Notulen  commissie milieu, werk, personeel en FM (MPF)

Hoeveel meldingen van dierenverwaarlozing of -mishandeling werden in 2022 geregistreerd in Gent?

In 2022 kwamen er 240 meldingen binnen bij de politie met betrekking tot inbreuken op dierenbescherming in het algemeen. Daarnaast werden er 47 dossiers inzake inbreuken op dierenwelzijn afgehandeld. In deze dossiers ging het specifiek over mishandeling, verwaarlozing of achterlaten van dieren.

Bij navraag bij onze contactpersoon voor dierenwelzijn Vlaanderen bleek dat zij geen specifieke cijfers voor Gent kunnen aanleveren.

Zien we hier ook eens sterke stijging? Wat is de reden hiervan?

Ten opzichte van 2018 gaat het in Gent eigenlijk over een daling van de cijfers. Waar er in 2018 nog 319 meldingen binnenkwamen en er 82 dossiers werden afgehandeld, zien we een daling tot het niveau zoals hierboven aangehaald.

Zoals bleek uit het antwoord op de vraag aan Minister Verlinden piekte Limburg in de statistieken. Het is dus niet zo dat de sterke stijging op Vlaams niveau evenredig verdeeld is over de Vlaamse provincies of lokale overheden. Op basis van de ons bekende data zien we in Gent geen stijging (zie hiervoor)

Welke maatregelen neemt de stad om dierenverwaarlozing of – mishandeling tegen te gaan?

We zetten in de eerste plaats vooral in op het laagdrempelig kunnen melden van bezorgdheden rond de veiligheid en het welzijn van dieren. Daarom hebben we procedures binnen de stad voor onder andere verwaarloosde, zwervende of gewonde dieren. Dit kan gemeld worden via Gentinfo of rechtstreeks via 101 als het om dringende gevallen gaat. Vanuit de stadswebsite verwijzen we ook door naar de lokale wijkcommissariaten.

Naast laagdrempelige meldingsmogelijkheden om vermoedens van inbreuken op dierenwelzijn te melden, is het belangrijk dat er correct wordt omgegaan met deze meldingen. Eind oktober was er een overleg met de erkende Gentse dierenverenigingen. De politie was hierbij aanwezig en gaf uitleg bij de werking van de politie voor dossiers inzake dierenwelzijn. Er wordt verwacht dat elke politieagent elke melding zelfstandig kan afhandelen – zo ook voor dierenwelzijn. Daarom wordt er aan elke nieuwe medewerker bij de politie een onthaalopleiding gegeven waar dierenwelzijn aan bod komt. Op die manier is elke agent in staat om bij interventies allerhande een oogje in het zeil te houden rond de dierenwelzijnssituatie en potentiële problemen. 

Eén van de belangrijkste maatregelen is dat elke wijk in Gent zijn aanspreekpunt heeft bij de politie rond dierenwelzijn. Deze medewerker krijgt een doorgedreven opleiding rond Dierenwelzijn en ondersteunt de wijkwerking waar nodig.

Kan de schepen meer toelichting geven bij het opzet en de doelstelling van het Gentse pilootproject? 

De doelstelling van het Gentse pilootproject binnen CompAIR is drieledig:

1. Bewustwording en gedragsverandering van leerlingen en ouders van de betrokken school
2. Het verfijnen van lokale verkeers- en luchtkwaliteitsdata door het experimenteren met (mobiele) sensoren
3. Het evalueren van de impact van lokale mobiliteitswijzigingen op de luchtkwaliteit en verkeer

Hiertoe worden tussen februari 2023 en mei 2024 ook extra metingen uitgevoerd in de wijk, zowel voor verkeer als luchtkwaliteit. Zo zijn er bij 16 Gentse vrijwilligers sinds februari 2023 Telramen (verkeerssensoren) geïnstalleerd aan het raam die het passerende gemotoriseerde verkeer, fietsers en voetgangers meten.

De extra luchtkwaliteitsmetingen gebeuren zowel mobiel, met een 40-tal sensoren voor trajectmetingen door de leerlingen van De Krekel, als op vaste locaties in de wijk. Zo zijn er sensoren voor stikstofoxide (NO2) op 4 meetlocaties op openbaar domein en is er 1 extra meetlocatie voor NO2 op openbaar domein met passieve samplers, dit ter hoogte van de ingang van de school.

Is er omwille van de samenwerking met de school naast de dataverzameling over luchtkwaliteit een educatief luik verbonden aan het project? 

