Sedert 22 augustus 2018 is de nieuwe structuurvisie ‘Ruimte voor Gent’ definitief van kracht. Dit strategisch beleidsplan zet de ruimtelijke ambities uit tot 2030 én daarna. In Ruimte voor Gent engageren we ons tot de opmaak van ruimtelijke structuurschetsen voor een aantal ruimtelijke entiteiten in overleg met bewoners en stakeholders. Wanneer dit op schaalniveau van een wijk of deel van een wijk gebeurt, dan vormen deze wijkstructuurschetsen het ruimtelijk kader voor de verdere ruimtelijke ontwikkeling van een wijk of het deel van de wijk. Een wijkstructuurschets vormt met andere woorden het raamwerk voor de gewenste ruimtelijke ontwikkeling van een wijk en dit op korte (1 tot 5 jaar), middellange (5 tot 10 jaar) tot lange termijn (+/- 15 à 25 jaar).
De structuurschets is geen ‘masterplan’. Het is een kader dat aan de hand van een ruimtelijke schets de visie op de gewenste ruimtelijke ontwikkeling van het gebied uitzet. Om voldoende te kunnen inspelen op veranderingen bevat het voldoende (limitatieve) vrijheidsgraden, zodat de concrete uitvoering van projecten op maat kan uitgewerkt worden, binnen de krijtlijnen van de structuurschets. Het focust op de structuurbepalende elementen in de wijk. Het detailleringsniveau is abstract, en zoomt in wanneer nodig.
De Stad Gent maakt in deze legislatuur verschillende wijkstructuurschetsen op, al dan niet parallel met de opmaak van wijkmobiliteitsplannen. De prioriteit gaat daarbij naar de groeistad maar ook andere wijken mits aanleidingen. De ‘Ruime omgeving van het UZ Gent’ werd als één van de prioritaire wijken aangeduid. Er waren namelijk een aantal aanleidingen die in combinatie van die aard waren dat er noodzaak was om uit te zoomen en een toekomstige gewenste structuur te maken op wijkniveau. De belangrijkste en in de tijd dwingende aanleiding was de bouw van een nieuw ziekenhuis op de campus UZ Gent wat naar oppervlakte en functioneren aanzienlijk is binnen dit stadsdeel, zodat het UZ Gent vroeg naar de structurele richtlijnen vanuit de omgeving; voor Henry Story was een duidelijke en éénsgezinde visie en ruimtelijke structuur nodig; de woonbuurt Ottergemse Dries kijkt toe op een groeiende studentenpopulatie en heeft een substantieel tekort aan groen; en ook de andere woonbuurten (Steenakker, omgeving Kauwplein, De Pintelaan en Schrijversbuurt) zitten geprangd tussen de grotere campussen in deze onsamenhangende wijk. Het was ook nodig te onderzoeken wat wonen betekent vlakbij al deze infrastructuur, en welke woonlogica we zien op maat van de wijk.
Heel wat andere plekken en omgevingen vormden geen rechtstreekse aanleiding voor de opmaak van de wijkstructuurschets binnen dit stadsdeel, maar het was belangrijk ze mee op te nemen in het onderzoeksgebied zodat hun structuurbepalende elementen ten volle mee deel uitmaken van deze wijk. Het gaat om de omgeving Kristallijn/Warmoezenier/Groenklimaatas 4 waarvoor een ruimtelijk uitvoeringsplan bestaat; voor het stadsprogramma ‘Nieuw Gent Vernieuwt’ is een ontwikkelingsplan gemaakt; voor campus De Deyne is een masterplan gemaakt; voor het bedrijventerrein waar Coca-Cola Europacific Partners (CCEP) gevestigd is, zijn de structuurbepalende aspecten uitgeklaard; voor campus Sterre was de opmaak van het masterplan al bezig dat intussen is afgewerkt; voor het nucleair instituut Proeftuinstraat is een masterplan opgemaakt; voor de site Toemaattragel is het masterplan volop in uitvoering; voor het E17-viaduct loopt een traject op Vlaams niveau, weliswaar met heel lange tijdshorizont.
Het onderzoeksgebied van de wijkstructuurschets ‘Ruime omgeving van het UZ Gent’ werd bepaald op basis van deze aanleidingen en lopende processen. We beschouwen de wijk als het geheel tussen de spoorweg (lijn Gent-Brussel) in het noorden, de Bovenschelde in het oosten, de Ringvaart in het zuiden en de as Kortrijksesteenweg/Krijgslaan (N43/N60) in het westen. De focus ligt op het gemengd stedelijk weefsel ten westen van E17, maar waar nodig ook op het economisch gebied tussen E17 en Bovenschelde.
Het proces voor de opmaak van de wijkstructuurschets ‘Ruime omgeving UZ Gent - van Campuswijk tot Parkwijk’ werd eind 2019 opgestart met de opmaak van een startnota. Februari 2020 werd de opdracht voor de opmaak van de wijkstructuurschets door het college van burgemeester en schepenen gegund aan Tractebel, in samenwerking met Maarch en Uforce.
