernieuwd actieplan opgesteld om nog betere zorg te kunnen voorzien in de toekomst.
Eén woonzorgcentrum is ook reeds aan de slag met de Vlaams methodiek “de mondzorglijn”, gericht op de implementatie van een preventief mondzorgbeleid met ondersteuning van een externe procesbegeleider.
U hoor het, er gebeurt al heel wat in de Gentse woonzorgcentra en dat heeft zijn effect. Als schepen ben ik dan ook zeer tevreden met alle initiatieven die georganiseerd worden en moedig ik deze ten zeerste aan.
Want een goede gezondheid gaat ook door de mond.
do 03/10/2024 - 14:34Binnen verschillende ouderenzorgvoorzieningen dreigt de zoektocht naar voldoende gekwalificeerd talent erg nefast te worden: interimkantoren hebben deze sector ontdekt. De uitzendarbeid groeit er explosief met alle gevolgen vandien op het budget en de kwaliteit van de zorg. Zo bericht VVSG dat het aantal zorgkundigen dat het voorbije jaar via uitzendkantoor tewerkgesteld wordt, in zevenvoud vermeerderd is.
Mijn voorkeur gaat uiteraard altijd naar mensen in reguliere loondienst maar voldoende handen op de werkvloer en ervoor zorgen dat er 24/7 voldoende zorg is voor onze bewoners is het belangrijkste.
Binnen onze woonzorgcentra hebben we daarom ook al eens gewerkt met interimcontracten.
Maar ik kan u geruststellen, het gaat over uitzonderingen en de tendensen waar VVSG over spreekt zien wij in onze vijf eigen WZC’s niet terug.
Voor 2024 bijvoorbeeld hebben we momenteel 55.685 euro gespendeerd aan interimkrachten. Dat kun je vergelijken met minder dan 1 VTE, over gans het jaar, over al onze vijf WZC’s.
Dat is minder dan 1 VTE ten opzichte van meer ongeveer 500 VTE die momenteel werken in onze WZC’s.
Momenteel zijn het voornamelijk de vele onverwachte kortstondige afwezigheden waarbij we ons genoodzaakt zien om te vervangen via interim te doen. Maar enkel indien we geen interne wissel kunnen doen of geen weekendstudent vinden om de ploeg te versterken.
Of wanneer ex-medewerkers na hun pensioen eens kunnen bijspringen.
En we willen dit ook zo houden en zetten dan ook actief in op het aantrekken van zorgpersoneel. Want we weten dat er overal noden zijn aan meer mensen die willen werken in de zorg.
We doen dit door een goede monitoring van de geplande uitval door pensionering, project 600, loopbaanonderbrekingen e.a., en deze vacatures zo snel mogelijk open te zetten.
Daarnaast wordt er in nauwe samenwerking met selectie diverse acties ondernomen om extra kandidaten naar onze WZC’s toe te leiden nl. jobdagen, jobbeurzen, stageplaatsen aanbieden, goede opvolging van stagiairs, aanbieden van vakantie- en weekendjobs aan de studenten, maar ook het snel reageren van de dienst selectie als we potentiële kandidaten binnen krijgen.
Daarnaast geven we onze eigen werknemers maximaal de kans om opleidingstrajecten te volgen om van servicemedewerker naar logistiek medewerker op te schalen, van logistiek medewerker naar zorgkundige en tenslotte via traject 600 van zorgkundige naar verpleegkundige.
Zoals u hoort, loopt het bij ons dus niet zo’n vaart en doen we er alles aan om dit ook zo te behouden.
do 03/10/2024 - 14:38Dat er momenteel in Gent veel daklozen verblijven - zoals in andere steden - is niet nieuw, zo werd onlangs in onderzoek van de Koning Boudewijnstichting nog bevestigd.
Net daarom is het belangrijk dat de aanwezige capaciteit uit de nachtopvang volledig wordt benut; uit een schriftelijke vraag die collega De winter onlangs stelde kunnen we afleiden dat dit niet steeds het geval is.
