2024_CBS_11644 - Onroerend erfgoed - Toelating onder voorwaarden voor handelingen aan het beschermd monument 'Kinderen Alijnshospitaal' - Goedkeuring

• Besluit van de Vlaamse regering van 16 mei 2014 betreffende de uitvoering van het Decreet betreffende het onroerend erfgoed, artikel 6.3.5.

• Decreet betreffende het onroerend erfgoed van 12 juli 2013, artikel 6.4.4, § 1;
• Besluit van de Vlaamse regering van 16 mei 2014 betreffende de uitvoering van het Decreet betreffende het onroerend erfgoed, artikel 6.3.1 e.v.

Sinds de Stad Gent erkend is als onroerenderfgoedgemeente (ministerieel besluit van 6 april 2023) dient de Stad in overeenstemming met de regelgeving de aanvragen tot toelating voor handelingen aan of in beschermd onroerend erfgoed waarvoor geen omgevingsvergunning vereist is, te behandelen. Zonder dergelijke toelating kunnen de desbetreffende handelingen niet worden aangevat.

Op datum van 19/11/2024 ontving de Stad Gent een aanvraag van Stad Gent, dienst Facility Management, Botermarkt 1, 9000 Gent tot toelating voor handelingen aan of in het beschermd monument 'Kinderen Alijnshospitaal' op het adres Kraanlei 65, 9000 Gent.

Dit goed is beschermd als monument bij besluit van 02-09-1943 omwille van het algemeen belang gevormd door historische, archeologische en artistieke waarde.

De handelingen betreffen schilderen buitenschrijnwerk en herstellen beschadigd buitenschrijnwerk.

Na onderzoek blijkt dat de toelatingsaanvraag het schilderen en herstellen van beschadigd buitenschrijnwerk omvat. Het houtwerk is op sommige plaatsen aangetast door houtrot. Op sommige ramen is er verwering van het hout te zien.

Het dossier getuigt van een restauratieve aanpak waarbij op een stapsgewijze manier de juiste afwegingen en beslissingen worden gemaakt. Dit komt het behoud van de intrinsieke erfgoedwaarden van de beschermde site ten goede. Er worden zoveel mogelijk authentieke materialen gevrijwaard, waar vervanging noodzakelijk is gebeurt dit volgens de regels van de restauratiekunst. Op basis van de principes van het actief en passief behoudsbeginsel blijft zo het behoud van het Kinderen Alijnshospitaal gegarandeerd voor de toekomst. 

Concreet worden volgende handelingen vooropgesteld:

• Er zal op basis van een grondige inspectie in kaart gebracht worden welke houten onderdelen van het schrijnwerk te vervangen of plaatselijk te herstellen zijn. Aangetaste delen van het houten schrijnwerk zullen worden hersteld.
•  Om de juiste profilering vast te leggen zal van elk te vervangen profiel een houtsectie afgezaagd worden en op de werf of atelier bewaard worden voor vergelijking. 
• De bestaande dagmaatopeningen worden per element opgemeten. Per element wordt een inventaris opgemaakt van alle hang- en sluitwerk met inbegrip van alle schade of ontbrekende onderdelen die eraan voorkomen. 
• De aannemer legt de detailtekeningen van nieuwe onderdelen ter goedkeuring voor aan  het opdrachtgevend bestuur en de erfgoedconsulenten. 
• Op basis van de goedgekeurde detailtekeningen wordt per type raam één raamhoek op ware grootte vervaardigd en voorgelegd.
• Deze raamhoeken dienen op hun beurt als basis voor een uitgewerkte detailtekening per raamtype. 
• Per element wordt nagekeken  of er voldoende slag aanwezig is om het op een juiste wijze in de dagkanten te plaatsen en aan te sluiten op de dorpel. Gelijktijdig wordt ook een voorstel geformuleerd op welke wijze en met welke middelen de schrijnwerkelementen zullen worden geplaatst en bevestigd. 

De voorgestelde producten voor verlijming en houtherstel zijn geschikt binnen een restauratieve context.

• Volgende verven worden voorgesteld: Sikkens Rubbol Primer en Sikkens Rubbol EPS plus. Het gaat om alkydharsverven met een satijnglans die voldoende dampopen en vochtregulerend zijn en daardoor geschikt voor het schilderen van historisch buitenschrijnwerk. De voorgestelde kleur S4050-Y90R is gebaseerd op de bestaande kleur en is dezelfde als deze van het schrijnwerk ter hoogte van de dakverdieping (met name de luiken en de gevelspondeplanken). Zowel de verfsoorten als de kleurstelling worden toegelaten.
• Op vandaag zijn metalen onderdelen (zoals traliën en ankers) geschilderd met houtverf. Deze verf wordt verwijderd en vervangen door een lak geschikt voor metalen. De voorgestelde lak (Herbol Protector) zal veel beter hechten dan de eerder gebruikte houtverf.
• Als stopverf wordt Toupret Mastic Vitrier voorgesteld op basis van lijnolie, dit product is geschikt binnen deze beschermde context. 

Het dossier getuigt van een respectvolle omgang met het beschermd erfgoed. Er worden twee voorwaarden geformuleerd op vlak van uitvoering in aanvulling op het vooropgestelde plan van aanpak.  

Er wordt bijgevolg voorgesteld toelating te verlenen voor handelingen aan of in het beschermd monument 'Kinderen Alijnshospitaal' gelegen te Kraanlei 65, 9000 Gent onder de volgende voorwaarden:

• Schilder de binnenzijde van het schrijnwerk met alkydharsverf minder dampdoorlatend dan de buitenzijde, bv. door de binnenzijde een extra laag te geven. Zo vermijd je inwendige condensatie.  
• Schilder een 2-tal mm. van het glas mee bij het overschilderen van de stopverf. Zo wordt er een goede waterdichting gevormd tussen het glas en de kit.

Het dossier is raadpleegbaar bij de Dienst Stadsarcheologie en Monumentenzorg.