2023_GR_00557 - Ondertekening Lokaal Energie -en Klimaatpact 2.1 - Goedkeuring

Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 40, § 1.

Het besluit van de Vlaamse regering tot toekenning van een subsidie aan de Vlaamse gemeenten voor klimaatacties ter uitvoering van het Lokaal Energie- en Klimaatpact van 8 juli 2022, artikel 3.

Op 23 november 2015 besliste de gemeenteraad het vernieuwde Burgemeestersconvenant voor Klimaat en Energie te ondertekenen (Burgemeestersconvenant 2030). Met deze overeenkomst engageerde de stad Gent zich om, in lijn met de Europese doelstellingen, een reductie van minimaal 40% CO₂-reductie te behalen tegen 2030, vergeleken met 2007. Ook engageerde de stad zich om een adaptatiestrategie uit te werken en te implementeren.

Op 23 november 2020 keurde de gemeenteraad het Klimaatplan 2020-2025 goed. De stad streeft tegen 2030 naar een vermindering van 40% CO₂ uitstoot enerzijds en verhogen van de klimaatbestendigheid anderzijds.

Op 25 oktober 2021 keurde de gemeenteraad de ondertekening van het Burgemeestersconvenant 2050 goed, de hernieuwde versie van de eerdere Burgemeestersconvenant. De hernieuwing van het Burgemeestersconvenant staat voornamelijk in functie van het bewerkstellingen van een inclusieve transitie en het verhogen van de ambities. De focus ligt op klimaatneutraliteit in 2050.

Op 4 juni 2021 keurde de Vlaamse Regering het Lokaal Energie- en Klimaatpact en de bijhorende subsidie en opvolgingswijze goed. Met het Lokaal Energie -en Klimaatpact wil de Vlaamse overheid de lokale overheden ondersteunen en nauwer betrekken bij de uitwerking van het energie- en klimaatbeleid. Het Lokaal Energie -en Klimaatpact loopt tot 2030.

Op 25 oktober 2021 keurde de gemeenteraad de deelname aan het Lokaal Energie- en Klimaatpact 1.0 goed.

Op 8 juli keurde de Vlaamse Regering het vernieuwde Lokaal Energie- en Klimaatpact 2.0 en de bijhorende subsidie en opvolgingswijze goed. Onder deze versie worden zowel voor de lokale besturen als voor de Vlaamse overheid bijkomende engagementen vastgelegd.

Op 28 november 2022 keurde de gemeenteraad de deelname aan het Lokaal Energie- en Klimaatpact 2.0 goed.

Op 16 december 2022 keurde de Vlaamse Regering een addendum 2.1 aan het Lokaal Energie- en Klimaatpact 2.0 en de bijhorende subsidie en opvolgingswijze goed. Via dit addendum worden zowel voor de lokale besturen als voor de Vlaamse overheid bijkomende engagementen vastgelegd.

Met de ondertekening van het Lokaal Energie- en Klimaatpact engageren lokale besturen zich tot het opzetten van bijkomende acties in vier werven. Hiervoor voorziet de Vlaamse overheid een subsidie. Met het Lokaal Energie- en Klimaatpact 2.1 wordt een aantal van de vooropgestelde doelstellingen voor werf 2 aangescherpt (aanvullingen ten opzichte van Lokaal Energie- en Klimaatpact 2.0 cursief).