De hoofddoelstelling van de samenwerking met De Krekel was bewustwording door middel van een educatieluik gekoppeld aan de sensormetingen. Gedurende drie weken werkten vijftig vijfdejaars van Basisschool De Krekel rond het thema luchtkwaliteit. De leerkrachten gebruikten hiervoor een educatief pakket dat door de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) ontwikkeld is. Ze behandelden thema’s als "Wat is lucht? Wat is SMOG? Wat is fijn stof? Wat is luchtvervuiling? Wat is de impact op de gezondheid? Welke maatregelen kunnen genomen worden tegen luchtvervuiling? Wat kan je zelf doen?". De VMM geeft ook twee keer op school uitleg over luchtkwaliteit en sensoren en ze analyseren en bespreken samen met de leerlingen de resultaten van hun metingen.

De leerlingen van Basisschool De Krekel maten tijdens deze projectperiode zelf de luchtkwaliteit op hun route van en naar school met een fijnstofsensor op hun fiets en tijdens een wandeling in de buurt. De leerlingen deden ook proefjes om zelf verschillende bronnen van fijn stof te ontdekken en kwamen zelfstandig tot een aantal waardevolle conclusies.

1. Bij het fietsen werd verhoogd fijn stof gemeten langs de drukste steenwegen.
2. Verhoogd fijn stof werd gemeten wanneer je rookt of naast een persoon staat die rookt.
3. Uitlaatgassen gaven de hoogste indicatie als je die binnen in een garage inademt.
4. Ook bij braden (kip aan spit bv.) komt fijn stof vrij.
5. Een renovatie aan een woning gaf ook een verhoging in de concentratie aan fijn stof.

De projectweken bij De Krekel brachten duidelijk aan het licht dat de weersomstandigheden een sterke invloed hebben op de concentraties fijn stof in de lucht. Dit konden de leerlingen zelf ook waarnemen met hun sensoren. De meeste leerlingen maten over het algemeen tussen de 0 en 9 µg fijn stof (blauwe kleuren) op hun route van en naar school. Deze relatief lage concentraties zijn niet representatief als jaargemiddelde omdat het gaat over een korte meetperiode met veel neerslagdagen. Op regenachtige dagen zijn de fijn stof concentraties typisch lager omdat het fijn stof dan als het ware uit de lucht wordt ‘gewassen’. Hierdoor konden de metingen op eenzelfde traject sterk verschillen van dag tot dag.

Zijn er nu reeds intenties of indicaties dat er na dit proefproject een vervolg zal komen? Gelijkaardig aan dit proefproject of van een andere aard? 

Als partner in het CityTRAQ-project bereidt onze Stad momenteel een nieuw pilootproject voor met een school dat hopelijk kan worden uitgerold in 2024. Hierbij zullen luchtkwaliteitsmetingen uitgevoerd worden die het effect van een schoolstraat meten op de lokale luchtkwaliteit, en waarbij een real-time visualisatie zal voorzien worden aan de schoolpoort van de luchtkwaliteit.

Zullen de bevindingen en de verzamelde data publiek beschikbaar worden gesteld? 

Op uw vraag of de bevindingen en verzamelde data publiek beschikbaar worden gesteld kan ik positief antwoorden. 

Alle sensormetingen van het huidige project met de leerlingen van De Krekel konden online opgevolgd en geraadpleegd worden.

•  real-time opgevolgd worden via het CompAIR-dashboard (https://monitoring.wecompair.eu/dashboards/policy-monitoring.)  

• Het raadplegen van de resultaten kan ook via SODAQ AIR (knowyourair.net)

Het project kreeg ondertussen ook ruime aandacht in de lokale media en de leerlingen schitterden zelfs in de Karrewiet-uitzending van 23 november.

De resultaten van de langlopende metingen met telramen en sensoren zullen gebundeld worden in het CompAIR-eindrapport dat normaal gepubliceerd wordt in augustus 2024.

Voor ik concreet antwoord op je vraag, wil ik het graag eerst hebben over de basis die voor iedereen geldt. Eén: Gooi zwerfvuil, dat is afval dat je onderweg creëert, in een lege korf. Is de korf vol? Gooi het dan in de volgende of neem het mee naar huis. Twee: Vermijd zwerfafval dat geldt zowel voor de consument, als de verkoper. Drie: Neem als verkoper je verantwoordelijkheid om afval te verminderen, en om klanten te sensibiliseren om afval in een korf te gooien. Op de vorige commissie duidde ik nog het belang van een vuilnisbak aan verkooppunten.

Maar de verantwoordelijkheid schuiven we niet enkel af op handelaars. Op dit moment wordt er volop gewerkt aan het project 'KOMBAK', dat is een initiatief in samenwerking met de stad Leuven om horeca en take-awayzaken te helpen in de transitie naar herbruikbaar cateringmateriaal. Van augustus 2021 tot augustus 2023 liep in Gent het On-the-goproject. Er werd in vijf afgebakende zones ingezet op de zwerfvuilproblemtiek die gelinkt is aan on the go of take-awayafval. Eén van deze zones was het parkje en de omliggende straten vlakbij de verschillende scholen en de Mc Donalds aan de Martelaarslaan.