We zien over het algemeen een hoge bezetting van de nachtopvang. Dat de nachtopvang op basis van de cijfers niet helemaal volzet is op sommige dagen, komt hoofdzakelijk omdat mensen die gereserveerd hebben niet altijd opdagen. Sommige vinden bijvoorbeeld nog een andere oplossing waardoor ze niet langer nood hebben aan een nachtopvangbed. Via een inbelronde om 22u worden vele van de bedden van mensen die niet opdagen nog verdeeld maar dat betekent niet dat ze elke nacht allemaal ingevuld zijn.
Daarnaast zetten Huize Triest en CAW in op flexibiliteit, maar steeds met aandacht voor de beheersbaarheid. Tijdens verschillende nachten werden extra bedden ingezet. Zoals we hier reeds vaak toegelicht hebben, blijven we samen met de actoren zoeken hoe we de toegang tot de nachtopvang kunnen maximaliseren en toch de veiligheid behouden in de nachtopvang. Verschillende middenveldpartners denken hierover ondertussen mee in de stuurgroep.
We hebben de laatste maanden vooral maatregelen genomen om dak- en thuislozen beter te omkaderen. Zo hebben we met CAW een overeenkomst afgesloten om 6 extra woningen voor Opvang & Oriëntatie voor jongeren te voorzien en om 4 extra woningen in het project leegstand aan te bieden. Daarenboven zijn er 4 woningen die vanuit onze eigen diensten worden voorzien die we ook inzetten om jongerendakloosheid te vermijden via de Opvang & Oriëntatie. Er wordt ook 1 gezinswoning voorzien om het aanbod voor dakloze vluchtelingengezinnen op te vangen. Daarenboven wordt aan een hart voor vluchtelingen vzw ook budget gegeven om zich borg te stellen voor huur zodat ze sneller woningen kunnen inhuren voor hun kwetsbaar publiek. Allemaal maatregelen die vermijden dat mensen in de nachtopvang moeten terecht komen en waarbij sterk ingezet wordt op toekomstperspectief via begeleiding.
do 03/10/2024 - 14:41Sinds een tijdje kunnen jongeren gebruik maken van het voormalig Open Huis aan de Watersportbaan.
* Graag hoor ik meer hoe het daar verloopt ondertussen?
* Is er nog plaats voor buurtgerichte activiteiten op die plek?
* In welke mate voelen jongeren zich er thuis?
Het jeugdhuis aan de Watersportbaan is al een hele tijd lopende in het voormalig Open Huis en is ondertussen uitgegroeid tot een bruisende werking waar veel jongeren terecht kunnen. Formaat stelt er daarnaast ook een halftijdse beroepskracht tewerk die zorgt voor de ondersteuning van het jeugdhuis en alles in goed banen leidt. Daarnaast hebben ze een Instagramaccount, waar ze jongeren bereiken en mee toe leiden naar het jeugdhuis.
Vanuit de stad wordt het project op regelmatige basis opgevolgd door de jeugddienst, wijkregie en andere partners uit de wijk. Er zijn momenteel middelen voorzien tot eind 2025 via het sociaal innovatiefonds en wijkbudget. Het draait goed en het vervult echt een nood in de wijk. Jongeren voelen zich heel erg thuis op deze plek. Ze dromen samen met ons van een continuering van het project in de volgende legislatuur met middelen vanuit Jeugd.
De jongeren hebben in hun gesprekken aangegeven dat ze de ondersteuning van een beroepskracht nodig hebben om de werking soepel te laten verlopen.