• Werf 2: Verrijk je wijk (renovatie, hernieuwbare energie):
  • 50 collectief georganiseerde energiebesparende renovaties per 1.000 wooneenheden vanaf 2021 t.e.m. 2030 waarvan 25 fossielvrije renovaties;
  • Realisatie van minstens één thematisch wijkverbeteringscontract waarbinnen een collectieve renovatie wordt gefaciliteerd voor einde 2025. Een thematisch wijkverbeteringscontract kenmerkt zich door 4 elementen; (i) het is gericht op de uitvoering van een collectieve renovatie, (ii) het betreft een nieuwe samenwerkingsvorm, (iii) binnen een specifieke wijk, (iv) met oog voor sociale diversiteit;
  • 50 per 1.000 wooneenheden worden uitgenodigd voor een klimaattafel ter bespreking van een wijkgerichte aanpak (met een focus op de verduurzaming van de warmtevraag en de synergie tussen de vier werven) voor einde 2024;
  • Opmaak van een voorgesteld renovatietraject op maat van elke bewoner waar de klimaattafel georganiseerd werd, voor 50 per 1.000 huishoudens en dit voor einde 2025;
  • 1 coöperatief/participatief hernieuwbaar energieproject per 500 inwoners tegen 2030 die samen voor een totaal geïnstalleerd vermogen zorgen van 216 MW vanaf 2021 t.e.m. 2030. Een verdubbeling en versnelling voor deze doelstelling: ‘1 coöperatief/participatief  hernieuwbaar energieproject per 500 inwoners tegen 2030’: minstens 36 kWp in plaats van 18 kWp per 500 inwoners, waarvan 18 kWp per 500 inwoners wordt gerealiseerd voor einde 2025
    
  • Toegang tot de activiteiten van een energiegemeenschap operationaliseren voor 1 per 500 inwoners voor einde 2025.

Aanvullend engageert de Vlaamse overheid zich in het Lokaal Energie- en Klimaatpact 2.1 tot: het organiseren van een sterke kennisoverdracht tussen lokale besturen met de eerste leerlessen uit de 11 lopende wijkverbeteringscontracten wat betreft het vernieuwd instrumentarium in het kader van de werkplatformen; het uitbreiden van de beoogde wijkrenovatietool met de ontwikkeling van een digitaal platform (de ‘Digital Twin’); het aanbieden van een technische assistentiehub om lokale besturen en hun OCMW’s te ondersteunen in het opstarten van lokale energiegemeenschappen; het voorzien van een additionele budgettaire impuls van 16 miljoen euro voor de capaciteit bij lokale besturen ter realisatie van de versterkte engagementen in de komende twee jaren: 9.000.000 in 2023 en 7.000.000 in 2024; 

Met de ondertekening van het Lokaal Energie- en Klimaatpact 2.1 verkrijgt de stad extra middelen om het Klimaatplan 2020-2025 versterkt uit te voeren. Bij het bezorgen van de gemeenteraadsbeslissing tot ondertekening van het Pact bezorgt het bestuur ook een omschrijving van de geplande acties aan de Vlaamse overheid. Bij het uitwerken van de geplande acties werd rekening gehouden met:

• Bij het Pact hoort een catalogus van mogelijke maatregelen die deelnemende lokale besturen kunnen uitwerken. Deze catalogus werd voor werf 2 uitgebreid bij het Lokaal Energie- en Klimaatplan 2.1 waarvoor specifiek bijkomende acties worden voorgesteld.
• Deze acties werden uitgewerkt en begroot op basis van een bijkomende verwachte inkomst en uitgave in de periode 2022-2025 van 621.116€ in 2024 en 483.090€ in 2025 (bijkomend aan de verwachte subsidie van 7.090.097 euro voor het Lokaal Energie -en Klimaatpact 1.0 en 2.0 samen). De subsidie kan aangewend voor investeringen, exploitatie en personeel. Voor een aantal acties is de inzet van personeel noodzakelijk. De gevraagde cofinanciering wordt met reeds voorziene budgetten ingevuld. Het bijkomende budget wordt ingeschreven in de begroting van de Stad Gent bij budgetwijziging 2023.
• De voorgestelde actielijst in bijlage is een vertrekpunt voor de aanvulling van het Pact door de Stad Gent de komende jaren. Samen met de stand van zaken op de verschillende engagementen zal de voortgang op de verschillende acties jaarlijks aan de gemeenteraad worden voorgelegd, zoals voorzien in het besluit van de Vlaamse Regering. Er zal jaarlijks ten laatste tegen 1 maart en na goedkeuring door de gemeenteraad aan de Vlaamse overheid gerapporteerd worden.