In het kader van dit project hebben we in de buurt actief ingezet op sensibilisering en handhaving:

• In het parkje werd het groot menubord, dat ook op de Korenmarkt stond, geplaatst. In die periode schonken politie, gemeenschapswachten en de OVAM- handhavers extra aandacht aan de afvalproblematiek. Er werden verschillende GAS-vaststellingen opgemaakt, en dat is geen evidentie. Want een betrapping op heterdaad is hiervoor nodig.

• Er was de campagne “Mag het wat minder afval zijn” van IVAGO, waarbij extra vuilnisbakken werden geplaatst en er opnieuw gesensibiliseerd op basis van een zichtbare actie. De lancering van deze actie gebeurde op de Graslei: een razzia waarbij stukken sluikstort omcirkeld werden en het zwerfvuil werd geteld.

• Alle scholen in de omgeving werden aangeschreven met het aanbod om een gezamenlijke opruimactie te organiseren gecombineerd met een IVAGO-sessie rond afval. Hier werd niet op ingegaan door de scholen.

Heel wat sensibiliseringsacties, maar in de meervoudige aanpak wordt er ook opgeruimd. In de ruime omgeving staan er 9 korven, wat op basis van de beslissingsboom voldoende is. De korven op de Martelaarslaan worden tweemaal per week geledigd. De korven op de Groot Brittanniëlaan en Offerlaan zelfs vier keer. IVAGO werkt met uniforme korven, het formaat aanpassen, is dus geen mogelijkheid. Wel bekijkt de dienst Operaties van IVAGO of de ledigingsfrequentie in de Martelaarslaan moet worden opgetrokken naar driemaal per week.

Tot slot wordt de Offerlaan in de zomer een keer om de twee weken machinaal geveegd, in de winter is dit om de vier weken. De Martelaarslaan wordt wekelijks manueel op maandag onder handen genomen. Machinaal is dit dezelfde frequentie als de Offerlaan en extra om de twee weken door de grote veegmachine.

Zowel IVAGO als de Cel Regie Netheid geven aan dat er al heel wat inspanningen worden geleverd om het net te houden. Nu is het dus aan de take-awayzaken en de gebruiker van het openbaar domein om ook mee te werken aan een nette stad. Alleen kunnen we dit niet, en eerlijk … Dit zou niet meer moeten.

Raadslid Peeters, dank u voor deze vragen. Transparantie over bodemvervuiling en kordate aanpak zijn inderdaad cruciaal.  

Het is een goede suggestie om de bodemonderzoeken toegankelijk te maken via onze website. Dat gaan we doen voor de percelen in eigendom van Groep Gent én voor de percelen waar er PFAS-verontreiniging is vastgesteld die moet worden aangepakt. 

We onderzoeken nu hoe we deze informatie het beste kunnen ontsluiten voor de burgers. Zulke onderzoeksrapporten zijn vaak technisch en uitgebreid en gericht op vakexperts. Het is van belang dat de resultaten goed geduid worden. 

Het is belangrijk om te weten dat we niet alle PFAS-gerelateerde onderzoeken kunnen plaatsen. 

Wij worden enkel op de hoogte gebracht van onderzoek over de eigendommen van de stad én over onderzoek waar no-regret-maatregelen nodig zijn. Die komen op de site.  

Voor actuele PFAS-metingen in grond en grondwater, verwijs ik naar de Databank Ondergrond Vlaanderen, die wekelijks bijgewerkt wordt en gratis toegankelijk is.--

Over het PFAS-houdend schuim bij de brandweer en op de Gentse sites… Navraag bij de brandweer leerde dat ze geen fluorhoudend schuim meer op voorraad hebben dat gebruikt wordt in de brandweerwagens. Ze zijn volop bezig om hun voorraad PFAS-houdend schuim af te bouwen en veilig te vernietigen. Ze volgen dat nauwgezet op. Er zijn wel nog enkele oude, lege vervuilde tanks die in de loop van december-januari worden opgepikt voor definitieve vernietiging. In sommige voertuigen zit er nog een tank waar fluorhoudend schuim in zat. Deze tanks zijn nu leeg en worden niet meer gebruikt in afwachting van volledige reiniging.  

In de gebouwen van de brandweer zelf zijn nog enkele fluorhoudende schuimblussers aanwezig. Die worden de komende maanden vervangen door fluorvrije varianten.--

Over de sanering van PFAS in bodem en grondwater op stedelijke sites: er zijn nog geen saneringswerken gepland. 

We wachten op de resultaten van de lopende beschrijvende bodemonderzoeken om, als dat nodig zou blijken, een gedetailleerd saneringsproject op te starten. Zo’n beschrijvend bodemonderzoek neemt ongeveer een jaar in beslag. 

Het opstellen van een saneringsproject waarin de geschikte technieken worden bepaald, duurt nog eens zes maanden. 