Om af te sluiten, wil ik ook nog inpikken op de ruimte voor buurtgerichte activiteiten. Er is nog altijd plek voor zulke activiteiten en het is belangrijk dat dit zo blijft. Het is zoals bij alle projecten zo dat het niet is omdat het stuur van het beheer overgaat naar jongeren dat de ruimte niet meer gedeeld kan worden. Organisaties en bewoners die gebruik willen maken van het buurthuis contacteren buurtwerk Watersportbaan. Er zijn structurele werkingen zoals de jeugdwerking, ontmoetingsmomenten vanuit Karus (De Driesprong), een buurtrestaurantje vanuit bewoners, voedselbedeling vanuit Let’s save food, buurtontbijten, een zomerbar en volkskeuken vanuit bewoners ism buurtwerk, maar ook niet-structurele activiteiten van bewoners of organisaties zoals bewonersvergaderingen, een buurtfeest en dergelijke meer.
Het reglement werd in maart 2022 geëvalueerd en op basis van die evaluatie bijgestuurd. In het reglement is sprake dat er 2 jaarlijks geëvalueerd zal worden.
* Hoe evalueert u deze versie van het reglement?
* Ziet u verbeterpunten?
* Zo ja, welke?
Laat me vooral kort beginnen met mijn appreciatie te uiten voor alle geweldige projecten die via AllesKan werden gelanceerd. Het reglement van Alles Kan wint het afgelopen jaar opnieuw enorm aan populariteit. Het is duidelijk dat de jongeren steeds meer en meer de weg vinden naar onze manier van ondersteuning die inzet op vernieuwing, creativiteit en experiment. De Jeugddienst dit jaar al veel meer jongeren over de vloer gehad en extra adviescommissies moeten organiseren om alle projecten te kunnen behandelen. De sterke stijging van de populariteit van AllesKan heeft er voor gezorgd dat we tijdens het EYC-jaar ook budget hebben bij moeten steken op dit reglement. Zo werd er 20.000 euro extra voorzien. De vraag overstijgt daardoor stilaan het financiële aanbod van de stad.
De aanpassingen aan het reglement worden als goed bevonden door de jongeren en de jeugddienst.
De grootste wijzigingen binnen het reglement waren de volgende:
Door het inkorten van de aanvraagtermijn kunnen we veel korter op de bal spelen.
Sommige jongeren komen pas in een latere fase van de opstart van hun project in contact met onze subsidielijn. En door deze aanloopperiode iets in te korten kunnen ze voor hun project toch nog van deze ondersteuning genieten. Ook vergen iets kleinere projecten niet altijd een langere looptijd dan 6 weken, dus hoeven de jongeren niet te lang meer te wachten om te starten. Jongeren staan vaak te popelen om van start te kunnen gaan.
De aanpassingen van de uitbetalingsvoorwaarden biedt heel wat voordelen voor de jongeren. De jongeren beschikken vaak niet over de financiële middelen om facturen of betalingen voor te schieten. Door er voor te zorgen dat jongeren meteen 95% van hun subsidiebedrag ontvangen, sluiten we uit dat de jongeren zelf een financieel risico moeten nemen.
Tijdens de verschillende fasen van het project wordt er regelmatig vinger aan de pols gehouden en herinnert aan het belang van een begroting (en het goed bijhouden van betaalbewijsjes). Na afloop van het project worden alle uitgaven dan ook verder gecontroleerd en kijken we of de middelen rechtmatig besteed zijn. De jongeren krijgen na een grondige controle van de verantwoording dan ook de resterende 5% uitbetaald.
VERBETERPUNTEN
Het reglement wordt regelmatig kritisch onder de loep genomen door de jeugddienst en via een bevraging aan de indienende jongeren. Het is de bedoeling dat zoveel mogelijk jongeren toe geleid worden naar het subsidiekanaal. Uit de evaluatie van de jeugddienst blijkt dat er nu niet opnieuw inhoudelijk grote aanpassingen nodig zijn binnen het reglement. De regelgeving binnen het reglement is duidelijk en wordt door ons zonder problemen vertaald naar de jongeren.
