Een burger die in het centrum van de stad woont meldde me dat hij tijdens zijn dagelijkse vroege ochtendwandeling het aantal daklozen dat ’s nachts op straat slaapt dag na dag ziet toenemen. Concreet gaat het om de as Vrijdagmarkt-Lange Munt-Korenmarkt. Wanneer hij dit doorgaf aan de stad kreeg hij als antwoord dat men “hier niets aan kan doen” en dat het “vooral perceptie is”. De persoon in kwestie was begrijpelijkerwijs teleurgesteld met dit antwoord, zeker in de context van de aankomende winterperiode.
Vandaar mijn vragen:
De Stad heeft een uitgebreid aanbod van dienstverlening, gaande van preventie van dakloosheid, over voorzien van opvang, tot huisvesting. Rode draad is het aanbieden van begeleiding op verschillende levensdomeinen. We zetten steeds meer in op 24-uurs-opvang (zoals in Leeuwenhof) in plaats van op acute opvang (zoals de nachtopvang); en op een huisvestingsgerichte aanpak (door de versnelde toewijs van sociale woningen, of door de nieuwe zogenaamde ‘robuuste woningen’).
Ook voor daklozen zonder wettig verblijf is toegang tot de nachtopvang het hele jaar door mogelijk. Voor deze groep zetten we wel in op het beëindigen van het onwettig verblijf – ofwel door het bekomen van een verblijfsrecht, ofwel door terugkeer of doormigratie. Voor alle daklozen die geen 24-uurs-oplossing hebben, zijn er ook laagdrempelige inloopcentra in de stad, zoals bijvoorbeeld het SOC, Opstap en Villa Voortman.
We proberen dakloze mensen dus steeds te oriënteren naar de meest geschikte en beschikbare opvang of oplossing. Bij buitenslapers kunnen we op heel korte termijn verwijzen naar het aanbod van laagdrempelige nachtopvang (65 plaatsen) en de gezinsopvang (4 woningen). In de winter kunnen er ook noodbedden worden ingezet.
In de nachtopvang kunnen dakloze mensen dagelijks inbellen om een plaats te reserveren. Niet iedereen kent de nachtopvang, daarom gaan we vaak outreachend naar daklozen toe. Sommige daklozen haken af in de aanmeldprocedure. Onder meer door de toename van gebruikers van de nachtopvang met psychiatrische problematieken, ervaren sommigen de nachtopvang als niet zo veilig. Sommige zorgvermijders wíllen niet in de nachtopvang overnachten, en als Stad kunnen we hen daar niet toe dwingen.
Wat de binnenstad betreft, zetten we sterk in op contact maken met buitenslapers, als eerste stap. Onze diensten kunnen niet bevestigen dat er een toename is van daklozen in het centrum op basis van hun bevindingen. De groep kent geen vast aantal en is vaak erg wisselend. Wel is het zo dat een aantal buitenslapers erg zichtbaar is. De Dienst Outreachend Werken en onze gemeenschapswachten staan in contact met die mensen. Zij merken dat er de laatste tijd mensen niet enkel op de ‘hotspots’ van vorige jaren slapen, maar nu ook iets vaker aan winkels en meer rond de Zuid. Er is regelmatig contact vanuit onze diensten met deze groep, bij sommigen wekelijks. Ze worden ook steeds tijdens nachtpatrouilles/vorstpatrouilles aangesproken.
Dienst Outreachend Werken, onder bevoegdheid van schepen Willaert, bespreekt het aanbod van de nachtopvang en kan toeleiden. Deze mensen worden eerst gescreend door het OCMW om te bekijken of er andere oplossingen zijn dan nachtopvang in hun situatie, en om zeker te zijn dat ze alles effectief krijgen waar ze recht op hebben.
Dienst Outreachend Werken maakt ook het aanbod van de slaapzakken (in het kader van ‘harm reduction’) bekend bij deze gasten. Deze medewerkers leiden ook toe naar andere diensten, als er vragen zijn. MSOC en Mobil Team zijn belangrijke partners om zorg te bieden.
Voor de meesten zijn de afspraken met stadsmedewerkers duidelijk. Ze respecteren die ook. Ook mogelijke overlast door mensen in dakloosheid wordt opgevolgd, door de Dienst Preventie voor Veiligheid en door de Dienst Outreachend Werken. Hierbij is er een sterke focus op welzijn, maar ook op veiligheid en leefbaarheid. Als er dan toch eens grenzen worden overschreden, komt de politie tussenbeide. We mikken dus op een samenspel van individuele en maatschappelijke verantwoordelijkheid in deze complexe problematiek.
do 16/11/2023 - 10:42