Tijdens afgelopen gemeenteraad stelde ik een vraag over agressie en intimidatie tegenover schoolgaande jeugd, wat helaas een fenomeen aan het worden is en jammer genoeg niet alleen in Gent. Ik heb tijdens de raad ook uitgebreid antwoord gekregen van de burgemeester, ik ga niet alles herhalen aangezien we er allemaal bij waren. Het antwoord van de burgemeester stelde me in eerste instantie gerust, onder meer omdat hij sprak over de sterke ketting. Deze ketting bestaat uit politiediensten, schoolspotters en stadswachten of de mensen met de 'purperen jasjes' zoals we zeggen. Zij helpen allemaal mee en houden op hun beurt een oogje in het zeil.
Ondanks de grote ketting stel ik mij hier toch nog enkele vragen bij. Wij als volwassenen en ook de directie van de scholen weten uiteraard waar we terecht kunnen om zaken te melden, maar kinderen en vooral jongere kinderen weten zij wel echt bij wie en waar ze terecht kunnen?
Hoe weten de schoolkinderen wie de schoolspotters zijn in Gent? Worden deze personen voorgesteld aan de kinderen? Wordt er aan de kinderen verteld dat de stadswachters (met de purperen jasjes) stadswachters zijn, die aangesproken mogen worden?
Het lijkt ons dan ook heel belangrijk dat de kinderen goed ingelicht zijn, zodat ze bij bepaalde situaties weten wat ze moeten doen en wie ze moeten aanspreken. Ik denk ook dat het een geruststelling is voor ongeruste ouders als ze weten dat de Gentse scholen volop inzetten op sensibiliseringscampagnes. Ik vraag mij ook af, of het nuttig kan zijn om, net zoals wij vorig jaar, de jongeren te laten deelnemen aan een omstaanderstraining. Deze training kan de jongeren leren hoe ze moeten omgaan met bepaalde situaties en wat ze wel en niet kunnen doen. Men zou dit kunnen doen aan de hand van verschillende rollenspellen waar de kinderen geconfronteerd worden met verschillende situaties.
Vandaar heb ik volgende vragen want ik denk dat we alles op alles moeten zetten om alle ongeruste ouders gerust te kunnen stellen.
- Weten de kinderen wie de schoolspotters zijn op hun school en wordt er kennis gemaakt bij het begin van het schooljaar? Indien nee, hoe weten de kinderen dan wie de spotters zijn?
- Wordt er uitgelegd aan de kinderen dat de stadswachters mogen aangesproken worden bij problemen?
- Zijn er op de scholen al omstaanderstrainingen gegeven of een rollenspel om situaties en oplossingen te schetsen?
- Is er in Gent al een neutraal meldpunt voor pesten op school bij de politie? Zo niet kan daar werk van gemaakt worden? Zo ja kan er hier meer 'reclame' rond gemaakt worden, zodat de mensen dit ook weten?
U verwijst in uw vraag zelf naar het uitgebreid antwoord dat u vorige week van de burgemeester op de gemeenteraad kreeg over intimidatie en agressie t.o.v. van schoolkinderen.
1.
U maakt zich echter terecht bezorgd of de schoolgaande jeugd zelf weet wat gedaan wanneer ze geconfronteerd worden met zo’n gedrag.
Weten ze immers wie schoolspotters zijn? Ik leg jou graag even uit hoe het in elkaar zit.
De schoolspotters hebben een preventieve en sensibiliserende opdracht. Ze werken aan het sociale- en het welzijnsluik om het veiligheidsgevoel in de omgevingen van jongeren te verhogen. Ze zijn actief in schoolomgevingen en nabij hubs van het openbaar vervoer, plaatsen waar veel jongeren samenkomen voor en na school.
Door steeds aanwezig te zijn tijdens schooldagen in de leefwereld van de leerlingen, leren de schoolspotters hen kennen en bouwen ze een vertrouwensband op vanuit de nabijheid. Bij de start van het schooljaar zijn bij een groot deel van de leerlingen de schoolspotters gekend door eerdere contacten. Naast het onderhouden van een vertrouwensband, gaan de schoolspotters steeds op zoek naar niet-gekende leerlingen en hebben ze bijzondere aandacht voor de meest kwetsbare jongeren in hun regio’s.
Ook zetten de schoolspotters actief in op samenwerkingen en netwerking met partners in hun regio’s. Deze zijn in de eerste plaats natuurlijk de schoolteams, leraren en directies, leerlingenbegeleiders en coaches, brugfiguren en JoJo-medewerkers.
Schoolspotters participeren soms ook mee in rand-activiteiten binnen de scholen om hun band met de leerlingen en personeel te versterken.
Wanneer het contact met een school om een reden moeilijker verloopt, zetten de schoolspotters actief in op gesprek/overleg, met als doel de samenwerkingen en aanbod van het project opnieuw helder te krijgen.
Vanuit de voortdurende aanwezigheid en vertrouwensband die op die manier wordt opgebouwd, krijgen de schoolspotters veel informatie over wat er leeft tussen de jongeren. Bij verontrustende situaties tussen jongeren komen de schoolspotters tussen om de situatie in eerste instantie te ontmijnen om nadien -waar mogelijk- te bemiddelen.
Pas wanneer ze merken dat de preventieve aanpak tussen de jongeren niet werkt, zal een schoolspotter -steeds in overleg met zijn/haar eigen coach- de geschikte partner in het netwerk betrekken. In uitzonderlijke gevallen, wanneer de ongerustheid groeit en de rol van de schoolspotters ondergeschikt wordt, brengt men de gemeenschapswacht, politie en scholen op de hoogte, waardoor zij heel gericht acties kunnen uitvoeren.