Aan de opmaak van de wijkstructuurschets werd een traject gekoppeld waarbij zowel stadsintern als -extern (bewoners en stakeholders) heel wat overleg en participatie werd georganiseerd.
Van bij de start van het proces werden de bewoners actief betrokken:
De resultaten van dit alles werden verwerkt tijdens het proces.
Het proces werd stadsintern parallel opgevolgd door een beperkt kernteam en een ruimer stedelijk begeleidingsteam. In het begin van het proces deed de Dienst Stedelijke Vernieuwing een omstandige bevraging bij de stadsdiensten. De rol en samenstelling van het kernteam en stedelijk begeleidingsteam is beschreven in de nota ‘Kader voor de opmaak van wijkstructuurschetsen – plan van aanpak (2019)’. De eerste helft van 2023 zijn ook 6 workshops gehouden over een aantal specifieke plekken en thema’s, telkens met een aantal leden van het stedelijk begeleidingsteam. Dit om meer zicht te krijgen waar we de komende jaren concreet willen op inzetten. Deze workshops voedden in sterke mate de opmaak van de synthesenota.
Er is ook terugkoppeling gebeurd met het directieteam van het departement Stedelijke Ontwikkeling en met de GECORO, alsook politieke terugkoppeling (politiek-ambtelijk overleg en stuurgroep).
Het proces resulteerde in 2 einddocumenten: het inspiratiedocument en de synthesenota. Deze laatste vormt één van de richtinggevende kaders en onderleggers voor:
Het inspiratiedocument verbeeldt in tekst, schetsen en referentiebeelden de ruimtelijke toekomstvisie op de wijk. Dit document heeft een informatief statuut en wordt daarom enkel ter kennisname geagendeerd.
Finaal werd er een synthesenota opgemaakt. Deze synthesenota voor de wijkstructuurschets wordt ter goedkeuring geagendeerd.
De synthesenota is als volgt opgebouwd:
De inhoud van deze synthesenota is door zijn aard en opbouw niet op te vatten als dwingende rechtsregels of toetsingscriteria die eerder thuis horen in een ruimtelijke uitvoeringsplan. De synthesenota is dan ook niet te aanzien als een plan dat een kader vormt voor de toekenning van vergunningen voor projecten. Wel is de synthesenota opgemaakt als Beleidsmatig Gewenste Ontwikkeling (BGO) conform de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO), waarbij slechts de inhoud ervan één van de afwegingen is die een vergunningverlenende overheid mag (niet moet) meenemen in het kader van de beoordeling van de goede ruimtelijke ordening bij een concrete aanvraag voor een project en dit aanvullend op de in de omgeving bestaande toestand (artikel 4.3.1.§2 VCRO).
De wijkstructuurschets hoort aldus bij de opportuniteitsbeoordeling van de goede ruimtelijke ordening bij projecten en nieuwe ontwikkelingen. Concreet laat de inhoud van dit document aan de vergunningverlenende overheid voldoende vrijheid om bij ieder project of ontwikkeling een concrete beoordeling van de goede ruimtelijke ordening te maken. De wijkstructuurschets geeft een wensbeeld voor toekomstige ontwikkelingen vanuit een analyse van de wijk. We kunnen dit document opvatten als een beleidsvisie die niet gekwalificeerd wordt als een plan of programma dat een kader vormt voor de toekenning van een vergunning voor een project in de zin van artikel 4.2.1, eerste lid, DABM. Een Plan MER screening voor de wijkstructuurschets is daarom niet nodig.
Aan de opmaak van een wijkstructuurschets zijn geen bijkomende stedelijke investeringsmiddelen gekoppeld. Naar aanleiding van de validering van de wijkstructuurschets is dus geen actieplan opgemaakt met overzicht van effectief te realiseren projecten om de ambities van de wijkstructuurschets waar te maken. Wel willen we stadsintern bewaken dat de ambities uit de wijkstructuurschets vertaling krijgen bij het uitwerken van concrete projecten en dit doordat ze inspelen op de synthesenota en/of verder vorm geven aan het ruimtelijk raamwerk. Daarbij willen we het overzicht op wijkniveau bewaken, linken leggen, en de doorwerking evalueren en bijsturen. Dit kan door periodieke opvolging door de Dienst Stedelijke Vernieuwing, om na te gaan welke opportuniteiten er zijn op vlak van budgetten (regulier, subsidies enz.), hoe we kunnen meeveren met andere projecten en processen enz.
Keurt de Synthesenota ‘Wijkstructuurschets Ruime omgeving UZ Gent - van Campuswijk tot Parkwijk’ goed als beleidsmatig gewenste ontwikkeling (conform artikel 4.3.1.§2 VCRO).
Neemt kennis van het bij dit besluit gevoegde Inspiratiedocument ‘Wijkstructuurschets Ruime omgeving UZ Gent - van Campuswijk tot Parkwijk’ opgemaakt door Tractebel/Maarch/Uforce.