Situering
De wegcode is volgens het KB van 1 december 1975 heel duidelijk wat wél en wat niet kan t.h.v. een oversteekplaats van een rijbaan, voorzien van een zebrapad.
Echter wat zien we in de praktijk? Automobilisten en fietsers ‘mikken’ om er toch maar net voor de voetgangers te zijn. Heel veel fietsers houden er weinig rekening mee, mikken, voor de voeten van nietsvermoedende overstekende voetgangers, netjes tussen de witte lijnen van het zebrapad. Meer en meer voetgangers stappen als zombies, gedrogeerd door de ‘oortjes’, gelinkt aan hun smartphone, direct de rijbaan op. In de praktijk kan elkeen 10-tallen situaties per dag oplijsten waar de wegcode t.a.v. zebrapaden ‘met de voeten wordt getreden’. Er is geen weginrichting zo duidelijk, er is geen weginrichting zo ‘misbruikt’. Ook al is het een van de elementairste verkeersregels in de wegcode, toch wordt er volop tegen gezondigd. Nochtans is het zo een plek waar een klein galant gebaar een grote erkenning en appreciatie oplevert.
Vragen
Ik las hetzelfde stukje in de krant van Bart Moerman denk ik. En ik stel samen met u dagelijks vast dat mensen in het verkeer zich inderdaad niet altijd allemaal aan de wegcode houden. Dat geldt helaas voor alle wegdeelnemers, van voetgangers en fietsers tot vrachtwagenchauffeurs. De wegcode is een beetje zoals een gemeenteraad, die marcheert maar goed als iedereen zich aan de onderlinge afspraken houdt en zich een beetje schappelijk gedraagt.
Bij de inrichting van wegen en kruispunten houden we bij stad Gent zowel rekening met de wegcode en verkeerstechnische richtlijnen, als met gewenst gedrag. Fietsers en voetgangers gedragen zich onderling anders dan chauffeurs, en hebben daarom ook nood aan inrichting op maat. Het belangrijkste in de vormgeving voor voetgangers en fietsers, is plaats. Voldoende plaats voor alle verschillende bewegingen en snelheden zorgt voor minder conflicten.
In vele gevallen biedt extra signalisatie zelfs geen meerwaarde omdat het de situatie onoverzichtelijker maakt.
Iets anders waar we zoveel mogelijk rekening mee houden, is het gevaar dat de ene weggebruiker potentieel vormt voor de andere. Hoe sneller en hoe zwaarder het voertuig, hoe gevaarlijker het is voor anderen op de weg.
Uit de “botsingsmatrix” van statbel en Vias blijkt zeer duidelijk waar het grootste gevaar zit.
Zoals u kan zien, mijnheer Peeters, vallen bijna alle doden en zwaargewonden bij aanrijdingen met chauffeurs van gemotoriseerd verkeer. Er wordt zeer zelden iemand doodgefietst. Laat staan, mijnheer Taeldeman, doodgewandeld met oortjes in. Dat betekent niet dat hoffelijkheid niet belangrijk is.
Uiteraard sta ik volledig achter sensibilisering op naleving van de verkeersregels en op hoffelijkheid, voor alle weggebruikers. Ik heb al zeer vaak gezegd dat fietsers die zich niet aan de regels houden, beboet mogen worden zoals iedereen. Wij hebben ook al regelmatig sensibiliseringscampagnes gedaan, en blijven die doen. Maar ik wil daarbij wel de beperkte mensen en middelen die we tot onze beschikking hebben prioritair inzetten op de grootste gevaren, de grootste killers zoals minister Peeters die in haar Verkeersveiligheidsplan Vlaanderen noemt. Fietsers die niet stoppen aan zebrapaden kunnen inderdaad zeer vervelend zijn, maar horen niet bij die killers in het verkeer. In 2022 lag het aantal letselongevallen met fietsers in Vlaanderen bijna 5 keer hoger dan de letselongevallen met voetgangers. Er waren ongeveer dubbel zoveel fietsers die omkwamen in het verkeer dan voetgangers. Daarnaast communiceerde ook PZ Gent over de ongevallen buiten de snelwegen in Gent. Ook daaruit blijkt dat er meer gewonden vallen onder de fietsers (726 slachtoffers in 2022) dan onder de voetgangers (146). Niet alleen vallen er zelden slachtoffers door fietsers, er vallen ook meer gewonden in ongevallen tussen fietsers en gemotoriseerd verkeer dan in ongevallen tussen voetgangers en gemotoriseerd verkeer.
Als het aanvoelen van deze gemeenteraad is dat zelfs het beroemdste en best gekende element uit de hele wegcode, het zebrapad, dat zelfs dat niet meer gekend zou zijn, dan denk ik eerlijk gezegd ook niet dat we daar met een korte campagne vanuit één stad veel aan gaan kunnen doen, of dat dat alleen in Gent een probleem zou zijn.
Daar zijn wel Vlaamse instanties voor, zoals VSV en Vias, die dit professioneel over de gemeentegrenzen heen kunnen organiseren, indien dit binnen hun prioriteiten rond verkeersveiligheid zou vallen.
Vanuit de stad zetten we ondertussen infrastructureel vooral zeer sterk in op het zo leesbaar mogelijk inrichten van nieuwe infrastructuur, met als doel om de weggebruiker te helpen om het juiste gedrag te vertonen.
Voor de veiligheid van voetgangers gaat dit onder andere over de uitbreiding van de zone 30, het voorzien van maatregelen om de zichtbaarheid van de voetganger aan de zebra te vergroten zoals anti-parkeermaatregelen, uitgestulpte voetpaden en gevleugelde zebrapaden. We hebben vorig jaar alleen al ook dertig nieuwe zebrapaden aangelegd, en er gaan er de komende jaren nog veel volgen. Ik denk dat voetgangers daar meer aan gaan hebben dan aan het hangen van posters.
wo 17/05/2023 - 08:03