Op 12 oktober is er opnieuw de Dag van de Palliatieve Zorg. Ik stelde de schepen eerder al een aantal vragen over palliatieve (thuis)zorg en vroegtijdige zorgplanning, zowel wat betreft thuiswonende senioren als in de woonzorgcentra. Daarbij kwam o.a. de opgezette structurele samenwerking tussen de lokale dienstencentra en het Netwerk Palliatieve Zorg Gent-Eeklo, met bijzondere aandacht ook voor de LEIF-puntwerking. In december 2023 stelde de schepen dat de samenwerking heel positief verloopt en verder gezet werd in 2024.
Palliatieve zorg en zorg rond het levenseinde is inderdaad heel belangrijk, voor heel de maatschappij maar in het bijzonder voor mensen met al wat meer jaren op de teller.
We zijn hier binnen de WZC’s en LDC’s dan ook niet enkel op de “dag van de palliatieve zorg” mee bezig, maar het ganse jaar rond. Iets dat volgens mij meer effect heeft dan er de aandacht op te vestigen één dag per jaar.
Regelmatig worden er interne vorming georganiseerd en de referenten volgen externe vormingen.
Er worden ook infomoment georganiseerd voor bewoners en familie.
Het onderwerp krijgt ook extra aandacht in de bewonerskrantjes.
Extra acties dit jaar zullen zijn:
In Zuiderlicht zorgen ze ervoor, i.s.m. het netwerk Palliatieve zorg en de interne referenten, de komende weken via affiches, flyers, en wens post-its om palliatieve zorg in de kijker te zetten.
We organiseren ook voor medewerkers en vrijwilligers een extra vorming met als thema “als de dood nadert” ism Prik-Prik (samen naar waardevolle zorg).
Overkoepelend is er de samenwerking met Jan Palfijn aan het avondsymposium inzake palliatieve zorg “problematiek van levenseinde bij dementie”. Daar zullen ook mensen van onze vijf wzc’s aanwezig zijn.
U vraagt ook naar de samenwerking met het Netwerk Palliatieve Zorg en LEIF en ik kan u zeggen dat deze zeer positief verloopt. We werken structureel met hen samen. Zowel binnen onze WZC’s en LDC’s.
Binnen onze WZC’s nemen de medewerkers deel aan intervisies en vormingen die het netwerk organiseert. Maar ook advies op maat en voor het uitlenen van materiaal zoals pijnpompen.
We hebben binnen onze eigen WZC’s ook een CRA die zelf LEIFarts is dus daar loopt de samenwerking ook vlot.
Qua vroegtijdige zorgplanning doen we gedurende de eerste twee maand na opname een gesprek met bewoner (en eventueel familie) om dit te bespreken. Desgevallend wordt een document opgemaakt met de gemaakte afspraken erin.
Voor onze LDC’s dan. De samenwerking tussen onze lokale dienstencentra en het Netwerk Palliatieve Zorg Gent-Eeklo (in het bijzonder ook de LEIF-puntwerking die in hun schoot bestaat) is effectief verder gezet, zoals ik in december ‘23 heb aangekondigd in mijn antwoord.
De bedoeling daarvan is om informatie over waardig levenseinde en vroegtijdige zorgplanning (zoals de negatieve wilsverklaring, wilsverklaring euthanasie, orgaandonatie, palliatieve zorg,…) beter beschikbaar te maken en het ondersteuningsaanbod voor Gentenaars rond dit thema te versterken.
Mensen kunnen er bij een LEIF-medewerker terecht voor hun individuele vragen, en ondersteuning om bijv. formulieren in te vullen.
Daarbovenop verzorgt het netwerk palliatieve zorg in 2024, verspreid over het jaar, infomomenten in onze LDC’s over waardig levenseinde en vroegtijdige zorgplanning.
Momenteel gingen er reeds 8 infomomenten door, waar in totaal 103 mensen aanwezig waren.