Bij de lopende onderzoeken zal de eerste sanering, indien nodig, kunnen starten binnen ongeveer een jaar, in 2025.--

Voor de Bloemekenswijk: het oriënterend bodemonderzoek voor de FNO-site is nu afgerond en goedgekeurd door OVAM. Er komt een informatiemoment in januari 2024, in samenwerking van Dienst Beleidsparticipatie, Dienst Milieu & Klimaat en Logo Gezond Plus.  

We organiseren niet standaard informatiemomenten voor elke wijk met PFAS-verontreiniging, tenzij er specifieke zorgen zijn. In het Rabot hebben we dat wel gedaan over de vervuiling van de Tondeliersite. Aanleiding daar was de impact op buurtmoestuinen en gezondheidsvragen vanuit de gemeenschap.  

Het was de wijkregisseur die deze bezorgdheid had gesignaleerd en in samenwerking met de andere diensten die vergadering heeft georganiseerd. 

Voor algemene informatie over PFAS, kunnen bewoners terecht op onze website, die we regelmatig bijwerken. In zones met PFAS-verontreiniging zorgen we voor persoonlijke communicatie. Dat kan via brieven, infobrochures en/of bewonersvergaderingen. Of er een informatiemoment wordt georganiseerd, wordt geval per geval bekeken. Dat kan bijvoorbeeld als er signalen komen via de wijkregisseur of als er nieuwe informatie opduikt die een infomoment zinvol maken. 

Ter conclusie: 

We zorgen ervoor dat we de informatie over PFAS-verontreiniging toegankelijk wordt gemaakt op maat van de bewoners. En we zetten de nodige stappen om de verontreiniging aan te pakken, zowel bij verontreinigde bodems als bij de brandweer. Wat sanering betreft zal het nog wel even duren vooraleer er specifieke saneringsprojecten zijn.

Ik heb heel vaak contact met de vakorganisaties van het stadspersoneel en ook met onze medewerkers. Ik vind dat bijzonder belangrijk. 

U gebruikt nogal zware termen zoals “wantoestanden”. Ik ben in gesprek gegaan en heb ook vastgesteld dat niet alles wat we in dat artikel lazen correct is. Zo waren de foto’s bijvoorbeeld nogal anekdotisch: je kan overal wel een vuile emmer in een hoek vinden, ook als het pas gepoetst werd. 

Maar hoe dan ook, viel me dat zwaar op de maag. Ik zal niet doen alsof er geen issues zijn. Het klopt dat er aanpassingen geweest zijn in de manier waarop onze gebouwen gepoetst worden. Ook al werd dit altijd grondig voorbereid tussen onze diensten en de poetsfirma’s om de werkdruk van het personeel haalbaar te houden, er zijn zeker issues die moesten aangepakt worden. 

Er is geen eenduidige verklaring te geven over de werkdruk. Dit heeft ook met de arbeids-trots van medewerkers te maken. Soms ook met de verwachtingen van sommige gebruikers van de gebouwen. Gebouwenbeheerders mogen natuurlijk geen opdrachten gaan geven aan het poetspersoneel waar die mensen geen tijd voor hebben gekregen. 

Maar het is eenmaal zo dat de opdracht is veranderd, dan moeten ook de verwachtingen veranderen. We gaven nooit de opdracht om exact hetzelfde te doen, maar in minder uren. Dat kan natuurlijk niet.

Getuigenissen dat men het aanvoelt op de werkvloer als onredelijke verwachtingen raken me. Ik heb dan ook contact opgenomen met de belangenvertegenwoordigers en ik heb een delegatie van hen ook ontvangen om naar hun bezorgdheden te luisteren. Onze stadsdiensten staan ook in contact met de vakbonden van de poetsfirma’s, voor tijdens en na de aanpassingen van de poetsregimes. Het is namelijk niet omdat de mensen die onze gebouwen proper maken geen stadspersoneel zijn, dat we niet begaan zijn met hun welzijn. In tegendeel, Gent is pionier geweest in het opnemen van sociale clausules in deze aanbestedingen. 

Ik heb dan ook aan onze diensten opdracht gegeven om die sociale bepalingen nauw te blijven opvolgen. 

Ik heb aan onze dienst ook gevraagd om te kijken welke maatregelen mogelijk zijn om aan enkele bezorgdheden tegemoet te komen. Er wordt in onze kantoren bijvoorbeeld meer overdag gepoetst – zo maken we de relatie tussen leven en werken ook voor deze mensen haalbaarder. In het contract voor poetsen van publiek sanitair wordt ook wat geschoven met de opdracht zodat er een halftijdse klusjesman kan aangesteld worden en het poetspersoneel de beschadigingen door vandalisme niet moet herstellen. 

Zowel onze dienst service en logistiek als ikzelf zullen de komende maanden contact houden met de vertegenwoordigers zodat we de situatie kunnen monitoren en binnen de beperkingen die we als Stad hebben eventueel ook wat bijsturen. 

