Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 56 §1.
Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 2.
Op 12/02/2024 werd door Stedelijke Adviesraad voor Personen met een Handicap (SAPH) een (SPONTAAN) advies uitgebracht over het afschaffen van de hondentoiletten.
Het advies is gericht aan het college van burgemeester en schepenen.
De beslissing om de hondentoiletten af te schaffen treft mensen met een fysieke handicap en mensen met een visuele handicap met (assistentie)honden.
Het verdwijnen van de hondentoiletten vermindert de autonomie van hondeneigenaars met een beperking, die de hondenpoep niet kunnen oprapen.
De burger zal bovendien dagelijks de vernederingen en opmerkingen van de medeburgers te verduren krijgen.
In Gent zal er bovendien geen uitzondering opgenomen worden in het politiereglement. Dit gebeurt wel in andere steden zoals bv. Antwerpen.
Elke burger, die de hondenpoep in Gent niet kan oprapen omwille van zijn beperkingen riskeert dus 5x per dag een boete.
Het stadsbestuur ondertekende het charter Integrale Toegankelijkheid. Hierin staat dat voor alle herinrichtingen van het openbaar domein, de toegankelijkheidsambtenaren, de SAPH en de Klankbordgroep Integrale Toegankelijkheid betrokken moeten worden (nog voor de eerste stap).
Deze raadpleging is niet gebeurd. De SAPH is niet geconsulteerd bij de beslissing om de hondentoiletten af te schaffen. Dit gaat in tegen het Charter Toegankelijkheid.
De SAPH ziet, gezien de situatie, geen oplossingen voor het verdwijnen van de hondentoiletten.
De SAPH vraagt de beslissing, om de hondentoiletten af te schaffen, terug te draaien en de spreiding van de hondentoiletten te herbekijken.
Antwoord op de adviesnota
Als Stad Gent staan we voor een krachtig dierenbeleid, waar we zowel aandacht besteden aan dierenwelzijn, als aan de veelheid aan aspecten die komen kijken bij het samenleven tussen mens en dier. Zo maken we werk van sensibiliseringsacties, steun aan Gentse dierenverenigingen, hondenlosloopweides, ... De nood hieraan, voor zowel eigenaars, dieren als de ruimere Gentenaar is groot.
Gezien de vele verenigingen, organisaties of diensten die zich op één of andere manier met dieren en dierenwelzijn bezig houden, geldt ook hier dat samenwerking uiterst belangrijk is.
Voor wat het verwijderen van hondentoiletten betreft is er o.a. navraag gedaan bij Hachiko, een vzw die assistentiehonden opleidt. Zo weten we dat de honden meestal een routine wordt aangeleerd met een ochtend- en avondmoment in de thuisomgeving (eigen tuin of in de buurt) op een vast plekje. We leerden dat verschillende baasjes zelf een aantal methodes ‘installeren’ om hondenpoep op te ruimen. Zo wordt er vaak een beroep gedaan op het eigen netwerk (partner, buren, (klein)kinderen, …) om dit op te ruimen, sommige hebben een grijper voor de opkuis, sommige leren de hond een commando dat het voor het baasje mogelijk maakt de hondenpoep op te vangen. Dit zal niet voor elke eigenaar van een assistentiehond een oplossing bieden, maar we willen hun zelfredzaamheid ook niet onderschatten.
Onze dierenwelzijnsambtenaar verstuurde begin 2023 een bericht naar de toegankelijkheidsambtenaren met de vraag hoe we best deze info over het verwijderen van de hondentoiletten kunnen communiceren naar de betrokken doelgroep zodat ze zich op deze wijziging konden voorbereiden.
In de loop van 2023 zat onze dierenwelzijnsambtenaar samen met de vertegenwoordigers van het SAPH en de GOR om de beslissing te kaderen.
Ruimer kader
Sinds de invoering van de hondentoiletten in 1998 is er veel veranderd. Zo is het gebruik van hondenpoepzakjes intussen verplicht en goed ingeburgerd. In 2015-2019 werd het gebruik van de hondentoiletten in Gent daarom geëvalueerd: er werden tellingen uitgevoerd van het aantal hondenpoepzakjes versus ‘kakjes’ in de hondentoiletten. Deze evaluatie toonde aan dat het ‘live’ gebruik van de hondentoiletten vaak lager ligt dan het gebruik als verzamelpunt voor hondenpoepzakjes. In ongeveer 59% van de gevallen bestond de inhoud van het hondentoilet voor meer dan 65% uit zakjes. Daarnaast bleken ook enkele hondentoiletten amper gebruikt te worden.
