Het decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 315.
Het decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 315.
Op 15 mei 2023 werd een verzoek tot volksraadpleging ingediend door afgifte van een verzoekschrift met een gemotiveerde nota, een uitgebreide toelichting voor de gemeenteraad en een petitielijst tegen ontvangstbewijs, in aanwezigheid van een gerechtsdeurwaarder. Het verzoek werd gericht aan het college van burgemeester en schepenen.
Artikel 313 van het Decreet over het lokaal bestuur bepaalt dat het college van burgemeester en schepenen na de ontvangst van het verzoek, onderzoekt of het verzoekschrift voldoet aan de decretale vereisten. Het resultaat van dat onderzoek wordt in een gemotiveerd advies meegedeeld aan de gemeenteraad.
Dit gemotiveerd advies luidt:
1. Resultaat van het onderzoek van de formele vereisten van het verzoekschrift (artikelen 310, 311 en 312 DLB):
Het verzoek tot volksraadpleging werd ingediend op 15 mei 2023 door afgifte van een gemotiveerde nota en een petitielijst tegen ontvangstbewijs, in aanwezigheid van een gerechtsdeurwaarder, dhr. Jacques Matthys, en werd gericht aan het college van burgemeester en schepenen (overeenkomstig art. 310 DLB).
De petitielijst bestaat uit 1887 bladen met op elk blad maximaal 20 ondertekenaars.
De initiatiefnemers zijn:
Overeenkomstig art 312, §1 DLB kon worden vastgesteld dat betrokken initiatiefnemers op 15 mei 2023 ingeschreven zijn in het bevolkingsregister van Gent, de leeftijd van 16 jaar bereikt hebben en geen voorwerp uitmaken van een veroordeling of beslissing die de uitsluiting of schorsing van het kiesrecht met zich zou meebrengen.
Het ingediende formulier voldoet derhalve aan de formele vereisten opgenomen in art. 310, 311 en 312 DLB.
2. Resultaat van het onderzoek van de handtekeningen (artikel 315 DLB):
De identificatie van de ondertekenaars en controle van de handtekeningen werd afgerond op 6 juni nadat het vereiste aantal van 26.725 geldige ondertekenaars werd bereikt (overeenkomstig art. 309 en art. 312 DLB).
Dit stemt overeen met 10% van de inwoners van Gent op 15 mei 2023 (nl. 267.255 inwoners).
3. Toetsing van de vraagstelling (artikelen 305 en 307 DLB)
3.1. Ingediende vragen:
Publiek vastgoed zoals het Pand/Caermersklooster mag niet geprivatiseerd worden. Bent u akkoord? Ja of nee?
Moet de Stad Gent een ‘bank van publieke gronden’ oprichten om in Oost-Vlaanderen 40% sociaal wonen te realiseren? Ja of nee?
3.2 Bevoegdheid van de gemeenteraad:
Conform artikel 305 van het DLB kan een gemeentelijke volksraadpleging worden georganiseerd over "de aangelegenheden, vermeld in artikel 2, § 2, eerste lid" van het DLB.
Het eerste lid van artikel 2, § 2 van het DLB stelt het volgende: "De gemeenten zijn overeenkomstig artikel 41 van de Grondwet bevoegd voor de aangelegenheden van gemeentelijk belang. Voor de verwezenlijking daarvan kunnen ze alle initiatieven nemen. Ze beogen om bij te dragen aan de duurzame ontwikkeling van het gemeentelijk gebied."
De ingediende vragen moeten derhalve kaderen binnen de bevoegdheid van de gemeente en van gemeentelijk of gemengd belang zijn.
Vraag 1: Publiek vastgoed zoals het Pand/Caermersklooster mag niet geprivatiseerd worden. Bent u akkoord? Ja of nee?
Woonbeleid binnen de stadsgrenzen is onmiskenbaar van gemeentelijk belang. Niettegenstaande er een overkoepelende gewestelijke bevoegdheid is, heeft de Stad Gent hier een discretionaire bevoegdheid en kunnen er eigen beleidskeuzes gemaakt worden.
De Vlaamse adviescommissie voor Volksraadplegingen (Advies VAV/2022/2) suggereerde zelf om in de vraagstelling te verwijzen naar een concrete casus.