Ik weet dat u het project De Felix met veel aandacht volgt. 

Het was mijn voornemen om de stand van zaken in een presentatie toe te lichten maar door budget deze maand kon daar geen tijd voor gemaakt worden. Dus ik ben blij dat u de vraag stelt, want er is inderdaad evolutie te melden. 

Het is, zoals u weet, een uniek project. We realiseren hier een stadsgebouw 2.0 waar gedeeld ruimtegebruik ingebakken zit in het ontwerp. We doen hier ook iets dat nog niet op heel veel plekken in ons land gebeurt: we investeren in de restauratie van ons jong onroerend erfgoed. Dit project draagt niet zomaar de naam van de oorspronkelijke ontwerper: hij was een pionier in de modernisering van publieke gebouwen. We bewaren zo dit stukje van onze geschiedenis voor de toekomstige generaties. 

Maar wat iedereen normaal vindt voor ons middeleeuwse erfgoed, geldt jammer genoeg ook voor ons jonger onroerend erfgoed: de uitvoering van de bouwwerken is niet altijd even zorgvuldig gebeurd in het verleden. Het gaat dan niet over rottende houten dakspanten zoals in het Groot Vleeshuis, maar hier gaat het over de betonstructuur. 

Onze diensten hebben in de ontwerpfase met externe expertise een zo goed mogelijke inschatting gemaakt van de bouwfysische toestand van de basisstructuur. De plannen zijn daarop gebaseerd. Bij de gedeeltelijke afbraak bleken enkele grote problemen die volgen uit een onzorgvuldige uitvoering van het ontwerpplan. 

Dit zijn zaken die pas na gedeeltelijke afbraak kunnen gezien worden: het gebouw is niet uitgevoerd zoals het op plan stond. 

[vragen om foto’s te tonen]

Ook wie geen ingenieur is ziet dat dit grote problemen geeft voor de stabiliteit en veiligheid als palen naast de fundering staan of er grote sleuven zijn gemaakt in de dragende betonstructuren.

Elders waren kokers die leeg moesten zijn doorstoken met staalstructuren waardoor ze niet konden gebruikt worden als kabel-kanalen. 

Er is dus heel veel moeten herberekend worden – inclusief een heel unieke staalstructuur die moest worden ontworpen en uitgevoerd worden om deze structurele zwaktes op te vangen. 

Het gevolg van dit alles is dat op vandaag ongeveer 40% van de werken zijn uitgevoerd. Een aanzienlijke vertraging dus. De oorspronkelijke planning was dat in augustus 2023 de werken na twee jaar bouwen zouden afgerond zijn. Toen u vorige keer de vraag stelde naar een update gaf ik aan dat de nieuwe einddatum in februari 2024 lag. Op dit moment wordt verwacht dat de werken in september 2024 zullen afgewerkt zijn en het gebouw in 2025 in gebruik zal kunnen genomen worden. 

De netto meerkost wordt op dit moment geraamd op 1,5mio – met een nieuwe netto projectkost van 21,8 miljoen euro. 

Onze diensten zijn gelijktijdig ook in geslaagd om ongeveer 600.000 euro bijkomende subsidies te verwerven (die niet gebonden zijn aan deze technische uitdaging). 

Deze gestegen kost weegt niet rechtstreeks op de stadsbegroting omdat deze binnen de portfolio-werking zal opgevangen worden. De diensten zeggen me dat deze kost weliswaar een stuk hoger is dan de oorspronkelijke raming van 2018 maar dat dit wel markconform is per m². De oorspronkelijke raming dateert dan ook van vijf jaar geleden en dus voor COVID, de oorlog in Oekraine en de grondstoffencrisis die uit beide voortvloeide. 

Bijzonder vervelend en jammer. 

Alle gebruikers en alle stadsdiensten hadden gerekend op een snellere ingebruikname. Maar deze zwaktes konden niet voorzien worden omdat ze gelinkt zijn aan een onzorgvuldige uitvoering van het oorspronkelijke gebouw – op plekken die pas na gedeeltelijke afbraak zichtbaar worden. 

