2023_GR_01047 - Toekenning van een eenmalige subsidie voor uitvoeren omgevingswerken Groot Begijnhof te Gent - Goedkeuring

• Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 40, § 1.

• Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 2.

Naar aanleiding van de aanleg van nieuwe nutsleidingen in het Groot Begijnhof (water, gas, elektriciteit en fiber) bleek de noodzaak om de nog originele oude riolering ook te vernieuwen. Het vernieuwen van alle nutsleidingen is een samenwerking met Fluvius, Farys en Proximus waarbij in één beweging alle leidingen in het volledige begijnhof worden aangepakt om de hinder zoveel mogelijk te beperken.

Gezien de unieke waarde van het Groot Begijnhof is het te verantwoorden dat er vanuit de Stad Gent  een tussenkomst (investeringssubsidie) wordt toegekend. Aangezien het Groot Begijnhof geen deel uitmaakt van het openbaar domein in beheer van de Stad Gent, kan er geen tussenkomst gegeven worden uit de Water Afvoer Bijdrage die beheerd wordt door Farys.

De vraag naar een investeringssubsidie uit de algemene begroting van de Stad Gent voor de investeringen in riolering in het Groot Begijnhof is te verantwoorden vanuit de bijzondere erfgoedwaarde (het begijnhof behoort tot het UNESCO werelderfgoed) en de promotie voor de Stad Gent, de sociale werking binnen dit projectgebied en het open karakter van de wegenis binnen het domein.

De gebouwen binnen het Begijnhof lozen momenteel hun afvalwater ongescheiden in de riolering van het omliggende openbaar domein. De Stad Gent heeft in het verleden geen enkel onderhoud of beheer gedaan binnen de muren van deze beschermde site. Ook de verlichting staat hier achter teller en is dus een private infrastructuur.

Het is een belangrijk project voor het begijnhof dat onder andere de veiligheid, kwaliteit en de continuïteit van de energieleveringen moet verzekeren voor de toekomst. Het uitvoeren van de omgevingswerken (wegen en riolering) vormt dus slechts een onderdeel van grotere en dure werken. Meteen worden ook een aantal straten in het hof heraangelegd hetgeen ook de veiligheid voor de vele weggebruikers fietsers, voetgangers, bewoners, gebruikers, bezoekers bevordert. Dit is zeker van belang in het streven naar een autovrij of auto-arm gebied. 

Het begijnhof is een klein dorp te noemen. Juridisch gezien weliswaar een privé eigendom maar functioneel gezien een openbare ruimte. Er zijn 80 huizen maar in totaal zijn er ongeveer 98 wooneenheden in het hof met +/- 150 bewoners. Daarnaast zijn er een 20-tal organisaties in het hof gevestigd, die meer dan 250 mensen tewerkstellen en heel veel cliënten, cursisten en bezoekers ontvangen. Alle verenigingen hebben een sociaal of cultureel doel. Er kan gesproken worden van een sociaal/cultureel bedrijventerrein.

Drie gebouwen worden door de stad gehuurd, die samen plaats geven aan ongeveer 150 vrijwilligers of cursisten, wat bijdraagt aan het openbaar karakter van de site. Ook de culturele werking die door de vzw verder wordt uitgebouwd en de toeristische functie die het begijnhof vervult, draagt bij aan het openbaar karakter van de site. Ook een aantal organisaties die vroeger door de stad werden gehuisvest, vonden hun onderkomen in het begijnhof dat wordt beheerd door een vzw. 

Het feit dat deze renovatiewerken worden opgenomen om meer dan 98 wooneenheden en de socio-culturele voorzieningen te voorzien van moderne nutsvoorzieningen en een maximaal gescheiden rioleringsstelsel (beperkt gescheiden gelet op de bijzondere omstandigheden van dit beschermde begijnhof) betekent absoluut een meerwaarde.

• De belangrijkste kenmerken van de bestaande afwatering worden aangeduid in het verslag van het terreinbezoek (bijlage 1). De beschikbare straatbreedte is beperkt tot minder dan 6m breed tussen de buitenmuren. In combinatie met de ruimte van 2 x 1.5 m die beschikbaar moet zijn voor de nutsleidingen en de afstand die in acht moet worden gehouden ten opzichte van de buitenmuren, is er onvoldoende ruimte voor een veilige aanleg van gescheiden riolering. Hierdoor is er een gemengde riolering voorzien die wordt aangesloten op de openbare riolering.
• Er zal bij het ontwerp van de riolering (waar mogelijk) worden rekening gehouden met ontharding van de wegenis of afstroming van wegenis naar groenzones of andere bronmaatregelen voor de publieke gebouwen (de kerk).