Kort na zo een infomoment wordt er steeds een zitmoment voorzien in dat LDC, zodat mensen na de algemene toelichting ook nog eens in hun eigen buurt terecht kunnen voor hun persoonlijke vraag of individuele ondersteuning.
In totaal, dus inclusief het maandelijks zitmoment, zullen er in 2024 26 zitmomenten plaatsgevonden hebben.
Ik vind dit persoonlijk zeer geslaagd en ben fier op de werking zoals ze nu is en de hoeveelheid mensen die we reeds dit jaar hebben kunnen bereiken (en we zijn nog maar oktober).
U vraagt ook naar een perspectief richting 2025.
In 2025 willen we meer van hetzelfde doen, en dat mag in dit geval letterlijk genomen worden. Zowel in onze LDC als bij het Netwerk Palliatieve zorg stellen we immers vast dat de vraag naar informatie en ondersteuning groot is.
Onze LDC zijn geïnteresseerd om meer info- en zitmomenten te organiseren, en het netwerk palliatieve zorg is van haar kant volop de vrijwillige medewerkers aan het werven en opleiden om het aantal momenten op te kunnen trekken.
Zoals het er nu uitziet zullen we in 2025 meer info- en zitmomenten organiseren dan dit jaar.
En uiteraard zal de samenwerking binnen onze WZC’s ook blijven bestaan en versterkt worden daar waar het in de toekomst nodig zou zijn.
do 03/10/2024 - 14:43Recent werd in de media bericht over de beperkte kennis over sepsis (of bloedvergiftiging) bij de bevolking (zie o.a. https://www.medi-sfeer.be/nl/nieuws/slechts-een-op-de-drie-belgen-heeft-al-van-stille-killer-sepsis-gehoord.html). Nochtans kan de aandoening uiterst gevaarlijk zijn en wordt omdat ze veelal lang onopgemerkt blijft wel vaker een ‘stille moordenaar’ genoemd. De vzw Sepsibel – met ook een aantal Gentse experten in de medische en verpleegkundige adviesraad – vraagt daarom meer aandacht voor de aandoening en voor het sensibiliseren van de bevolking hierover.
Kan de schepen toelichten welke initiatieven de Gentse gezondheidsspelers (zoals de Gezondheidsraad, Logo Gent+, Eerstelijnszone Gent, de wijkgezondheidscentra) op dit vlak al dan niet nemen?
Sepsis is een belangrijk gezondheidsprobleem waarrond momenteel een nationaal plan gefinaliseerd wordt. Het nationaal plan wordt vorm gegeven door een werkgroep op basis van een rapport dat er kwam op vraag van minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke. Professor Erika Vlieghe, alsook een aantal artsen uit het UZ Gent werken hieraan mee.
Er wordt verwacht dat dit plan er in 2024 nog zal komen en tot concrete beleidsinitiatieven zal leiden. Vanuit het UZ Gent werd alvast meegegeven om best eerst het initiatief van de federale en regionale overheden af te wachten, gezien een adequate aanpak hiervan een goede afstemming vereist met heel wat actoren.
Daarom wachten de Gentse gezondheidsactoren eerst af wat de beleidsaanbevelingen zullen zijn in dat plan. Op basis daarvan zullen de Gentse gezondheidsactoren bekijken wat hierrond al bovenlokaal zal gebeuren en of er lokaal nog extra initiatieven nodig zijn.
De huisartsen geven aan dat het geen evidentie is om de bevolking hiervoor te sensibiliseren. Voor artsen en andere zorgverleners kan het immers al erg moeilijk zijn om een sepsis te herkennen. In communicatie met de Gentenaars willen we vooral de nadruk leggen op het belang van een vaste huisarts en het niet uitstellen van zorg. Als mensen twijfelen om een afspraak te maken bij de huisarts, kunnen zij via de website www.huisartsenwachtposten, via een aantal vragen een antwoord krijgen op de vraag: “moet ik naar de dokter?”.
do 03/10/2024 - 14:45