U vraagt ook naar de impact van de termijnverlenging op de gebruikers:

• ’t Groen Drieske (lagere afdeling): ten gevolge van deze termijnverlenging dient de huur van de bestaande klascontainers verlengd te worden. De school is er op voorzien meer leerlingen te kunnen ontvangen na de verhuis naar De Felix. Omdat de nood hoog is naar extra plaatsen in de wijk zal een extra klascontainer voorzien worden op de huidige locatie zodat de voorziene capaciteitsuitbreiding niet in het gedrang komt. Het is op de huidige locatie niet haalbaar om voor de kleutertjes de verhoopte capaciteitsuitbreiding te realiseren. Dat wordt met één schooljaar uitgesteld. De keuze om dat wel te doen voor het lager, is logisch, zo kunnen alle momenteel ingeschreven leerlingen mee doorstromen binnen de school.
• Academie De Kunstbrug: impact op de tijdelijke huisvesting voor de Academie in de Langestraat. Ten gevolge van deze termijnverlenging dient de huur verlengd te worden, dit budget wordt voorzien binnen het project en werd meegenomen in de budgetmelding, zie antwoord op vraag 3.
• Dienst Burgerzaken: blijven gehuisvest in de Zwarte Doos, geen impact op projectbudget van de Felix.
• Politie: blijven gehuisvest in Dienstencentrum Ledeberg, geen impact op projectbudget van de Felix.
• Bibliotheek: blijven gehuisvest in de Sint-Simonstraat (contract loopt nog tot 30/06/2026), geen impact op projectbudget van de Felix.
• Secundair Kunstinstituut (SKI): uitbreiding wordt uitgesteld en later opgestart, budget voor compensatie voor huur tijdelijke huisvesting wordt voorzien binnen het project en werd meegenomen in de budgetmelding.

In de hele stad werken we aan de netheid van de stad. We leveren de nodige inspanningen en dat via de meervoudige aanpak. Dus ook hier staat opruimen, sensibiliseren en handhaven centraal. Ook de diensten onder schepen Tine Heyse zetten gericht in op ongediertebestrijding.

In 2023 zijn er 79 (gemelde) sluikstorten opgeruimd ter hoogte van de Brabantdam door IVAGO. Zij ruimden geen (gemeld) sluikstort ter hoogte van het Sint-Baafsplein op. Een gemeld sluikstort wordt binnen de 72 uur opgeruimd. Ik beklemtoon graag dat de sluikstortapp nodig is om gericht te kunnen opruimen, het aantal meldingen dat we krijgen toont ook duidelijk haar succes of bekendheid. Naast het opruimen van sluikstorten veegt IVAGO hier minimaal éénmaal per week manueel en machinaal, en de stofzuigploeg passeert op deze locatie dagelijks.

Daarnaast wordt er gesensibiliseerd naar alle Gentenaren via de standaard IVAGO-kanalen. Naar aanleiding van deze vraag stuurt IVAGO haar commercieel medewerkers en afvalsteward op pad om na te gaan of er moeilijkheden of onregelmatigheden zijn bij haar bedrijfsafvalklanten. Als sluitstuk is er handhaving. In 2023 zijn er 13 GAS-vaststellingen opgesteld in de Brabantdam voor het achterlaten van sluikstort, maar geen vaststellingen aan Sint-Baafsplein.

De Dienst Toezicht laat weten dat er in 2023 twee dossiers waren in verband met afvaloverlast, in geen van beide wordt er gesproken over ongedierte. Een van de dossiers wordt nog steeds opgevolgd. Het andere dossier ging niet over organisch afval. Verder zijn er drie meldingen van sluikstort waarbij één rond bedrijfsafvalcontainers.

Via de bevoegde diensten van schepen Tine Heyse kregen we ook de nodige informatie over ongedierte, en de muizenoverlast die je aanhaalt. Een eerste belangrijk iets: Muizenproblemen worden niet actief bestreden door de stad op privaat domein. De stad staat wel in voor advisering om muizenproblemen aan te pakken indien er grootschalige problemen zijn. Bij rattenoverlast treedt de stad wel op, maar enkel bij particulieren. In de Brabantdam is er één lopend dossier. Op het Sint-Baafsplein was er eerder dit jaar rattenoverlast bij een particuliere woning, maar dat probleem is opgelost. Het plein zelf, ter hoogte van het NTG, is een gekende locatie en wordt door de bevoegde diensten actief bestreden. Graag geven schepen Tine Heyse en ik nog mee dat particulieren vrij zijn om een interventie voor rattenbestrijding aan te vragen, dat kan iedereen doen via de website van de stad. Handelszaken staan zelf in voor de bestrijding. Als het gaat over voedingszaken zijn er verplichtingen vanuit FAVV.

De verschillende betrokken diensten zetten hoog in op de meervoudige netheidsaanpak en op de gekende rattenplaag op deze locaties. Maar dus ook hier, net zoals in de vorige vraag, rekenen we ook op de verantwoordelijkheidszin van handelaars, Gentenaars en voorbijgangers. Vermijd zwerfafval en bied afval correct aan, dat wil zeggen op het juiste moment en goed gesorteerd.

Het oud-gemeentehuis van Sint-Amandsberg is een iconisch gebouw maar heeft niet meer de functionaliteit die vandaag nodig is. Er zijn dus werken nodig. Het stadsbestuur heeft in 2016 beslist het niet langer voor eigen werking in te zetten omdat er voldoende ander publieke infrastructuur is in de wijk – zoals toen reeds een dienstencentrum en politiekantoor recht over het gebouw en sinds kort ook de gerenoveerde Pastorie en Heilig Hartkerk. 

