Op 21 juni 2023 heeft het Vlaams Parlement het decreet over wonen in eigen streek (WIES) aangenomen en ondertussen werd ook het uitvoeringsbesluit principieel goedgekeurd door de Vlaamse Regering en voorgelegd aan adviesorganen en de Raad van State.
Kort samengevat komt het er op neer dat via dit nieuwe systeem voor bepaalde gronden en een specifiek percentage ervan overdrachtsvoorwaarden ingevoerd worden zodat deze voorbehouden worden voor personen die tijdens een periode van tien jaar voorafgaand aan de datum van de overdracht minstens vijf jaar onafgebroken gewoond hebben in de (aangrenzende) gemeente en aan bepaalde inkomensvoorwaarden voldoen.
Enkel gemeenten die deel uitmaken van een lijst in bijlage van het uitvoeringsbesluit en weergeeft waar op basis van de mediaanprijzen van woningen in het Vlaams Gewest, wonen het duurst is, kunnen instappen in het WIES-systeem. Gent maakt deel uit van deze lijst, maar al dan niet instappen in het systeem is de keuze van de gemeente zelf.
Dit heeft immers ook een financiële impact op de gemeente in kwestie. De WIES-gemeente is verplicht een financiële tussenkomst te verlenen in de waarde van de grondaandelen die de WIES-koper in eigendom verwerft ten belope van minstens 50% van de schattingsprijs.
Ik zou hier heel kort kunnen op antwoorden door te zeggen dat we geen gemeentelijk reglement gaan opmaken om in te stappen op dit systeem omdat dit ingaat tegen ons bestuursakkoord en het woonbeleid zoals uitgewerkt in onze beleidsnota.
Want het bestuursakkoord legt onze focus op de grote woonnood bij mensen met een laag inkomen. Specifiek voor hen zetten we sterk in op sociale huurwoningen en op bijkomende en degelijke huurwoningen op de privémarkt.
Hierbij speelt sogent een belangrijke rol, door zijn grondposities te activeren en door nieuwe bouw- en financieringsmodellen te ontwikkelen, in eerste instantie voor sociale woningen, ten tweede voor de bouw van budgethuurwoningen en aanvullend voor woningen voor de midden- en hogere inkomens.
Voor de middengroepen en hogere inkomens onderzoeken we hoe vraag en aanbod op de woningmarkt beter in evenwicht kunnen komen via stedenbouwkundige maatregelen en overleg met de vastgoedsector.
In de beleidsnota hebben we die cascade en prioriteiten doorgetrokken naar waar we ons budget op inzetten.
Maar ik wil ook nog een aantal extra zaken aangeven – de VVSG die uiteraard niet gebonden is aan ons Bestuursakkoord – stelde ook een aantal kritische vragen bij de regeling ….
Om het wat concreter te maken: wij geven via de investeringssubsidies tot 10.000 € per bijkomende nieuwbouw sociale huurwoning.
Volgens de huidige grondprijzen zouden we een investering van 50 .000 tot 100.000€ moeten geven per WIES-grond of WIES-woning.
Als u dus vraagt of dit decreet een geschikt instrument is om de wooncrisis aan te pakken, dan is het antwoord nee. Het is niet effectief, bereikt de verkeerde doelgroep, en zal mogelijk net een prijsopdrijvend effect hebben.
Toch nog even wat ons bestuursakkoord doet voor koopmarkt: we zetten geen gemeentelijk geld in om de aankoop van een woning te ondersteunen. Dat heeft ook geen zin.
We faciliteren dat er meer reguliere studentenhuisvesting komt om gezinswoningen voor gezinnen te vrijwaren, ons beleid tav Airbnb, het meer sturen op de vastgoedmarkt (dat het juiste gebouwd wordt, dus meer gezinswoningen bv en niet alleen voor Q4 met 2 slaapkamers) en misschien nog het belangrijkste door heel sterk in te zetten op de ‘woonkosten’ die ook de energiekosten bevatten via de zeer uitgebreide werking van de Energiecentrale.
Het WIES-decreet repareert inderdaad de in 2013 door het Grondwettelijk Hof vernietigde regeling in het grond- en pandendecreet van Wonen in Eigen Streek.
Het was veel interessanter geweest om zoals de VVSG ook aangeeft om de regeling rond de sociale last te herstellen. Dan hadden we echt een instrument in handen om de wooncrisis aan te pakken. Ook het Steunpunt Wonen pleit in haar aanbevelingen expliciet om dit systeem terug decretaal te verankeren.
vr 15/09/2023 - 08:49