De uitvoering van werken op deze site is vanuit de regelgeving (archeologie/monumentenzorg, Vlarem wetgeving, bronmaatregelen, infiltratie, etc) een heel dure aangelegenheid voor een vzw. Het Groot Begijnhof maakt geen deel uit van het openbaar domein. Alle bewoners en gebruikers van water binnen het begijnhof betalen bij de afrekening van het water echter eenzelfde aandeel waterafvoerbijdrage als de andere inwoners van de stad Gent. De vzwGroot Begijnhof vond het dan ook opportuun om de mogelijkheid tot een financiële tussenkomst voor heraanleg van de riolering uit de inkomsten van de waterafvoerbijdragen aan te vragen. Gezien deze bijzondere omstandigheden lijkt het ons te verantwoorden dat vanuit de Stad Gent voor deze specifieke locatie er een tussenkomst (investeringssubsidie) wordt toegekend voor de aanleg van het rioleringsstelsel zoals omschreven in de opdrachtbrief als bijlage 2 waarbij ook de aanstelling van een studiebureau kan worden opgenomen door onze huidige rioolbeheerder Farys.

Hierbij is het voorstel de investeringssubsidie te plafonneren op 50% van de uitvoeringskost van de rioleringswerken en afkoppelingswerken met een maximum van 75.000€. 

Deze subsidie kan niet betaald worden uit de enveloppe van de Water Afvoer Bijdrage die door Farys (iov de Stad Gent) beheerd wordt. Het is immers niet mogelijk om een financiële tussenkomst of uitvoering van werken op te nemen voor deze privaat beheerde site, aangezien dit niet binnen de regels past van het Economisch Toezicht. Dit zou eveneens een zeer grote precedentswaarde hebben naar andere private sites of nieuwe verkavelingen die zich eveneens hierop zouden kunnen beroepen om een tussenkomst te vragen voor hun private rioleringswerken of uitvoering op perceelsniveau.

De vraag naar een investeringssubsidie voor de omgevingsaanleg voor dit door UNESCO beschermde werelderfgoed (en specifiek voor de investeringen in riolering) in het Groot Begijnhof is echter wel te verantwoorden vanuit de bijzondere erfgoedwaarde, de promotie voor de Stad Gent, de sociale werking binnen dit projectgebied en het openbare karakter van de wegenis binnen het domein.

Aan de gemeenteraad wordt, gelet op bovenstaande motivatie, gevraagd de toekenning van een investeringssubsidie in het kader van de lopende omgevingswerken aan de vzw Groot Begijnhof te Gent (Sint-Amandsberg) goed te keuren. 

Het betreft de toekenning van een subsidie aan de vzw Groot Begijnhof die noch door een reglement, noch door een overeenkomst geregeld wordt en niet nominatief in de meerjarenplanning werd opgenomen.

Overeenkomstig de Wet van 14 november 1983 betreffende de controle op de toekenning en op de aanwending van sommige toelagen, dient een subsidie gebruikt te worden voor het doel waarvoor ze wordt toegekend en dient het gebruik ervan gerechtvaardigd, zo niet dient de subsidie terugbetaald te worden.

De vzw Groot Begijnhof Sinte-Elisabeth, Groot Begijnhof  te 9040 Gent (Sint-Amandsberg) heeft volgende verantwoordingsstukken overgemaakt aan de Stad Gent:

• Nota rioleringswerken

• Offerte omgevingswerken (wegenwerken en riolering)

 De stukken werden in orde bevonden.

Voormelde wet geeft de Stad Gent tevens het recht om ter plaatse de aanwending van de subsidie te doen controleren. Bij verzet tegen de uitoefening van de controle, dient de subsidie terugbetaald te worden.

De uitbetaling van de subsidie zal gebeuren door overschrijving op rekeningnummer van de VZW Groot Begijnhof (NOG OP TE VRAGEN). De begunstigde van de subsidie dient elke wijziging van het rekeningnummer schriftelijk mee te delen aan het stadsbestuur.

De bedragen in deze tabel zijn incl. btw