Sindsdien wordt het gebouw door een aantal verenigingen gebruikt. 

vzw Transistor gebruikt sinds 1 maart 2020 de –1 als (kunst)atelier.

Het Rode Kruis gebruik een aantal lokalen op de eerste verdieping als leslokalen en een ruimte op het gelijkvloers voor opslag van materialen.

De voormalige raadszaal wordt via zalenzoeker ter beschikking gesteld van externen. De raadszaal werd in de jaren 2022 en 2023 309 keer geboekt, goed voor 2.438,5 uur.

Sinds 2014 worden geen huwelijken voltrokken in de trouwzaal.

In 2016 besliste het college om het oud gemeentehuis op de private markt te brengen eventueel via verkoop, waarbij gesteld werd dat de nieuwe invulling rekening diende te houden met de erfgoedwaarde van het gebouw en eventueel een functie (of meerdere functies) voorziet gericht op de wijk. 

Sindsdien zijn onze inzichten over de manier waarop we ons vastgoed beheren en vervreemden geëvolueerd, mede door de volksraadpleging van dit jaar.

Er is een open oproep in voorbereiding om het gebouw in erfpacht te geven. De idee is dat de erfpachter de nodige werken uitvoert, het gebouw op het einde van het verhaal terug eigendom wordt van de Stad en de invulling ook gericht is op de buurtbewoners. De lange doorlooptijd is gelinkt aan de noodzaak om beslissingen over dit gebouw te koppelen aan het stadsvernieuwingsproject En Route. 

N.a.v. de opmaak van de conceptstudie En Route werd een inspraaktraject met de buurt, veldwerkers en stadsdiensten doorlopen om de ruimtenoden uit de Dampoortwijk in kaart te brengen. Het traject werd geleid door de dienst Beleidsparticipatie. De resultaten van de bevraging (= concrete ruimtenoden die er in de buurt zijn) zijn opgenomen in de oproep. De resultaten van die bevragingen zijn richtinggevend en kunnen door de kandidaat gebruikt worden bij zijn/haar voorstel van invulling met meerwaarde voor de buurt.

In de oproep worden richtlijnen en aanbevelingen geformuleerd door de diensten Monumentenzorg en Stadsarcheologie, Beleidsparticipatie, Stedenbouw en het Agentschap Onroerend Erfgoed Vlaanderen. 

Binnen de context van het stadsvernieuwingsproject wordt momenteel gezocht naar een optimaal moment voor een open oproep. 

Vorige week ontvingen we het recentste rapport over de luchtkwaliteit in onze stad en -het overkomt me niet vaak- maar bij het lezen ervan werd ik vervuld met een gevoel van trots.  

Blij om te zien dat de luchtkwaliteit in onze stad de voorbije 10 jaar stelselmatig verbeterd is. Maar liefst de helft minder kankerverwekkend koolstof en een derde minder stikstof en fijn stof. U weet dat er voor kankerverwekkend roet geen normen zijn.  

Maar vooral ook trots om te zien dat het rapport zwart op wit aantoont dat door ons gemaakte beleidskeuzes, hoe moeilijk die ook waren én hoeveel politieke tegenstand en bagger die ook kregen, duidelijk een gemeten positieve impact hebben op de luchtkwaliteit en dus ook op de gezondheid van de Gentenaars. Ons beleid werkt. 

Uit het rapport blijkt duidelijk een positieve impact van de LEZ. De verklaring hiervoor?  

Momenteel hebben dieselvoertuigen Euro 5 en recenter, vrije toegang tot de LEZ. Deze zijn voorzien van een roetfilter, waardoor de roetuitstoot veel lager ligt dan bij oudere dieselwagens. Hierdoor heeft de LEZ een invloed op de concentraties van kankerverwekkend roet en dus ook een positieve invloed op de gezondheid van de Gentenaars. 

Helaas bracht Euro 5 voor NOx in de praktijk niet veel verbetering in vergelijking met de oudere dieselwagens.  

Dit wordt beter bij de verstrengingen van de LEZ op 1 januari 2026 en 1 januari 2028, waarbij enkel nog Euro 6 dieselwagens en recenter vrij toegelaten worden, respectievelijk enkel dieselwagens vanaf Euro 6d. 

De luchtkwaliteit zal door deze Euro 6d wagens dus ook op het vlak van NOx nog verder verbeteren. Hiermee zullen we ook naar de richtwaarden kunnen gaan.  

Ook de shift naar meer benzine en meer elektrische voertuigen, die volgens onderzoek extra versterkt wordt door de LEZ, zorgen voor een extra verbetering.  

De conclusie is helder: de LEZ is en blijft een belangrijke maatregel in de strijd tegen luchtvervuiling, zeker daar we met de volgende verstrengingstrappen de focus niet alleen leggen op roet (zwarte koolstof) maar ook op stikstofoxiden (NOx).  