2.
Uw vraag of de leerlingen weten dat stadswachters mogen aangesproken worden bij problemen ligt in het verlengde van het vorig antwoord.
De Gemeenschapswacht is immers een geüniformeerde publieke veiligheids- en preventiefunctie die opereert binnen een federaal wettelijk kader.
Door hun zichtbare, geüniformeerde preventieve aanwezigheid ook aan schoolomgevingen, aan het drukke openbaar vervoer, de hotspots zoals Zuid, Sint-Pietersstation… en op het openbaar vervoer van De Lijn, zijn ze inderdaad een schakel in de ketting tegen agressie en intimidatie tegenover schoolgaande jeugd.
Uiteraard kunnen zij worden aangesproken door eender wie daar nood of behoefte aan heeft, zowel jong als oud. Zij zijn een effectief en zeer laagdrempelig aanspreekpunt, in een federaal vastgelegd uniform dat bijdraagt aan de herkenbaarheid, die nu al dagelijks door vele bewoners en bezoekers van de stad worden aangesproken.
3.
Op scholen zelf zijn er om ongewenst gedrag te (h)erkennen inderdaad reeds omstaanderstrainingen gegeven.
Iedereen is immers wel al eens getuige geweest van ongewenst gedrag. Denk aan pesten, (seksuele) intimidatie, discriminatie en ook racisme.
Het is vaak best moeilijk om gepast te reageren, niet alleen als slachtoffer, maar ook als getuige. Daarom werden er in 2022 netoverschrijdend omstaanderstrainingen aangeboden voor leerlingen van de derde graad in het Secundair Onderwijs.
Sindsdien wordt ingezet op training van de schoolteams van de Gentse scholen, de CLB’s, de Pedagogische Begeleidingsdienst of andere school gerelateerde partners. Het opzet is een “train the trainer”, wat wil zeggen dat de leerkrachten het achteraf zelf doorgeven en toepassen met hun klas. Ze krijgen hier voldoende tools, achtergrond en methodieken aangereikt om het te doen.
Zo’n training ligt immers extra gevoelig bij jongeren die eventueel zelf het slachtoffer zijn geweest/zijn van ongewenst gedrag. Het is essentieel en onmisbaar dat er voldoende aandacht en zorg is tijdens deze trainingen. Omwille van deze redenen is het aangewezen dat een training voor leerlingen gegeven wordt door iemand die het gewend is met jongeren te werken binnen een onderwijscontext. Leerkrachten die hun klas kennen en een vertrouwensband met hun leerlingen hebben opgebouwd, zijn hiervoor de beste professionals.
Bovendien heeft elke school de opdracht om kinderen en jongeren te helpen opgroeien tot gezonde en evenwichtige volwassenen die respect hebben voor elkaar. Dit is opgenomen in de eindtermen en ontwikkelingsdoelen.
Elke basis- en secundaire school beschikt ook over een eigen interne leerlingenbegeleiding. Hiervoor werkt de school samen met het CLB. De school moet deze begeleiding afstemmen op de noden van haar leerlingen. Elke school is verplicht een leerlingbegeleider of zorgcoördinator aan te stellen.
Dus op school kunnen leerlingen steeds terecht bij een leerkracht, de zorgcoördinator, de leerlingenbegeleider, het secretariaat of de directie. Ze helpen hen verder of verwijzen hen door naar de juiste persoon of instantie.
4.
Als laatste wil ik graag ingaan op uw laatste vraag of er een neutraal meldpunt bestaat voor pesten op school bij de politie. Ik denk dat u samen met mij heeft gehoord -in wat ik net geschetst heb- dat het belangrijk is voor jongeren om net voor zulke delicate zaken terecht te kunnen bij een vertrouwenspersoon. Politie is doorgaans niet de eerste strohalm waarnaar een jongere grijpt om kenbaar te maken dat het niet gaat.
Maar de burgemeester zei het vorige week al: de Dienst Bureau Aanspreekpunt Scholen BAS van de Gentse politie is de rechtstreekse lijn met de scholen. Deze cel van de politie kan worden ingeschakeld als de school merkt dat ‘pesten’ buiten de schoolmuren gebeurt.
Dus de school heeft een contact bij de politie. En sowieso kan elke scholier altijd terecht bij de politie om een klacht in te dienen of een melding te maken.
Ik hoop dat ik u hiermee heb kunnen informeren.
Jongeren die geconfronteerd worden met onaanvaardbaar gedrag, door het te zien bij iemand anders, door het zelf te ondergaan… moeten we preventief leren opkomen voor zichzelf en voor elkaar, leren actief te reageren, hen weerbaar te maken voor wangedrag. Dat is iets waarop dagelijks wordt ingezet in onze scholen, een vertrouwde omgeving.
Tezelfdertijd zijn er de verschillende kanalen voor jongeren om gedrag dat leidt tot uitsluiting, isolatie, fysieke verwonding of psychisch lijden,… te melden: schoolspotters, stadwachters, politie, een leerkracht, de zorgcoördinator, de leerlingenbegeleider, het secretariaat , de directie…
Het inzetten op preventie en op laagdrempeligheid-en-vertrouwen zijn in deze super belangrijk! Dit zijn immers twee cruciale hefbomen om agressie en intimidatie aan te pakken!
ma 18/09/2023 - 10:27