De initiatiefnemers verwijzen naar de casus Pand/Caermersklooster terwijl de Stad Gent maar een klein deel van de site in eigendom heeft. Thuispunt en de Provincie Oost-Vlaanderen zijn eigenaar van het grootste deel van de site. Bij de vraagstelling mag dus niet de perceptie gecreëerd worden dat de Stad Gent beslissingen kan nemen over onroerende goederen waarvan zij maar deels eigenaar is.
Vraag 2: Moet de Stad Gent een ‘bank van publieke gronden’ oprichten om in Oost-Vlaanderen 40% sociaal wonen te realiseren? Ja of nee.’
In geen geval kan bij de Stad Gent een engagement gelegd worden om voor de ganse provincie 40% aan sociale woningen te realiseren.
Zoals de vraag nu is geformuleerd, overstijgt dit de bevoegdheid van de Stad Gent. Een deel van de vraag dient daarom geschrapt te worden.
3.3 (Her)formulering van de vragen: De Vlaamse Adviescommissie voor Volksraadplegingen (Advies VAV/2023/3) is van oordeel dat het bestuur onder bepaalde voorwaarden de vraagstelling, zoals die is ingediend door de indieners van het verzoekschrift tot het houden van een volksraadpleging, kan wijzigen. De aanpassingen of herformuleringen van de vraag moeten wel worden gemotiveerd.
Vraag 1:
Er bestaat geen discussie dat de vraag kadert binnen het gemeentelijk belang doch door de verwijzing naar de casus “Pand/Caermersklooster” te laten staan, kan dit aanleiding geven tot verwarring omdat het over méér gaat dan het Pand en het Caermersklooster én dat de Stad Gent geen alleenzeggenschap heeft over deze site.
De verwijzing naar "Pand/Caermersklooster" wordt geschrapt, om ook de bevoegdheid van de Stad Gent duidelijk af te bakenen, wordt "gemeentelijk" aan de vraag toegevoegd.
Vraag 1 wordt als volgt geherformuleerd: "Gemeentelijk publiek vastgoed mag niet geprivatiseerd worden. Bent u akkoord? Ja/Nee"
Vraag 2:
"Oost-Vlaanderen" wordt uit de vraag geschrapt, omwille van overschrijding van de bevoegdheid van de Stad Gent.
Vraag 2 wordt als volgt geherformuleerd: "Moet de Stad Gent een bank van publieke gronden oprichten om 40% sociaal wonen te realiseren? Ja/neen"
Beide vragen kunnen, ook na herformulering, worden beantwoord met “ja” of “neen”, zoals opgelegd in artikel 307 DLB.
4. Tijdstip van de volksraadpleging (artikel 306 DLB)
Decretaal wordt bepaald dat de volksraadpleging niet kan worden georganiseerd in de periode van twaalf maanden voor de dag van de verkiezingen voor de volledige vernieuwing van de gemeenteraden.
Er wordt dan ook voorgesteld om de volksraadpleging te laten doorgaan op zondag 8 oktober 2023
De gemeenteraad neemt kennis van dit gemotiveerd advies en beslist tot de toelaatbaarheid van het verzoek tot volksraadpleging.
De gemeenteraad beslist om, conform het gemotiveerd advies, de vragen zoals vermeld op het ingediende verzoekschrift te herformuleren als volgt:
- Gemeentelijk publiek vastgoed mag niet geprivatiseerd worden. Bent u akkoord? Ja/Nee
- Moet de Stad Gent een bank van publieke gronden oprichten om 40% sociaal wonen te realiseren? Ja/neen
De gemeenteraad volgt het voorstel uit het gemotiveerd advies om de gemeentelijke volksraadpleging te laten plaatsvinden op zondag 8 oktober 2023.
neemt kennis van het gemotiveerd advies van het college van burgemeester en schepenen met betrekking tot het op 15 mei 2023 ingediende verzoek tot het houden van een gemeentelijke volksraadpleging.
keurt goed de toelaatbaarheid van het op 15 mei 2023 ingediende verzoek tot het houden van een gemeentelijke volksraadpleging.
beslist deze gemeentelijke volksraadpleging te laten plaatsvinden op zondag 8 oktober 2023.
beslist de vragen zoals vermeld op het ingediende verzoekschrift te herformuleren als volgt:
- Gemeentelijk publiek vastgoed mag niet geprivatiseerd worden. Bent u akkoord? Ja/Nee
- Moet de Stad Gent een bank van publieke gronden oprichten om 40% sociaal wonen te realiseren? Ja/neen