Je vroeg ook naar de toegenomen achtergrondvervuiling door de toegenomen houtstook. Mensen die met luchtkwaliteit bezig zijn weten dat dit niet goed is voor de volksgezondheid. Uit citizen scienceprojecten weten we dat het gedrag van houtstook heel moeilijk te wijzigen is.  

Wij kunnen enkel sensibiliseren. Als Stad ontraden we houtverbranding via de diverse kanalen die ons ter beschikking staan. Zo is er de website “hout-het-gezond-6-tips” met als eerste tip “Vermijd een kachel of open haard”.  

Er wordt hierbij verwezen naar De Energiecentrale, die gratis renovatieadvies aanbiedt aan de Gentenaar en dit op maat van het huis en het beschikbare budget.  

Waar mogelijk raadt De Energiecentrale milieuvriendelijke technieken zoals warmtepompen aan. Het gebruik van hout- of pelletkachels om de woning fossielvrij te maken, wordt door de Gentse renovatiecoaches omwille van het lokale beleid niet geadviseerd.  

De website wordt in de wintermaanden bekend gemaakt via sociale media: instagram, twitter, facebook en elke keer bij momenten van slechte luchtkwaliteit wanneer het zogenaamde “stookadvies” door de Vlaamse Milieumaatschappij wordt afgekondigd.  

Maar de sleutel voor een oplossing voor houtstook ligt helaas niet op het lokale beleidsniveau, maar wel bij de hogere overheid. Als stad dringen we er dan ook op aan om hier verder werk van te maken.  

Wel even meegeven aan raadslid Taeldeman, die aansloot bij deze vraag voor wat houtstook betreft, dat het niet zozeer de laagste inkomensklassen zijn die hout stoken, het probleem zit eerder bij ‘gezelligheids’verwarming. Mochten mensen die het breed hebben geen hout meer stoken dan zou de luchtkwaliteit al een pak beter zijn. Het probleem van energie-armoede zit veel ruimer. Wij doen er alles aan wat we kunnen om de laagste inkomens te helpen, en dat gaat veel breder dan houtstook.  

Ik besluit.  

Zoals ik bij het begin zei ben ik trots op de beleidskeuzes die we maakten en vooral op de positieve resultaten voor de gezondheid van alle Gentenaars.  

Maar is het werk daarmee af? Neen, jammer genoeg niet. 

Het rapport confronteert er ons mee dat de lucht die we inademen nog steeds negatieve gevolgen heeft voor onze gezondheid, want -hoe de Gentse luchtkwaliteit ook is verbeterd- de gezondheidskundige advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie halen we nog niet.  

Dit betekent dat we als stad verder even ambitieus moeten inzetten op de luchtverontreinigende bronnen waar we kunnen en ook verder moeten aandringen bij de Vlaamse overheid tot het nemen van maatregelen die binnen hun bevoegdheid vallen. 

Het klopt dat ook de Stad Gent gevat is door de nieuwe Vlaamse Regelgeving die stelt dat alle niet-residentiele gebouwen groter dan 500 m2 over een EPC- NR moeten beschikken. Het gaat om 400 gebouwen, waarvan 110-tal Onderwijsgebouwen en een 50-tal OCMW-gebouwen.

Deze nieuwe norm gaat op 1 januari 2024 in, en is de start van een reeks stappen in het verduurzamen van overheidsgebouwen. Het attest EPC-NR wordt voor alle overheidsgebouwen verplicht tegen 2026. Vanaf 2028 zal er voor elk NR-overheidsgebouw een minimum energielabel opgelegd worden waarbij het de bedoeling is om tegen 2050 voor alle gebouwen een label A te bekomen 

Het attest EPC-NR kan enkel opgemaakt worden door een energiedeskundige type D en daardoor hangt hieraan een kost. Binnen de portefeuille van Stad Gent – FM moeten we in totaal voor 400 gebouwen een EPC-NR moet laten opstellen. De totale kost hiervoor wordt geraamd op 400.000€ en deze werd voorzien in de opmaak van de begroting in de ronde BW2023. 

Sinds begin dit jaar zijn onze diensten gestart om de nodige EPC-NR certificaten te laten opmaken. In eerste instantie met een beperkte prijsvraag. Voor het uitvoeren van deze EPC-NR op grotere schaal is een raamcontract in de markt gezet conform bestek (2023_GR_00386 - Overheidsopdracht van diensten - Raamovereenkomst voor de aanstelling van energiedeskundigen voor de opmaak van EPC's (4 percelen) - SLS/2023/009 - ID5413 - Bestek – Vaststelling) en gegund in augustus 2023. Uitvoering van de onderzoeken nodig voor een certificaat is zo kunnen starten in het vierde kwartaal van 2023.