Op 15 november 2023 werd het ontwerpdecreet Open Scholen zo goed als unaniem aangenomen in het Vlaams Parlement.
Dit decreet verplicht scholen hun deuren buitenschools open te stellen voor buurtbewoners, het stadsbestuur en verenigingen zoals sportclubs en jeugdbewegingen.
In Vlaanderen beslaan de schoolgebouwen bijna 4.000 voetbalvelden aan ruimte. Hoewel het logisch lijkt om deze ruimte efficiënter te benutten door gebouwen te delen, gebeurt dit momenteel nog te weinig. Vele verenigingen en buurtbewoners zijn vaak op zoek naar geschikte ruimtes om hun activiteiten te organiseren.
Wat gebeurt vandaag al rond gedeeld gebruik van schoolgebouwen ?
Hoe zal men aan de slag gaan met het nieuwe decreet, zowel van de kant van de stedelijke scholen als van de kant van de Stad ?
Hoe zal dit allemaal in kaart gebracht worden zijnde van welke school heeft een ruimte ter beschikking voor welke soort activiteit ?
Vooraf een kleine duiding. Het nieuwe decreet legt aan onderwijsinstellingen een verplichting op om hun schoolgebouwen open te stellen, als voorwaarde om beroep te kunnen doen op de reguliere financiering voor scholenbouw door AGION (het Agentschap voor Infrastructuur in Onderwijs, www.agion.be) . In deze zin is het dus geen algemene verplichting maar enkel een voorwaarde tot het verkrijgen van infrastructuursubsidies. Dit decreet draait in de feiten de vorige regelgeving om. Wie in het verleden gedeeld gebruik of openstelling mogelijk maakte, kon rekenen op een extra subsidiëring. Nu is dat het uitgangspunt, de facto zal dit uiteraard betekenen dat zowat elk project gedeeld gebruik zal opnemen als doelstelling.
Ik beklemtoon graag dat wat dit decreet beoogt, al langer gewoon werkelijkheid is in onze stad. Openstelling of breed gebruik is niet nieuw voor het stedelijk onderwijs. Integendeel: het retributiereglement “met betrekking tot het beschikbaar stellen van stadszalen creëert het kader voor openstelling van stedelijke infrastructuur.
Onze schoolgebouwen behoren al geruime tijd tot de meest bevraagde “stadszalen”. De infrastructuur, voornamelijk dan de sportzalen, polyvalente zalen, refters, buitenruimtes … leent zich bijzonder goed voor openstelling aan derden én aan andere stadsdiensten. Ook klaslokalen kunnen door externen gebruikt worden, bijvoorbeeld voor taallessen en voor vrijetijdsverenigingen of hobbyclubs.
De sportzalen of turnzalen worden sterk bevraagd, met meer dan 32.000 uren gebruik/jaar, verspreid over een 50-tal scholen. Talrijke sportclubs, al dan niet erkend, met of zonder jeugdwerking, kunnen vaak niet terecht in de overbevraagde Farys-sporthallen en worden naar het stedelijk onderwijs doorverwezen. Algemeen beschouwd worden onze turnzalen dus elke avond van de werkweek ingezet, vanaf 18 uur (of soms vroeger) …, vaak aan meerdere gebruikers per avond, én tijdens weekends.
Het retributiereglement voorziet bovendien in voordelige tarieven voor erkende verenigingen, voor socio-culturele activiteiten en zelfs in vrijstelling van retributie in welomlijnde situaties. Ons bestuur komt daarmee in belangrijke mate tegemoet aan een middenveld met een hoge nood aan betaalbare ruimte in onze stad.
We zetten onze scholen dus multifunctioneel in, ook voor de eigen stedelijke diensten. Tot de stedelijke gebruikers behoort voornamelijk de kinderopvang, hét gedeelde gebruik bij uitstek (326.000 uren). Maar we delen onze schoolgebouwen ook voor de organisatie van het deeltijds kunstonderwijs en het volwassenenonderwijs (48.000 uren samen) en in het kader van Brede School-werking. Dat laatste is dan in samenwerking met o.a. buurtorganisaties, socio-culturele actoren, jeugd- en welzijnswerk.
Ook in vakanties streven we een maximale invulling na van de beschikbare ruimtes. De bezetting voor vakantiewerkingen (stedelijke jeugddienst en andere aanbieders), plus het gebruik aan externen beloopt per jaar afgerond 247.000 uren.
Het is onze ambitie om dit gedeeld te blijven stimuleren. De voordelen daarvan zijn heel helder, al wil ik toch ook benoemen dat het niet altijd eenvoudig is. Er zijn goede afspraken nodig, en de school heeft hier ook ‘beheerwerk’ aan.
Dit nieuwe decreet wijzigt dus eigenlijk niets voor onze stedelijke scholen. Ook bij toekomstige renovaties en nieuwbouwprojecten zit dit mee in de projectdefinities. Het Gentse beleid toont zich dus opnieuw als voortrekker. We hoeven n.a.v. decreet niks te veranderen aan onze aanpak.
do 07/12/2023 - 09:59