We stelden vast dat de hondentoiletten steeds minder ‘live’ werden gebruikt en vaak dienst deden als vuilbak voor hondenpoepzakjes. Doordat deze zakjes ook gewoon in de vuilnisbak mogen, viel de meerwaarde van de hondentoiletten weg. We stelden daarbij vast dat de hondentoiletten ook andere vormen van sluikstort aantrokken. De 176 hondentoiletten vroegen bovendien veel onderhoudswerk: herstel, schoonmaken, omspitten en ontsmetten. De dienstverlening stond bijgevolg niet langer in verhouding tot de noodzaak en beheerkost die hieraan verbonden waren. Daarom beslisten we als stad om alle 176 hondentoiletten en 5 hondenpoeppalen te verwijderen. Hierdoor kwam 1.500 vierkante meter extra ruimte vrij voor het realiseren van openbaar groen.
Aanbeveling – draai de beslissing om hondentoiletten af te schaffen terug en herbekijk de spreiding van de hondentoiletten
De keuze voor het verwijderen van hondentoiletten en de hondenpoeppalen werd in het ruimer kader geschetst. Om het verdwijnen van de hondentoiletten op te vangen, worden op een aantal locaties waar voorheen een hondentoilet was, extra vuilnisbakken geplaatst. De locaties waar extra vuilnisbakken komen, worden bepaald aan de hand van een beslissingsboom: zo wordt gekeken naar locaties waar binnen de 100 meter wandelafstand geen vuilnisbak beschikbaar is, of deze plek sluikstortgevoeligheid is, …
Ook aan een aantal hondenlosloopweides worden bijkomende vuilnisbakken geplaatst. Gesprekken met Ivago zijn hierover gaande. Hondenpoepzakjes mogen immers worden gedeponeerd in de gewone afvalkorven.
Gent voorziet geen uitzondering in het politiereglement op de opruimplicht. We weten dat er een aantal steden zijn die dit expliciet opnemen. In 2021 werd die vraag ook in Gent gesteld maar de juridische dienst gaf hierop een negatief advies omdat dit aanleiding kan geven tot discussies. Bijvoorbeeld: waarom wel een uitzondering voorzien voor assistentiehonden en personen met een hond als begeleider, maar niet voor hondeneigenaars met ernstige rugklachten, (hoog)zwangere vrouwen of ouderen? Om het reglement niet te overladen met uitzonderingen, werd de keuze gemaakt dit niet op te nemen als uitzonderingsgrond.
Op grond van het reglement sensibiliseren de politie en de gemeenschapswacht over de opruimplicht en kunnen ze verbaliserend optreden. Zo heeft iedere agent de discretionaire bevoegdheid om al dan niet te verbaliseren, m.a.w. een agent moet niet verbaliseren. In de praktijk kan het dus zijn dat in sommige gevallen de redelijkheid primeert boven de letter van het politiereglement. Maar dit is situatie gebonden en zal door de bevoegde verbalisant worden afgewogen. Indien een boete wordt uitgeschreven, kan hiertegen steeds verweer worden aangetekend.
Tot slot geven we graag mee dat Gent een van de laatste steden was waar nog gebruik werd gemaakt van hondentoiletten. We zijn dus zeker niet de enige stad die met deze problematiek wordt geconfronteerd. Naar aanleiding van dit advies zullen we verder navraag doen bij andere (centrum)steden hoe zij hier mee omgaan. In het geval hier concrete acties uit naar voorkomen, bekijken we graag of dit ook in Gent toegepast kan worden.
Neemt kennis van het (SPONTANE) advies van Stedelijke Adviesraad voor Personen met een Handicap (SAPH) gegeven op 12/02/2024 over 'het afschaffen van hondentoiletten', zoals gevoegd in bijlage.
Keurt goed het antwoord op het (SPONTANE) advies van Stedelijke Adviesraad voor Personen met een Handicap (SAPH) over 'het afschaffen van hondentoiletten'.